ΘΕΜΑ 57ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 70, 1-5

ΘΕΜΑ 57ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 70, 1-5

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

 

      Οἱ γὰρ Κερκυραῖοι ἐστασίαζον, ἐπειδὴ οἱ αἰχμάλωτοι ἦλθον αὐτοῖς οἱ ἐκ τῶν περὶ Ἐπίδαμνον ναυμαχιῶν ὑπὸ Κορινθίων ἀφεθέντες, τῷ μὲν λόγῳ ὀκτακοσίων ταλάντων τοῖς προξένοις διηγγυημένοι, ἔργῳ δὲ πεπεισμένοι Κορινθίοις Κέρκυραν προσποιῆσαι. Kαὶ ἔπρασσον οὗτοι, ἕκαστον τῶν πολιτῶν μετιόντες, ὅπως ἀποστήσωσιν Ἀθηναίων τὴν πόλιν. Kαὶ ἀφικομένης Ἀττικῆς τε νεὼς καὶ Κορινθίας πρέσβεις ἀγουσῶν καὶ ἐς λόγους καταστάντων ἐψηφίσαντο Κερκυραῖοι Ἀθηναίοις μὲν ξύμμαχοι εἶναι κατὰ τὰ ξυγκείμενα, Πελοποννησίοις δὲ φίλοι ὥσπερ καὶ πρότερον. Kαὶ (ἦν γὰρ Πειθίας ἐθελοπρόξενός τε τῶν Ἀθηναίων καὶ τοῦ δήμου προειστήκει) ὑπάγουσιν αὐτὸν οὗτοι οἱ ἄνδρες ἐς δίκην, λέγοντες Ἀθηναίοις τὴν Κέρκυραν καταδουλοῦν. Ὁ δὲ ἀποφυγὼν ἀνθυπάγει αὐτῶν τοὺς πλουσιωτάτους πέντε ἄνδρας, φάσκων τέμνειν χάρακας ἐκ τοῦ τε Διὸς τοῦ τεμένους καὶ τοῦ Ἀλκίνου· ζημία δὲ καθ᾽ ἑκάστην χάρακα ἐπέκειτο στατήρ. Ὀφλόντων δὲ αὐτῶν καὶ πρὸς τὰ ἱερὰ ἱκετῶν καθεζομένων διὰ πλῆθος τῆς ζημίας, ὅπως ταξάμενοι ἀποδῶσιν, ὁ Πειθίας (ἐτύγχανε γὰρ καὶ βουλῆς ὤν) πείθει ὥστε τῷ νόμῳ χρήσασθαι.

 

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.  Να μεταφραστεί το τμήμα: Kαὶ (ἦν γὰρ Πειθίας...τῷ νόμῳ χρήσασθαι.

 Μονάδες 30

2. Ποια γλώσσα χρησιμοποιεί στο έργο του ο Θουκυδίδης; Να αναφέρετε τρεις χαρακτηριστικές γλωσσικές ιδιομορφίες.

Μονάδες 10

 

3. α) Να συνδέσετε τις λέξεις της Α΄ στήλης με τις ομόρριζες της Β΄ στήλης (δύο λέξεις της Β΄ στήλης περισσεύουν).

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. καταδουλοῦν	α) αφετηρία
2. ἀφικομένης	β) διαφυγή
3. ἀφεθέντες	γ) χρώμα
4. ἀποφυγών	δ) κατάθεση
5. χρήσασθαι	ε) ανέφικτος
	στ) δουλεία
	ζ) χρήμα

Μονάδες 5

β) Να συμπληρώσετε τα κενά των παρακάτω προτάσεων με λέξεις (απλές ή σύνθετες) της νέας ελληνικής γλώσσας, ομόρριζες των ρημάτων που δίνονται σε παρένθεση.

Οι ....................... προκάλεσαν μεγάλες καταστροφές στο κέντρο της πόλης (στασιάζω). 

Οι δρομείς ξεκίνησαν από την ..................... του Μαραθώνα για να τρέξουν την κλασική διαδρομή (ἀφίεμαι).

Το Δικαστήριο επέβαλε στον κατηγορούμενο χρηματική .................... και διέταξε να αφεθεί ελεύθερος (ἐγγυῶμαι).

Το ............................ των Κερκυραίων δείχνει τη φιλική τους διάθεση προς τους Κορινθίους (ψηφίζομαι).

Δεν ήταν συνεπής στην ....................... της δόσης του δανείου και του επιβλήθηκε πρόστιμο (ὀφλισκάνω).

Μονάδες 5

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Και (ήταν, βέβαια, ο Πειθίας εθελοντής πρόξενος των Αθηναίων και αρχηγός των δημοκρατικών) τον σύρουν αυτοί οι άντρες στο δικαστήριο, λέγοντας ότι προσπαθεί να υποδουλώσει την Κέρκυρα στους Αθηναίους. Αυτός, αφού αθωώθηκε, κάνει αντιμήνυση στους πέντε πιο πλούσιους άντρες από αυτούς, κατηγορώντας τους ότι έκοβαν βέργες για στηρίγματα κλημάτων από το τέμενος και του Δία και του Αλκίνοου· το πρόστιμο για κάθε βέργα ήταν κατά το νόμο ένας στατήρας. Κι όταν αυτοί καταδικάστηκαν να πληρώσουν το πρόστιμο και κάθισαν ως ικέτες στα ιερά εξαιτίας της βαριάς χρηματικής ποινής, για να το πληρώσουν ύστερα από συμφωνία για το ύψος του, ο Πειθίας (διότι συνέβαινε να είναι και μέλος της βουλής) την πείθει ώστε να εφαρμόσουν το νόμο.

2. Η γλώσσα του Θουκυδίδη είναι η λεγόμενη «αρχαία αττική» του 5ου αι. Χαρακτηριστικές γλωσσικές ιδιομορφίες: η χρήση του τύπου της πρόθεσης ἐς αντί εἰς (ἐσπλέοντι, 1.24.1, ἐς τὴν Κέρκυραν, 24.6, ἐς τὴν Κόρινθον, 1.25.2), ξὺν αντί σύν (ξυνέγραψε, 1.1.1, ξυναλλάξαι, 1.24.6) και το αρχαϊκότερο σύμπλεγμα σσ αντί ττ (ἡσσῶντο, 1.49.6).  

3. α) 1. καταδουλοῦν - στ) δουλεία

         2. ἀφικομένης - ε) ανέφικτος
         3. ἀφεθέντες - α) αφετηρία
        4. ἀποφυγών - β) διαφυγή
        5. χρήσασθαι - ζ) χρήμα

    β) - στασιαστές
        - αφετηρία 
        - εγγύηση
        - ψήφισμα
        - εξόφληση