ΘΕΜΑ 41ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 1, 20-24

ΘΕΜΑ 41ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 1, 20-24

 

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

 

      Οἱ δ’ Ἀθηναῖοι κατὰ πόδας πλέοντες ὡρμίσαντο τῆς Χερρονήσου ἐν Ἐλαιοῦντι ναυσὶν ὀγδοήκοντα καὶ ἑκατόν. Ἐνταῦθα δὴ ἀριστοποιουμένοις αὐτοῖς ἀγγέλλεται τὰ περὶ Λάμψακον, καὶ εὐθὺς ἀνήχθησαν εἰς Σηστόν. Ἐκεῖθεν δ’ εὐθὺς ἐπισιτισάμενοι ἔπλευσαν εἰς Αἰγὸς ποταμοὺς ἀντίον τῆς Λαμψάκου· διεῖχε δ’ ὁ Ἑλλήσποντος ταύτῃ σταδίους ὡς πεντεκαίδεκα. Ἐνταῦθα δὴ ἐδειπνοποιοῦντο.

   Λύσανδρος δὲ τῇ ἐπιούσῃ νυκτί, ἐπεὶ ὄρθρος ἦν, ἐσήμηνεν εἰς τὰς ναῦς ἀριστοποιησαμένους εἰσβαίνειν, πάντα δὲ παρασκευασάμενος ὡς εἰς ναυμαχίαν καὶ τὰ παραβλήματα παραβάλλων, προεῖπεν ὡς μηδεὶς κινήσοιτο ἐκ τῆς τάξεως μηδὲ ἀνάξοιτο. Οἱ δὲ Ἀθηναῖοι ἅμα τῷ ἡλίῳ ἀνίσχοντι ἐπὶ τῷ λιμένι παρετάξαντο ἐν μετώπῳ ὡς εἰς ναυμαχίαν. Ἐπεὶ δὲ οὐκ ἀντανήγαγε Λύσανδρος, καὶ τῆς ἡμέρας ὀψὲ ἦν, ἀπέπλευσαν πάλιν εἰς τοὺς Αἰγὸς ποταμούς. Λύσανδρος δὲ τὰς ταχίστας τῶν νεῶν ἐκέλευσεν ἕπεσθαι τοῖς Ἀθηναίοις, ἐπειδὰν δὲ ἐκβῶσι, κατιδόντας ὅ τι ποιοῦσιν ἀποπλεῖν καὶ αὐτῷ ἐξαγγεῖλαι. Καὶ οὐ πρότερον ἐξεβίβασεν ἐκ τῶν νεῶν πρὶν αὗται ἧκον. Ταῦτα δ’ ἐποίει τέτταρας ἡμέρας· καὶ οἱ Ἀθηναῖοι ἐπανήγοντο.

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Ἐνταῦθα δὴ ἀριστοποιουμένοις...τῆς τάξεως μηδὲ ἀνάξοιτο.

 Μονάδες 30

2. Ποιες συνέπειες έχει, κατά τον Ξενοφώντα,η ασέβεια προς τους θεούς στην εξέλιξη των ιστορικών γεγονότων;

Μονάδες 10

3. α) νυχτερινός, ναύκληρος, κίνημα, περιοχή, έκβαση: Να συνδέσετε τις παραπάνω λέξεις με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια.

Μονάδες 5

 

   β) εὐθὺς, ἐδειπνοποιοῦντο, ἐσήμηνεν, παραβλήματα, ἐποίει: Να γράψετε από μία ομόρριζη λέξη, απλή ή σύνθετη, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου.    

Μονάδες 5

 

 

 

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

 

1. Εκεί λοιπόν, αναγγέλθηκαν σε αυτούς καθώς γευμάτιζαν όσα έγιναν στη Λάμψακο και αμέσως βγήκαν στην ανοιχτή θάλασσα για τη Σηστό. Από εκεί, αμέσως μόλις εφοδιάστηκαν με τρόφιμα, έπλευσαν στους Αιγός ποταμούς, απέναντι από τη Λάμψακο. Ο Ελλήσποντος εκεί είχε πλάτος περίπου δεκαπέντε στάδια. Εκεί, λοιπόν, δειπνούσαν. 

   Ο Λύσανδρος την επόμενη νύχτα, όταν ξημέρωνε, έδωσε σήμα να επιβιβαστούν στα πλοία, αφού γευματίσουν, και αφού έκανε όλες τις προετοιμασίες όπως για ναυμαχία και τοποθέτησε στα πλάγια των πλοίων παραπετάσματα, προειδοποίησε κανείς να μην κινηθεί από την παράταξη ούτε να βγει στην ανοιχτή θάλασσα.

 

2. Ο Ξενοφώντας παρά το θαυμασμό του για τους θεσμούς, την ιστορία και την πολιτική πρακτική της Σπάρτης, αποδοκιμάζει έντονα την κατάληψη της Καδμείας, της Ακρόπολης της Θήβας, από τους Σπαρτιάτες (382 π.Χ.) και αποδίδει σε θεϊκή τιμωρία την ήττα τους από τους Θηβαίους και την παρακμή της δύναμής τους· νικήθηκαν οι αήττητοι ως τότε Σπαρτιάτες, γιατί αθέτησαν το λόγο τους και παρέβησαν τους όρκους τους: «Πολλά παραδείγματα θα μπορούσε κανένας ν' αναφέρει από την ιστορία και των Ελλήνων και των βαρβάρων, για να δείξει ότι οι θεοί δεν αφήνουν ατιμώρητη την ασέβεια και τις ανόσιες πράξεις· τώρα ωστόσο θα μιλήσω μόνο για την ακόλουθη περίπτωση. Οι Λακεδαιμόνιοι που είχαν ορκιστεί ν' αφήσουν τις πόλεις ανεξάρτητες και μολοτούτο είχαν καταλάβει την ακρόπολη της Θήβας, τιμωρήθηκαν —αυτοί, που ποτέ πριν δεν είχαν νικηθεί από κανένα— από μόνους εκείνους τους ίδιους ανθρώπους που είχαν αδικήσει» (5.4.1.). 

 

3. α) νυχτερινός: νυκτί

          ναύκληρος: ναυσὶν

          κίνημα: κινήσοιτο

          περιοχή: διεῖχε

          έκβαση: εἰσβαίνειν

 

    β) εὐθὺς: εὐθυπορία - ευθυγράμμιση

         ἐδειπνοποιοῦντο: δειπνοσοφιστὴς - δείπνο

         ἐσήμηνεν: σῆμα - σηματοδότης

         παραβλήματα: πρόβλημα - αναβολή

         ἐποίει: ποιητὴς - χειροποίητος