ΘΕΜΑ 26ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 1, 20-24

ΘΕΜΑ 26ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 1, 20-24

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

      Οἱ δ’ Ἀθηναῖοι κατὰ πόδας πλέοντες ὡρμίσαντο τῆς Χερρονήσου ἐν Ἐλαιοῦντι ναυσὶν ὀγδοήκοντα καὶ ἑκατόν. Ἐνταῦθα δὴ ἀριστοποιουμένοις αὐτοῖς ἀγγέλλεται τὰ περὶ Λάμψακον, καὶ εὐθὺς ἀνήχθησαν εἰς Σηστόν. Ἐκεῖθεν δ’ εὐθὺς ἐπισιτισάμενοι ἔπλευσαν εἰς Αἰγὸς ποταμοὺς ἀντίον τῆς Λαμψάκου· διεῖχε δ’ ὁ Ἑλλήσποντος ταύτῃ σταδίους ὡς πεντεκαίδεκα. Ἐνταῦθα δὴ ἐδειπνοποιοῦντο.

   Λύσανδρος δὲ τῇ ἐπιούσῃ νυκτί, ἐπεὶ ὄρθρος ἦν, ἐσήμηνεν εἰς τὰς ναῦς ἀριστοποιησαμένους εἰσβαίνειν, πάντα δὲ παρασκευασάμενος ὡς εἰς ναυμαχίαν καὶ τὰ παραβλήματα παραβάλλων, προεῖπεν ὡς μηδεὶς κινήσοιτο ἐκ τῆς τάξεως μηδὲ ἀνάξοιτο. Οἱ δὲ Ἀθηναῖοι ἅμα τῷ ἡλίῳ ἀνίσχοντι ἐπὶ τῷ λιμένι παρετάξαντο ἐν μετώπῳ ὡς εἰς ναυμαχίαν. Ἐπεὶ δὲ οὐκ ἀντανήγαγε Λύσανδρος, καὶ τῆς ἡμέρας ὀψὲ ἦν, ἀπέπλευσαν πάλιν εἰς τοὺς Αἰγὸς ποταμούς. Λύσανδρος δὲ τὰς ταχίστας τῶν νεῶν ἐκέλευσεν ἕπεσθαι τοῖς Ἀθηναίοις, ἐπειδὰν δὲ ἐκβῶσι, κατιδόντας ὅ τι ποιοῦσιν ἀποπλεῖν καὶ αὐτῷ ἐξαγγεῖλαι. Καὶ οὐ πρότερον ἐξεβίβασεν ἐκ τῶν νεῶν πρὶν αὗται ἧκον. Ταῦτα δ’ ἐποίει τέτταρας ἡμέρας· καὶ οἱ Ἀθηναῖοι ἐπανήγοντο.

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Οἱ δὲ Ἀθηναῖοι ἅμα τῷ ἡλίῳ...ἐπανήγοντο.

 Μονάδες 30

2. Ποιες είναι οι απόψεις του Ξενοφώντα για την "αθέτηση του λόγου" και την "παράβαση των όρκων";

Μονάδες 10

 

3. α) νυχτερινός, ναύκληρος, κίνημα, περιοχή, έκβαση: Να συνδέσετε τις παραπάνω λέξεις με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια.

Μονάδες 5 

   β) εὐθύς, ἐδειπνοποιοῦντο, ἐσήμηνεν, παραβλήματα, ἐποίει: Να γράψετε από μία ομόρριζη λέξη, απλή ή σύνθετη, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου.  

Μονάδες 5 

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Οι Αθηναίοι, μόλις ανέτειλε ο ήλιος, παρατάχθηκαν στο λιμάνι κατά μέτωπο, όπως για ναυμαχία. Επειδή, όμως, δεν έβγαλε κι ο Λύσανδρος τα πλοία για να τους αντιμετωπίσει και ήταν αργά, επέστρεψαν στους Αιγός ποταμούς. Ο Λύσανδρος διέταξε τα πιο γρήγορα πλοία να ακολουθήσουν τους Αθηναίους, κι όταν αποβιβαστούν (οι Αθηναίοι), αφού παρατηρήσουν ό,τι κάνουν, να αποπλεύσουν και να τα ανακοινώσουν σε αυτόν. Και δεν αποβίβασε πρωτύτερα (τους στρατιώτες) από τα πλοία, παρά αφού είχαν έρθει αυτά. Αυτό το έκανε για τέσσερις ημέρες. Και οι Αθηναίοι έβγαιναν καθημερινά στην ανοιχτή θάλασσα.

2. Παρά το θαυμασμό του για τους θεσμούς, την ιστορία και την πολιτική πρακτική της Σπάρτης, αποδοκιμάζει έντονα την κατάληψη της Καδμείας, της Ακρόπολης της Θήβας, από τους Σπαρτιάτες (382 π.Χ.) και αποδίδει σε θεϊκή τιμωρία την ήττα τους από τους Θηβαίους και την παρακμή της δύναμής τους· νικήθηκαν οι αήττητοι ως τότε Σπαρτιάτες, γιατί αθέτησαν το λόγο τους και παρέβησαν τους όρκους τους: «Πολλά παραδείγματα θα μπορούσε κανένας ν' αναφέρει από την ιστορία και των Ελλήνων και των βαρβάρων, για να δείξει ότι οι θεοί δεν αφήνουν ατιμώρητη την ασέβεια και τις ανόσιες πράξεις· τώρα ωστόσο θα μιλήσω μόνο για την ακόλουθη περίπτωση. Οι Λακεδαιμόνιοι που είχαν ορκιστεί ν' αφήσουν τις πόλεις ανεξάρτητες και μολοτούτο είχαν καταλάβει την ακρόπολη της Θήβας, τιμωρήθηκαν —αυτοί, που ποτέ πριν δεν είχαν νικηθεί από κανένα— από μόνους εκείνους τους ίδιους ανθρώπους που είχαν αδικήσει». 

3. α)  νυχτερινός: νυκτί

          ναύκληρος: ναῦς

          κίνημα: κινήσοιτο

          περιοχή: διεῖχε

          έκβαση: εἰσβαίνειν

    β) εὐθύς: εὐθυπορία - ευθυγράμμιση

         ἐδειπνοποιοῦντο: δειπνοσοφιστὴς - δείπνο

         ἐσήμηνεν: σημαία - σήμανση

         παραβλήματα: διάβολος - αναβολή

         ἐποίει: ποίησις - χειροποίητος