ΘΕΜΑ 19ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 1, 20-24

ΘΕΜΑ 19ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 1, 20-24

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

            Οἱ δ’ Ἀθηναῖοι κατὰ πόδας πλέοντες ὡρμίσαντο τῆς Χερρονήσου ἐν Ἐλαιοῦντι ναυσὶν ὀγδοήκοντα καὶ ἑκατόν. Ἐνταῦθα δὴ ἀριστοποιουμένοις αὐτοῖς ἀγγέλλεται τὰ περὶ Λάμψακον, καὶ εὐθὺς ἀνήχθησαν εἰς Σηστόν. Ἐκεῖθεν δ’ εὐθὺς ἐπισιτισάμενοι ἔπλευσαν εἰς Αἰγὸς ποταμοὺς ἀντίον τῆς Λαμψάκου· διεῖχε δ’ ὁ Ἑλλήσποντος ταύτῃ σταδίους ὡς πεντεκαίδεκα. Ἐνταῦθα δὴ ἐδειπνοποιοῦντο.

   Λύσανδρος δὲ τῇ ἐπιούσῃ νυκτί, ἐπεὶ ὄρθρος ἦν, ἐσήμηνεν εἰς τὰς ναῦς ἀριστοποιησαμένους εἰσβαίνειν, πάντα δὲ παρασκευασάμενος ὡς εἰς ναυμαχίαν καὶ τὰ παραβλήματα παραβάλλων, προεῖπεν ὡς μηδεὶς κινήσοιτο ἐκ τῆς τάξεως μηδὲ ἀνάξοιτο. Οἱ δὲ Ἀθηναῖοι ἅμα τῷ ἡλίῳ ἀνίσχοντι ἐπὶ τῷ λιμένι παρετάξαντο ἐν μετώπῳ ὡς εἰς ναυμαχίαν. Ἐπεὶ δὲ οὐκ ἀντανήγαγε Λύσανδρος, καὶ τῆς ἡμέρας ὀψὲ ἦν, ἀπέπλευσαν πάλιν εἰς τοὺς Αἰγὸς ποταμούς. Λύσανδρος δὲ τὰς ταχίστας τῶν νεῶν ἐκέλευσεν ἕπεσθαι τοῖς Ἀθηναίοις, ἐπειδὰν δὲ ἐκβῶσι, κατιδόντας ὅ τι ποιοῦσιν ἀποπλεῖν καὶ αὐτῷ ἐξαγγεῖλαι. Καὶ οὐ πρότερον ἐξεβίβασεν ἐκ τῶν νεῶν πρὶν αὗται ἧκον. Ταῦτα δ’ ἐποίει τέτταρας ἡμέρας· καὶ οἱ Ἀθηναῖοι ἐπανήγοντο.

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Οἱ δὲ Ἀθηναῖοι ἅμα τῷ ἡλίῳ...ἐπανήγοντο.

 Μονάδες 30

2. Να κατατάξετε κατά χρονική σειρά τα ακόλουθα βιογραφικά στοιχεία του Ξενοφώντα:

α) Εγκαταστάθηκε στον Σκιλλούντα της Ολυμπίας, όπου ασχολήθηκε με το συγγραφικό του έργο.

β) Εξορίστηκε από την πατρίδα του, την Αθήνα.

γ) Αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το κτήμα του, στον Σκιλλούντα, και να μετακομίσει στην Κόρινθο.

δ) Οι Αθηναίοι επέτρεψαν στον Ξενοφώντα να επαναπατριστεί, μετά από την άρση του ψηφίσματος για εξορία. 

ε) Έστειλε τους γιους του Γρύλλο και Διόδωρο να υπηρετήσουν στον αθηναϊκό στρατό.  

Μονάδες 10

 

3. α) ἐπειδὰν, ἀριστοποιοῦμαι, εἰσβαίνω, ναυμαχία, Ἑλλήσποντος: Να αναλύσετε τις παραπάνω σύνθετες λέξεις στα συνθετικά τους. 

Μονάδες 5

 

     β) Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης με την ομόρριζή της στη Β΄ στήλη (δύο λέξεις της Β΄ στήλης περισσεύουν):

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. ναῦς	α) άγγελος
2. εἰσβαίνειν	β) παραλαβή
3. ἐξαγγεῖλαι	γ) εμπόδιο
4. παραβλήματα	δ) έπος
5. πόδας	ε) βέλος
	στ) βήμα
	ζ) ναύσταθμος

Μονάδες 5   

 

 

 

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

 

1. Οι Αθηναίοι, μόλις ανέτειλε ο ήλιος, παρατάχθηκαν στο λιμάνι κατά μέτωπο, όπως για ναυμαχία. Επειδή, όμως, δεν έβγαλε κι ο Λύσανδρος τα πλοία για να τους αντιμετωπίσει και ήταν αργά, επέστρεψαν στους Αιγός ποταμούς. Ο Λύσανδρος διέταξε τα πιο γρήγορα πλοία να ακολουθήσουν τους Αθηναίους, κι όταν αποβιβαστούν (οι Αθηναίοι), αφού παρατηρήσουν ό,τι κάνουν, να αποπλεύσουν και να τα ανακοινώσουν σε αυτόν. Και δεν αποβίβασε πρωτύτερα (τους στρατιώτες) από τα πλοία, παρά αφού είχαν έρθει αυτά. Αυτό το έκανε για τέσσερις ημέρες. Και οι Αθηναίοι έβγαιναν καθημερινά στην ανοιχτή θάλασσα.

 

2. β / α / γ / δ / ε. 

 

3. α) ἐπειδὰν: ἐπειδὴ και ἂν

         ἀριστοποιοῦμαι: ἄριστον* και ποιέομαι,-οῦμαι

         εἰσβαίνω: εἰς και βαίνω

         ναυμαχία: ναῦς και μάχη

        Ἑλλήσποντος: Ἕλλη και πόντος  

 

*ἄριστον, τό: κατά την ομηρική εποχή σημαίνει το πρωινό. Αργότερα, όμως, το "ἄριστον" ήταν το μεσημεριανό γεύμα.

   β) 1. ναῦς - ζ) ναύσταθμος

        2. εἰσβαίνειν - στ) βήμα

        3. ἐξαγγεῖλαι - α) άγγελος

        4. παραβλήματα - ε) βέλος

        5. πόδας - γ) εμπόδιο