ΘΕΜΑ 100ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 1, 28-29

ΘΕΜΑ 100ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 1, 28-29

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

 

    Λύσανδρος δ’ εὐθὺς ἐσήμηνε τὴν ταχίστην πλεῖν, συμπαρῄει δὲ καὶ Θώραξ τὸ πεζὸν ἔχων. Κόνων δὲ ἰδὼν τὸν ἐπίπλουν, ἐσήμηνεν εἰς τὰς ναῦς βοηθεῖν κατὰ κράτος. Διεσκεδασμένων δὲ τῶν ἀνθρώπων, αἱ μὲν τῶν νεῶν δίκροτοι ἦσαν, αἱ δὲ μονόκροτοι, αἱ δὲ παντελῶς κεναί· ἡ δὲ Κόνωνος καὶ ἄλλαι περὶ αὐτὸν ἑπτὰ πλήρεις ἀνήχθησαν ἁθρόαι καὶ ἡ Πάραλος, τὰς δ’ ἄλλας πάσας Λύσανδρος ἔλαβε πρὸς τῇ γῇ. Τοὺς δὲ πλείστους ἄνδρας ἐν τῇ γῇ συνέλεξεν· οἱ δὲ καὶ ἔφυγον εἰς τὰ τειχύδρια. Κόνων δὲ ταῖς ἐννέα ναυσὶ φεύγων, ἐπεὶ ἔγνω τῶν Ἀθηναίων τὰ πράγματα διεφθαρμένα, κατασχὼν ἐπὶ τὴν Ἀβαρνίδα τὴν Λαμψάκου ἄκραν ἔλαβεν αὐτόθεν τὰ μεγάλα τῶν Λυσάνδρου νεῶν ἱστία, καὶ αὐτὸς μὲν ὀκτὼ ναυσὶν ἀπέπλευσε παρ’ Εὐαγόραν εἰς Κύπρον, ἡ δὲ Πάραλος εἰς τὰς Ἀθήνας ἀπαγγελοῦσα τὰ γεγονότα.

 

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

 

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: ἡ δὲ Κόνωνος καὶ ἄλλαι...τὰ γεγονότα.

Μονάδες 30

 

2. α) Πώς αξιολογήθηκε το έργο του Ξενοφώντα στην Αλεξανδρινή και τη Ρωμαϊκή εποχή;

     β) Σε ποια κατηγορία των έργων του Ξενοφώντα ανήκουν τα Ἑλληνικά και σε ποια χρονική περίοδο αναφέρονται;

Μονάδες 10

 

3. α) Να σχηματίσετε από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους ένα ομόρριζο ουσιαστικό (απλό ή σύνθετο) της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, χρησιμοποιώντας την κατάληξη που σας δίνεται.

ρηματικοί τύποι	κατάληξη	ομόρριζα ουσιαστικά
ἔφυγον	-ὰς
ἀνήχθησαν	-ὴ
διεφθαρμένα	-ὰ
ἔλαβε	-ις
ἀπαγγελοῦσα	-ία

Μονάδες 5

β) συμπλήρωμα, παραλήπτης, γεωμετρία, διαφυγή, ιστός: Να συνδέσετε τις παραπάνω λέξεις με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική σύγγένεια.

Μονάδες 5

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Το πλοίο του Κόνωνα και άλλα επτά γύρω από αυτόν με τα πληρώματα στη θέση τους και η Πάραλος βγήκαν όλα μαζί στην ανοιχτή θάλασσα. Όλα τα άλλα τα κατέλαβε ο Λύσανδρος στην ακτή. Τους περισσότερους άντρες έπιασε στη στεριά και άλλοι κατέφυγαν στα μικρά οχυρά. Ο Κόνων φεύγοντας με τα εννιά πλοία, επειδή κατάλαβε πως καταστράφηκαν οι Αθηναίοι, αφού προσορμίστηκε στην Αβαρνίδα, το ακρωτήριο της Λαμψάκου, πήρε από εκεί τα μεγάλα ιστία των πλοίων του Λυσάνδρου και ο ίδιος με οκτώ πλοία απέπλευσε προς τον Ευαγόρα στην Κύπρο, ενώ η Πάραλος προς την Αθήνα, για να αναγγείλει τα γεγονότα.

2. α) Η αναγνώριση της συγγραφικής προσφοράς του Ξενοφώντος δυνάμωνε με το πέρασμα του χρόνου. Οι φιλόλογοι της Αλεξανδρινής εποχής (3ος-2ος αι. π.Χ.) τον κατέτασσαν σταθερά μαζί με τους μεγάλους προκατόχους του, τον Ηρόδοτο και τον Θουκυδίδη.
Στη ρωμαϊκή εποχή τον ξεχώρισαν από τους ιστορικούς του 4ου αι. π.Χ. και γιατί είχε συνδεθεί με τη φιλολογία γύρω από τον Σωκράτη αλλά και για την απλότητα του ύφους, την καθαρότητα των νοημάτων, την ποικιλία των θεμάτων και των ενδιαφερόντων του. Οι χαρακτηρισμοί «ἀττική μέλισσα» και «ἀττική μοῦσα» δείχνουν τον θαυμασμό των μελετητών του για τη γλώσσα του αλλά δεν είναι απόλυτα θεμελιωμένοι. Η παρεμβολή ποιητικών εκφράσεων στο κείμενό του και το απλοποιημένο αττικό ιδίωμα (στο λεξιλόγιο, στο τυπικό και στη σύνταξη) προετοιμάζουν την Κοινή της ελληνιστικής εποχής. 

   β) Τα Ἑλληνικά ανήκουν στα Ιστορικά έργα του Ξενοφώντα και αναφέρονται στα γεγονότα της περιόδου 411-362 π.Χ. 

3. α) ἔφυγον - φυγὰς

         ἀνήχθησαν - ἀναγωγὴ

       διεφθαρμένα -  διαφθορὰ

        ἔλαβε - λῆψις

       ἀπαγγελοῦσα - ἀπαγγελία

   β) συμπλήρωμα: πλήρεις
      παραλήπτης: ἔλαβε
      γεωμετρία: γῇ
      διαφυγή: ἔφυγον / φεύγων
      ιστός: ἱστία