ΘΕΜΑ 56ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 1, 25-27

ΘΕΜΑ 56ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 1, 25-27

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

 

    Ἀλκιβιάδης δὲ κατιδὼν ἐκ τῶν τειχῶν τοὺς μὲν Ἀθηναίους ἐν αἰγιαλῷ ὁρμοῦντας καὶ πρὸς οὐδεμιᾷ πόλει, τὰ δ’ ἐπιτήδεια ἐκ Σηστοῦ μετιόντας πεντεκαίδεκα σταδίους ἀπὸ τῶν νεῶν, τοὺς δὲ πολεμίους ἐν λιμένι καὶ πρὸς πόλει ἔχοντας πάντα, οὐκ ἐν καλῷ ἔφη αὐτοὺς ὁρμεῖν, ἀλλὰ μεθορμίσαι εἰς Σηστὸν παρῄνει πρός τε λιμένα καὶ πρὸς πόλιν· οὗ ὄντες ναυμαχήσετε, ἔφη, ὅταν βούλησθε. Οἱ δὲ στρατηγοί, μάλιστα δὲ Τυδεὺς καὶ Μένανδρος, ἀπιέναι αὐτὸν ἐκέλευσαν· αὐτοὶ γὰρ νῦν στρατηγεῖν, οὐκ ἐκεῖνον. Καὶ ὁ μὲν ᾤχετο. Λύσανδρος δ’, ἐπεὶ ἦν ἡμέρα πέμπτη ἐπιπλέουσι τοῖς Ἀθηναίοις, εἶπε τοῖς παρ’ αὐτοῦ ἑπομένοις, ἐπὰν κατίδωσιν αὐτοὺς ἐκβεβηκότας καὶ ἐσκεδασμένους κατὰ τὴν Χερρόνησον, (ὅπερ ἐποίουν πολὺ μᾶλλον καθ’ ἑκάστην ἡμέραν, τά τε σιτία πόρρωθεν ὠνούμενοι καὶ καταφρονοῦντες δὴ τοῦ Λυσάνδρου, ὅτι οὐκ ἀντανῆγεν), ἀποπλέοντας τοὔμπαλιν παρ’ αὐτὸν ἆραι ἀσπίδα κατὰ μέσον τὸν πλοῦν. Οἱ δὲ ταῦτα ἐποίησαν ὡς ἐκέλευσε.

 

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

 

1. Να μεταφραστεί το τμήμα:  Ἀλκιβιάδης δὲ κατιδὼν... Καὶ ὁ μὲν ᾤχετο.

Μονάδες 30 

 

2. α) Πώς αξιολογήθηκε το έργο του Ξενοφώντα στην Αλεξανδρινή και τη Ρωμαϊκή εποχή;

     β) Σε ποια κατηγορία των έργων του Ξενοφώντα ανήκουν τα Ἑλληνικά και σε ποια χρονική περίοδο αναφέρονται;

Μονάδες 10

3. α) Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης με την αντώνυμή της στη Β΄ στήλη (δύο λέξεις της Β΄ στήλης περισσεύουν):

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. ἀπέρχομαι	α) πωλῶ
2. πόρρωθεν	β) εἰσπλέω
3. ἀποπλέω	γ) ἐμβαίνω
4. ὠνοῦμαι	δ) ἔρχομαι
5. ἐκβαίνω	ε) ἀγοράζω
	στ) διαβαίνω
	ζ) ἐγγύθεν

Μονάδες 5

  β) ὁρμοῦντας, ἔχοντας, παρῄνει, εἶπε, κατίδωσιν: Να γράψετε από μία ομόρριζη λέξη, απλή ή σύνθετη, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθένα από τους παραπάνω ρηματικούς τύπους του κειμένου.

Μονάδες 5

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Ο Αλκιβιάδης, αφού παρατήρησε από τα τείχη ότι από τη μια πλευρά οι Αθηναίοι είχαν αγκυροβολήσει στο γιαλό και κοντά σε καμια πόλη, ότι έψαχναν να βρουν τα εφόδια από τη Σηστό, δεκαπέντε στάδια από τα πλοία, κι από την άλλη πλευρά ότι οι εχθροί τα είχαν όλα μέσα σε λιμάνι και κοντά σε πόλη, τους είπε ότι δεν αγκυροβόλησαν σε καλό σημείο, αλλά τους συμβούλευε να μετακινηθούν σε άλλο αγκυροβόλι στη Σηστό, κοντά σε λιμάνι και σε πόλη· εκεί όταν είστε, θα ναυμαχήσετε, είπε, όποτε θελήσετε. Οι στρατηγοί όμως, και προπάντων ο Τυδέας και ο Μένανδρος, τον διέταξαν να φύγει· γιατί τώρα αυτοί ήταν στρατηγοί κι όχι εκείνος. Και αυτός σηκώθηκε κι έφυγε.     

2. α) Η αναγνώριση της συγγραφικής προσφοράς του Ξενοφώντος δυνάμωνε με το πέρασμα του χρόνου. Οι φιλόλογοι της Αλεξανδρινής εποχής (3ος-2ος αι. π.Χ.) τον κατέτασσαν σταθερά μαζί με τους μεγάλους προκατόχους του, τον Ηρόδοτο και τον Θουκυδίδη. Στη ρωμαϊκή εποχή τον ξεχώρισαν από τους ιστορικούς του 4ου αι. π.Χ. και γιατί είχε συνδεθεί με τη φιλολογία γύρω από τον Σωκράτη αλλά και για την απλότητα του ύφους, την καθαρότητα των νοημάτων, την ποικιλία των θεμάτων και των ενδιαφερόντων του. Οι χαρακτηρισμοί «ἀττική μέλισσα» και «ἀττική μοῦσα» δείχνουν τον θαυμασμό των μελετητών του για τη γλώσσα του αλλά δεν είναι απόλυτα θεμελιωμένοι.Η παρεμβολή ποιητικών εκφράσεων στο κείμενό του και το απλοποιημένο αττικό ιδίωμα (στο λεξιλόγιο, στο τυπικό και στη σύνταξη) προετοιμάζουν την Κοινή της ελληνιστικής εποχής.   

   β) Τα Ἑλληνικά ανήκουν στα Ιστορικά έργα του Ξενοφώντα και αναφέρονται στα γεγονότα της περιόδου 411-362 π.Χ. 

3. α) 1. ἀπέρχομαι - δ) ἔρχομαι

         2. πόρρωθεν - ζ) ἐγγύθεν

         3. ἀποπλέω - β) εἰσπλέω

        4. ὠνοῦμαι - α) πωλῶ

        5. ἐκβαίνω - γ) ἐμβαίνω

    β) ὁρμοῦντας:* ὁρμίσκος - προσόρμιση

         ἔχοντας: εὐεξία - σχέση

         παρῄνει: ἔπαινος - συναίνεση

         εἶπε: ἔπος - ορθοέπεια

         κατίδωσιν: ὁρατὸς - ιδέα

* Η μετοχή ὁρμοῦντας είναι του ρήματος ὁρμέω,-ῶ (= είμαι προσαραγμένος, αγκυροβολημένος) και όχι του ὁρμάω,-ῶ (= σπεύδω, ορμώ).