ΘΕΜΑ 24ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 70, 1-5

ΘΕΜΑ 24ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 70, 1-5

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

        Οἱ γὰρ Κερκυραῖοι ἐστασίαζον, ἐπειδὴ οἱ αἰχμάλωτοι ἦλθον αὐτοῖς οἱ ἐκ τῶν περὶ Ἐπίδαμνον ναυμαχιῶν ὑπὸ Κορινθίων ἀφεθέντες, τῷ μὲν λόγῳ ὀκτακοσίων ταλάντων τοῖς προξένοις διηγγυημένοι, ἔργῳ δὲ πεπεισμένοι Κορινθίοις Κέρκυραν προσποιῆσαι. Kαὶ ἔπρασσον οὗτοι, ἕκαστον τῶν πολιτῶν μετιόντες, ὅπως ἀποστήσωσιν Ἀθηναίων τὴν πόλιν. Kαὶ ἀφικομένης Ἀττικῆς τε νεὼς καὶ Κορινθίας πρέσβεις ἀγουσῶν καὶ ἐς λόγους καταστάντων ἐψηφίσαντο Κερκυραῖοι Ἀθηναίοις μὲν ξύμμαχοι εἶναι κατὰ τὰ ξυγκείμενα, Πελοποννησίοις δὲ φίλοι ὥσπερ καὶ πρότερον. Kαὶ (ἦν γὰρ Πειθίας ἐθελοπρόξενός τε τῶν Ἀθηναίων καὶ τοῦ δήμου προειστήκει) ὑπάγουσιν αὐτὸν οὗτοι οἱ ἄνδρες ἐς δίκην, λέγοντες Ἀθηναίοις τὴν Κέρκυραν καταδουλοῦν. Ὁ δὲ ἀποφυγὼν ἀνθυπάγει αὐτῶν τοὺς πλουσιωτάτους πέντε ἄνδρας, φάσκων τέμνειν χάρακας ἐκ τοῦ τε Διὸς τοῦ τεμένους καὶ τοῦ Ἀλκίνου· ζημία δὲ καθ᾽ ἑκάστην χάρακα ἐπέκειτο στατήρ. Ὀφλόντων δὲ αὐτῶν καὶ πρὸς τὰ ἱερὰ ἱκετῶν καθεζομένων διὰ πλῆθος τῆς ζημίας, ὅπως ταξάμενοι ἀποδῶσιν, ὁ Πειθίας (ἐτύγχανε γὰρ καὶ βουλῆς ὤν) πείθει ὥστε τῷ νόμῳ χρήσασθαι.

 

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.  Να μεταφραστεί το τμήμα: Οἱ γὰρ Κερκυραῖοι...ὥσπερ καὶ πρότερον.

 Μονάδες 30

2. Με ποιον τρόπο παραθέτει ο Θουκυδίδης τους λόγους των ομιλητών στις δημηγορίες του και γιατί.

Μονάδες 10

 

3. α) Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης με την αντώνυμή της στη Β΄ στήλη (δύο λέξεις της Β΄ στήλης περισσεύουν):

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. σύμμαχος	α) πένης
2. ἀφικνοῦμαι	β) ἐχθρὸς
3. πλούσιος	γ) ὕστερον
4. φίλος	δ) πρώτιστα
5. πρότερον	ε) ἀπέρχομαι
	στ) προσφιλής
	ζ) ἀντίμαχος

Μονάδες 5

  β) Να αντιστοιχίσετε τα ομόρριζα προς τις λέξεις ἐψηφίσαντο, ἔπρασσον, λέγοντες (Α΄ στήλη) ουσιαστικά: ψήφισμα, πρᾶξις, πράκτωρ, λέξις, λόγος με την κατηγορία στην οποία ανήκουν (Β΄ στήλη). Δύο κατηγορίες περισσεύουν.

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. ψήφισμα	α) ενέργεια ή κατάσταση
2. πρᾶξις	β) όργανο ή μέσο ενέργειας
3. πράκτωρ	γ) τόπος
4. λόγος	δ) αποτέλεσμα ενέργειας
5. λέξις	ε) πρόσωπο που ενεργεί

Μονάδες 5

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Οι Κερκυραίοι, λοιπόν, βρίσκονταν σε εμφύλια διαμάχη, από τότε που ήλθαν σε αυτούς οι αιχμάλωτοι, οι οποίοι είχαν συλληφθεί στις ναυμαχίες σχετικά με την Επίδαμνο, αφού ελευθερώθηκαν από τους Κορίνθιους΄ φαινομενικά, επειδή οι πρόξενοι είχαν γίνει εγγυητές τους με οχτακόσια τάλαντα, στην πραγματικότητα όμως επειδή είχαν πειστεί να φέρουν την Κέρκυρα με το μέρος των Κορινθίων. Και ενεργούσαν αυτοί, πλησιάζοντας τον κάθε πολίτη χωριστά, για να κάνουν την πόλη να αποστατήσει από τους Αθηναίους. Κι όταν έφθασε ένα αθηναϊκό πλοίο κι ένα κορινθιακό, τα οποία έφερναν πρέσβεις, και αφού ήρθαν σε διαπραγματεύσεις, αποφάσισαν οι Κερκυραίοι να είναι σύμμαχοι των Αθηναίων, σύμφωνα με την ισχύουσα συνθήκη, και φίλοι με τους Πελοποννησίους, όπως ακριβώς και πρωτύτερα.

2. Για τους λόγους που εκφωνήθηκαν από πολιτικούς και στρατιωτικούς κατά την προετοιμασία του πολέμου ή κατά τη διάρκεια των πολεμικών επιχειρήσεων η δήλωση του Θουκυδίδη είναι σαφής· η δυσκολία να παρατεθούν αυτολεξεί ήταν μεγάλη ακόμη και για τις περιπτώσεις που ο ίδιος ήταν ανάμεσα στο ακροατήριο (1.22.1). Οι δημηγορίες στο έργο του Θουκυδίδη αποδίδουν τα κίνητρα, τους σχεδιασμούς, τους στόχους των ομιλητών και επίσης την προσωπικότητά τους, τις ιδέες τους, το ήθος τους. Οι δημηγορίες αποτελούν σημαντικό στοιχείο στην επιστημονική ανάλυση των ιστορικών γεγονότων και μάλιστα καθώς βρίσκονται σε αντιστοιχία με τα μεγάλα γεγονότα του πολέμου αλλά και μεταξύ τους με το σχήμα «θέση»-«αντίθεση», με το οποίο κάθε ζήτημα εξετάζεται και από την αντίθετη άποψη. Ο Θουκυδίδης δηλώνει ότι δεν απομακρύνθηκε από την κεντρική ιδέα των λόγων και, εφόσον ήταν αδύνατο να τους παραθέσει αυτολεξεί, έγραψε σύμφωνα με τη δική του κρίση ό,τι ήταν προσφορότερο να λεχθεί στην κάθε περίπτωση. Στις δημηγορίες, στην παρουσίαση των απόψεων, στη δομή, στην επιχειρηματολογία φαίνεται και η ικανότητα του ιστορικού να αναλύει τα γεγονότα και το βάθος της σκέψης του. Από τον τρόπο που δηλώνει ότι προχώρησε στη σύνθεση των δημηγοριών, δεν πρέπει να περιμένει κανείς «φυσικότητα» ως προς διαλεκτικές διαφοροποιήσεις των ομιλητών ανάλογα με τον τόπο καταγωγής τους.

3. α) 1. σύμμαχος - ζ) ἀντίμαχος

         2. ἀφικνοῦμαι - ε) ἀπέρχομαι

         3. πλούσιος - α) πένης

         4. φίλος - β) ἐχθρὸς

         5. πρότερον - γ) ὕστερον

   β) 1. ψήφισμα - δ) αποτέλεσμα ενέργειας

        2. πρᾶξις - α) ενέργεια ή κατάσταση

        3. πράκτωρ - ε) πρόσωπο που ενεργεί

        4. λόγος - α) ενέργεια ή κατάσταση

        5. λέξις - α) ενέργεια ή κατάσταση