ΘΕΜΑ 71ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 1, 25-27

ΘΕΜΑ 71ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 1, 25-27

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

 

    Ἀλκιβιάδης δὲ κατιδὼν ἐκ τῶν τειχῶν τοὺς μὲν Ἀθηναίους ἐν αἰγιαλῷ ὁρμοῦντας καὶ πρὸς οὐδεμιᾷ πόλει, τὰ δ’ ἐπιτήδεια ἐκ Σηστοῦ μετιόντας πεντεκαίδεκα σταδίους ἀπὸ τῶν νεῶν, τοὺς δὲ πολεμίους ἐν λιμένι καὶ πρὸς πόλει ἔχοντας πάντα, οὐκ ἐν καλῷ ἔφη αὐτοὺς ὁρμεῖν, ἀλλὰ μεθορμίσαι εἰς Σηστὸν παρῄνει πρός τε λιμένα καὶ πρὸς πόλιν· οὗ ὄντες ναυμαχήσετε, ἔφη, ὅταν βούλησθε. Οἱ δὲ στρατηγοί, μάλιστα δὲ Τυδεὺς καὶ Μένανδρος, ἀπιέναι αὐτὸν ἐκέλευσαν· αὐτοὶ γὰρ νῦν στρατηγεῖν, οὐκ ἐκεῖνον. Καὶ ὁ μὲν ᾤχετο. Λύσανδρος δ’, ἐπεὶ ἦν ἡμέρα πέμπτη ἐπιπλέουσι τοῖς Ἀθηναίοις, εἶπε τοῖς παρ’ αὐτοῦ ἑπομένοις, ἐπὰν κατίδωσιν αὐτοὺς ἐκβεβηκότας καὶ ἐσκεδασμένους κατὰ τὴν Χερρόνησον, (ὅπερ ἐποίουν πολὺ μᾶλλον καθ’ ἑκάστην ἡμέραν, τά τε σιτία πόρρωθεν ὠνούμενοι καὶ καταφρονοῦντες δὴ τοῦ Λυσάνδρου, ὅτι οὐκ ἀντανῆγεν), ἀποπλέοντας τοὔμπαλιν παρ’ αὐτὸν ἆραι ἀσπίδα κατὰ μέσον τὸν πλοῦν. Οἱ δὲ ταῦτα ἐποίησαν ὡς ἐκέλευσε.

 

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

 

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Οἱ δὲ στρατηγοί... ὡς ἐκέλευσε.

Μονάδες 30 

 

2. Ποιον χαρακτηρισμό απέδωσαν στον Ξενοφώντα οι θαυμαστές του έργου του στη ρωμαϊκή εποχή και γιατί;

Μονάδες 10

3. α) Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης με την αντώνυμή της στη Β΄ στήλη (δύο λέξεις της Β΄ στήλης περισσεύουν):

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. ἀπέρχομαι	α) πωλῶ
2. πόρρωθεν	β) εἰσπλέω
3. ἀποπλέω	γ) ἐμβαίνω
4. ὠνοῦμαι	δ) ἔρχομαι
5. ἐκβαίνω	ε) ἀγοράζω
	στ) διαβαίνω
	ζ) ἐγγύθεν

Μονάδες 5

  β) ὁρμοῦντας, ἔχοντας, παρῄνει, εἶπε , κατίδωσιν: Να γράψετε από μία ομόρριζη λέξη, απλή ή σύνθετη, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθένα από τους παραπάνω ρηματικούς τύπους του κειμένου.

Μονάδες 5

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Οι στρατηγοί όμως, και προπάντων ο Τυδέας και ο Μένανδρος, τον διέταξαν να φύγει· γιατί τώρα αυτοί ήταν στρατηγοί κι όχι εκείνος. Και αυτός σηκώθηκε κι έφυγε. Ο Λύσανδρος, όταν ήταν η πέμπτη ημέρα που οι Αθηναίοι έπλεαν εναντίον του, είπε σε αυτούς που τους ακολουθούσαν κατά διαταγή του, όταν τους δουν να έχουν αποβιβαστεί και διασκορπιστεί σε όλη τη Χερσόνησο, (πράγμα που έκαναν πολύ περισσότερο κάθε ημέρα, επειδή και τα τρόφιμα αγόραζαν από μακριά και καταφρονούσαν τον Λύσανδρο, επειδή δεν έβγαινε από το λιμάνι για να τους αντιμετωπίσει), επιστρέφοντας με τα πλοία προς αυτόν να σηκώσουν ψηλά μια ασπίδα στο μέσο της διαδρομής. Αυτοί τα έκαναν, όπως τους διέταξε. 

2. Στη ρωμαϊκή εποχή ξεχώρισαν τον Ξενοφώντα από τους ιστορικούς του 4ου αι. π.Χ. και γιατί είχε συνδεθεί με τη φιλολογία γύρω από τον Σωκράτη αλλά και για την απλότητα του ύφους, την καθαρότητα των νοημάτων, την ποικιλία των θεμάτων και των ενδιαφερόντων του. Οι χαρακτηρισμοί «ἀττική μέλισσα» και «ἀττική μοῦσα» δείχνουν τον θαυμασμό των μελετητών του για τη γλώσσα του αλλά δεν είναι απόλυτα θεμελιωμένοι. 

3. α) 1. ἀπέρχομαι  - δ) ἔρχομαι

        2. πόρρωθεν - ζ) ἐγγύθεν

         3. ἀποπλέω - β) εἰσπλέω

         4. ὠνοῦμαι - α) πωλῶ

         5. ἐκβαίνω - γ) ἐμβαίνω

    β) ὁρμοῦντας:* ὁρμίσκος - προσόρμιση

         ἔχοντας: εὐεξία - σχέση

         παρῄνει: ἔπαινος - συναίνεση

         εἶπε: ἔπος - ορθοέπεια

         κατίδωσιν: ὁρατὸς - ιδέα

* Η μετοχή ὁρμοῦντας είναι του ρήματος ὁρμέω,-ῶ (= είμαι προσαραγμένος, αγκυροβολημένος) και όχι του ὁρμάω,-ῶ (= σπεύδω, ορμώ).