ΘΕΜΑ 93ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 71-72

ΘΕΜΑ 93ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 71-72

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

     Δράσαντες δὲ τοῦτο καὶ ξυγκαλέσαντες Κερκυραίους εἶπον ὅτι ταῦτα καὶ βέλτιστα εἴη καὶ ἥκιστ᾽ ἂν δουλωθεῖεν ὑπ᾽ Ἀθηναίων, τό τε λοιπὸν μηδετέρους δέχεσθαι ἀλλ᾽ ἢ μιᾷ νηὶ ἡσυχάζοντας, τὸ δὲ πλέον πολέμιον ἡγεῖσθαι. Ὡς δὲ εἶπον, καὶ ἐπικυρῶσαι ἠνάγκασαν τὴν γνώμην. Πέμπουσι δὲ καὶ ἐς τὰς Ἀθήνας εὐθὺς πρέσβεις περί τε τῶν πεπραγμένων διδάξοντας ὡς ξυνέφερε καὶ τοὺς ἐκεῖ καταπεφευγότας πείσοντας μηδὲν ἀνεπιτήδειον πράσσειν, ὅπως μή τις ἐπιστροφὴ γένηται. Έλθόντων δὲ οἱ Ἀθηναῖοι τούς τε πρέσβεις ὡς νεωτερίζοντας ξυλλαβόντες, καὶ ὅσους ἔπεισαν, κατέθεντο ἐς Αἴγιναν. Ἐν δὲ τούτῳ τῶν Κερκυραίων οἱ ἔχοντες τὰ πράγματα ἐλθούσης τριήρους Κορινθίας καὶ Λακεδαιμονίων πρέσβεων ἐπιτίθενται τῷ δήμῳ, καὶ μαχόμενοι ἐνίκησαν. Ἀφικομένης δὲ νυκτὸς ὁ μὲν δῆμος ἐς τὴν ἀκρόπολιν καὶ τὰ μετέωρα τῆς πόλεως καταφεύγει καὶ αὐτοῦ ξυλλεγεὶς ἱδρύθη, καὶ τὸν Ὑλλαϊκὸν λιμένα εἶχον· οἱ δὲ τήν τε ἀγορὰν κατέλαβον, οὗπερ οἱ πολλοὶ ᾤκουν αὐτῶν, καὶ τὸν λιμένα τὸν πρὸς αὐτῇ καὶ πρὸς τὴν ἤπειρον.

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.  Να μεταφραστεί το τμήμα: Δράσαντες δὲ τοῦτο...μή τις ἐπιστροφὴ γένηται.

 Μονάδες 30

2. Για ποιους λόγους εξορίστηκε ο Θουκυδίδης και πώς η εξορία του επηρέασε τη συγγραφή του έργου του;

Μονάδες 10

3.α) δράσαντες, βέλτιστα, ἡσυχάζοντας, πείσοντας, πέμπουσι: Να γράψετε από μία ομόρριζη λέξη, απλή ή σύνθετη, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου.

Μονάδες 5

 β) Να σχηματίσετε από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους ένα ομόρριζο ουσιαστικό (απλό ή σύνθετο) της αρχαίας ελληνικής, χρησιμοποιώντας την κατάληξη που σας δίνονται:

ρηματικοί τύποι	κατάληξη	ομόρριζα ουσιαστικά
νεωτερίζοντας	-μὸς
ἐνίκησαν	-ὴς
κατέθεντο	-ις
ἱδρύθη	-μα
ᾤκουν	-ωρ

Μονάδες 5

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Αφού έπραξαν αυτό και κάλεσαν σε συνέλευση τους Κερκυραίους, είπαν ότι αυτά (δηλ. ο φόνος των δημοκρατικών αρχηγών) ήταν και τα καλλίτερα και ότι δεν θα υποδουλώνονταν με κανέναν τρόπο πια από τους Αθηναίους, και στο εξής, μένοντας ουδέτεροι, να μη δέχονται ούτε τους μεν ούτε τους δε, παρά μόνο αν έρχονταν με ένα πλοίο, τα περισσότερα όμως να τα θεωρούν εχθρικά. Κι αφού μίλησαν, τους ανάγκασαν και να επικυρώσουν την πρόταση. Στέλνουν αμέσως πρέσβεις και στην Αθήνα, για να εξηγήσουν σχετικά με όσα είχαν γίνει ότι ήταν για το συμφέρον τους και για να πείσουν αυτούς που είχαν καταφύγει εκεί να μην κάνουν καμια εχθρική ενέργεια, για να μην υπάρξει καμια αντεκδίκηση.

2. Το 424 π.Χ. ο Θουκυδίδης, ως στρατηγός, δεν μπόρεσε να σώσει την Αμφίπολη, αποικία των Αθηναίων κοντά στις εκβολές του Στρυμόνα,από την επίθεση των Σπαρτιατών. Η περιοχή είχε μεγάλη στρατηγική σημασία για την Αθήνα, επειδή διέθετε άφθονη ναυπηγήσιμη ξυλεία για τις ανάγκες του αθηναϊκού στόλου και βρισκόταν κοντά στα χρυσωρυχεία του Παγγαίου. Ο Θουκυδίδης είχε αποσταλεί εκεί με μικρή μοίρα του αθηναϊκού στόλου για να ελέγχει την περιοχή, όταν ο Σπαρτιάτης στρατηγός Βρασίδας έφτασε με ταχύτατη πορεία από την Πελοπόννησο στη Μακεδονία, σε μια κίνηση αντιπερισπασμού. Οι πολιτικοί του αντίπαλοι τιμώρησαν το Θουκυδίδη με εξορία («Καὶ ξυνέβη μοι φεύγειν τὴν ἐμαυτοῦ ἔτη εἴκοσι μετὰ τὴν ἐς Ἀμφίπολιν στρατηγίαν») κι αυτός, εξόριστος πια, αφιερώνει όλο το χρόνο του στην ιστορική του έρευνα και συγκεντρώνει πληροφορίες και από τα δύο στρατόπεδα με πολλές μετακινήσεις στους χώρους των συγκρούσεων: «και αφού βρέθηκα και στα δύο μέρη, και μάλιστα περισσότερο στις περιοχές που ήλεγχαν οι Πελοποννήσιοι λόγω της εξορίας μου μπορούσα να παρακολουθήσω τις εξελίξεις καλύτερα και πιο άνετα» (5.26.5).

3. α) δράσαντες: δραστήριος - αντίδραση

         βέλτιστα: βελτίωσις - βελτιστοποίηση

         ἡσυχάζοντας: ἡσυχία - καθησυχαστικός

         πείσοντας: πειθὼ - πειστικός

         πέμπουσι: ἐκπομπὴ - πομπός

    β) νεωτερίζοντας: νεωτερισμὸς
       ἐνίκησαν: νικητὴς
        κατέθεντο: κατάθεσις

        ἱδρύθη: ἵδρυμα

        ᾤκουν: οἰκήτωρ