ΘΕΜΑ 40ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 1, 20-24

ΘΕΜΑ 40ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 1, 20-24

 

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

 

      Οἱ δ’ Ἀθηναῖοι κατὰ πόδας πλέοντες ὡρμίσαντο τῆς Χερρονήσου ἐν Ἐλαιοῦντι ναυσὶν ὀγδοήκοντα καὶ ἑκατόν. Ἐνταῦθα δὴ ἀριστοποιουμένοις αὐτοῖς ἀγγέλλεται τὰ περὶ Λάμψακον, καὶ εὐθὺς ἀνήχθησαν εἰς Σηστόν. Ἐκεῖθεν δ’ εὐθὺς ἐπισιτισάμενοι ἔπλευσαν εἰς Αἰγὸς ποταμοὺς ἀντίον τῆς Λαμψάκου· διεῖχε δ’ ὁ Ἑλλήσποντος ταύτῃ σταδίους ὡς πεντεκαίδεκα. Ἐνταῦθα δὴ ἐδειπνοποιοῦντο.

   Λύσανδρος δὲ τῇ ἐπιούσῃ νυκτί, ἐπεὶ ὄρθρος ἦν, ἐσήμηνεν εἰς τὰς ναῦς ἀριστοποιησαμένους εἰσβαίνειν, πάντα δὲ παρασκευασάμενος ὡς εἰς ναυμαχίαν καὶ τὰ παραβλήματα παραβάλλων, προεῖπεν ὡς μηδεὶς κινήσοιτο ἐκ τῆς τάξεως μηδὲ ἀνάξοιτο. Οἱ δὲ Ἀθηναῖοι ἅμα τῷ ἡλίῳ ἀνίσχοντι ἐπὶ τῷ λιμένι παρετάξαντο ἐν μετώπῳ ὡς εἰς ναυμαχίαν. Ἐπεὶ δὲ οὐκ ἀντανήγαγε Λύσανδρος, καὶ τῆς ἡμέρας ὀψὲ ἦν, ἀπέπλευσαν πάλιν εἰς τοὺς Αἰγὸς ποταμούς. Λύσανδρος δὲ τὰς ταχίστας τῶν νεῶν ἐκέλευσεν ἕπεσθαι τοῖς Ἀθηναίοις, ἐπειδὰν δὲ ἐκβῶσι, κατιδόντας ὅ τι ποιοῦσιν ἀποπλεῖν καὶ αὐτῷ ἐξαγγεῖλαι. Καὶ οὐ πρότερον ἐξεβίβασεν ἐκ τῶν νεῶν πρὶν αὗται ἧκον. Ταῦτα δ’ ἐποίει τέτταρας ἡμέρας· καὶ οἱ Ἀθηναῖοι ἐπανήγοντο.

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Ἐνταῦθα δὴ ἀριστοποιουμένοις...τῆς τάξεως μηδὲ ἀνάξοιτο.

 Μονάδες 30

2. Από την περιγραφή ποιων γεγονότων αναδεικνύεται η ικανότητα του Ξενοφώντα να ζωντανεύει με δραματική ένταση μεμονωμένες εντυπωσιακές σκηνές;

Μονάδες 10

 

3. α) ναυτίλος, αναγωγή, κίνηση, αποχή, είδος: Να συνδέσετε τις παραπάνω λέξεις με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια.

Μονάδες 5

 

   β) Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης με την αντώνυμή της στη Β΄ στήλη. Δύο λέξεις της Β΄ στήλης περισσεύουν.

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. εἰσβαίνω	α) νύξ
2. πρότερον	β) ῆγοῦμαι
3. ἡμέρα	γ) εἰσπλέω
4. ἕπομαι	δ) ἐκβαίνω
5. ἀποπλέω	ε) ὕστερον
	στ) ἀποβιβάζω
	ζ) ἐπιβιβάζω

Μονάδες 5 

 

 

 

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

 

1. Εκεί λοιπόν, αναγγέλθηκαν σε αυτούς καθώς γευμάτιζαν όσα έγιναν στη Λάμψακο και αμέσως βγήκαν στην ανοιχτή θάλασσα για τη Σηστό. Από εκεί, αμέσως μόλις εφοδιάστηκαν με τρόφιμα, έπλευσαν στους Αιγός ποταμούς, απέναντι από τη Λάμψακο. Ο Ελλήσποντος εκεί είχε πλάτος περίπου δεκαπέντε στάδια. Εκεί, λοιπόν, δειπνούσαν. 

   Ο Λύσανδρος την επόμενη νύχτα, όταν ξημέρωνε, έδωσε σήμα να επιβιβαστούν στα πλοία, αφού γευματίσουν, και αφού έκανε όλες τις προετοιμασίες όπως για ναυμαχία και τοποθέτησε στα πλάγια των πλοίων παραπετάσματα, προειδοποίησε κανείς να μην κινηθεί από την παράταξη ούτε να βγει στην ανοιχτή θάλασσα.

 

2. Η ικανότητα του συγγραφέα να ζωντανεύει με δραματική ένταση μεμονωμένες εντυπωσιακές σκηνές φτάνει σε κορυφαία επιτεύγματα όπως στην περιγραφή της θριαμβευτικής επιστροφής του Αλκιβιάδη στην Αθήνα (1.4.12-19), της αναγγελίας της καταστροφής του αθηναϊκού στόλου στους Αιγός ποταμούς (2.2.3), της κατεδάφισης των μακρών τειχών (2.2.23), της δίκης και της εκτέλεσης του Θηραμένη (2.3.50-56), της τραγικής αξιοπρέπειας, με την οποία δέχτηκαν οι Σπαρτιάτες το άγγελμα της συμφοράς τους στα Λεύκτρα (6.4.16).

 

3. α) ναυτίλος: ναυσὶν

         αναγωγή: ἀνήχθησαν

         κίνηση: κινήσοιτο

         αποχή: διεῖχε

         είδος: κατιδόντας

 

   β) 1. εἰσβαίνω - δ) ἐκβαίνω

      2. πρότερον - ε) ὕστερον

       3. ἡμέρα - α) νύξ

       4. ἕπομαι - β) ῆγοῦμαι

       5. ἀποπλέω - γ) εἰσπλέω