ΘΕΜΑ 84ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 70, 3-6

ΘΕΜΑ 84ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 70, 3-6

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

 

      Kαὶ (ἦν γὰρ Πειθίας ἐθελοπρόξενός τε τῶν Ἀθηναίων καὶ τοῦ δήμου προειστήκει) ὑπάγουσιν αὐτὸν οὗτοι οἱ ἄνδρες ἐς δίκην, λέγοντες Ἀθηναίοις τὴν Κέρκυραν καταδουλοῦν. Ὁ δὲ ἀποφυγὼν ἀνθυπάγει αὐτῶν τοὺς πλουσιωτάτους πέντε ἄνδρας, φάσκων τέμνειν χάρακας ἐκ τοῦ τε Διὸς τοῦ τεμένους καὶ τοῦ Ἀλκίνου· ζημία δὲ καθ᾽ ἑκάστην χάρακα ἐπέκειτο στατήρ. Ὀφλόντων δὲ αὐτῶν καὶ πρὸς τὰ ἱερὰ ἱκετῶν καθεζομένων διὰ πλῆθος τῆς ζημίας, ὅπως ταξάμενοι ἀποδῶσιν, ὁ Πειθίας (ἐτύγχανε γὰρ καὶ βουλῆς ὤν) πείθει ὥστε τῷ νόμῳ χρήσασθαι. Οἱ δ᾽ ἐπειδὴ τῷ τε νόμῳ ἐξείργοντο καὶ ἅμα ἐπυνθάνοντο τὸν Πειθίαν, ἕως ἔτι βουλῆς ἐστί, μέλλειν τὸ πλῆθος ἀναπείσειν τοὺς αὐτοὺς Ἀθηναίοις φίλους τε καὶ ἐχθροὺς νομίζειν, ξυνίσταντό τε καὶ λαβόντες ἐγχειρίδια ἐξαπιναίως ἐς τὴν βουλὴν ἐσελθόντες τόν τε Πειθίαν κτείνουσι καὶ ἄλλους τῶν τε βουλευτῶν καὶ ἰδιωτῶν ἐς ἑξήκοντα· οἱ δέ τινες τῆς αὐτῆς γνώμης τῷ Πειθίᾳ ὀλίγοι ἐς τὴν Ἀττικὴν τριήρη κατέφυγον ἔτι παροῦσαν.

 

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.  Να μεταφραστεί το τμήμα: Οἱ δ᾽ ἐπειδὴ τῷ τε νόμῳ...κατέφυγον ἔτι παροῦσαν.

 Μονάδες 30

2. Με ποιον τρόπο χρονολογεί τα ιστορικά γεγονότα ο Θουκυδίδης;

Μονάδες 10

 

3. α) Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης με την αντώνυμή της στη Β΄ στήλη (δύο λέξεις της Β΄ στήλης περισσεύουν):

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. καταδουλῶ	α) πένης
2. ὀλίγος	β) οἰκεῖος
3. πλούσιος	γ) ἐξέρχομαι
4. φίλος	δ) πολὺς
5. ἐσέρχομαι	ε) ἐλευθερῶ
	στ) παρέρχομαι
	ζ) ἐχθρὸς

Μονάδες 5

   β)  Να αντιστοιχίσετε τα ομόρριζα προς τις λέξεις τέμνειν, λέγοντες (Α΄ στήλη) ουσιαστικά: τμῆσις, τμῆμα, ὑλοτόμος, λόγος, λογογράφος με την κατηγορία στην οποία ανήκουν (Β΄στήλη). Δυό κατηγορίες περισσεύουν.

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. τμῆσις	α) ενέργεια ή κατάσταση
2. τμῆμα	β) όργανο ή μέσο ενέργειας
3. ὑλοτόμος	γ) τόπος
4. λόγος	δ) αποτέλεσμα ενέργειας
5. λογογράφος	ε) πρόσωπο που ενεργεί

Μονάδες 5

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Αυτοί, επειδή αποκλείονταν από το νόμο και συγχρόνως πληροφορούνταν ότι ο Πειθίας, όσο είναι ακόμα βουλευτής, σχεδιάζει να μεταπείσει το λαό να θεωρεί φίλους και εχθρούς τους ίδιους με τους Αθηναίους, συνωμότησαν και αφού πήραν μαχαίρια και ξαφνικά μπήκαν στη βουλή, φονεύουν τον Πειθία και άλλους βουλευτές και απλούς πολίτες, περίπου εξήντα. Κάποιοι άλλοι, λίγοι, ομοϊδεάτες με τον Πειθία, κατέφυγαν στο αθηναϊκό πλοίο που ήταν ακόμη εκεί.

2. Στην προσπάθεια του Θουκυδίδη για χρονολογική ακρίβεια στην έκθεση των γεγονότων οι δυσκολίες ήταν μεγάλες. Οι ελληνικές πόλεις - κράτη δεν είχαν ενιαίο χρονολογικό σύστημα, ούτε είχαν κοινές ονομασίες για τους μήνες του σεληνιακού έτους. Η επιμονή του να καταγράψει με απόλυτη ακρίβεια το χρόνο των γεγονότων είναι σαφής στον καθορισμό του χρονικού σημείου της έκρηξης του πολέμου, με την εισβολή των Θηβαίων στις Πλαταιές: δέκα τέσσερα έτη μετά την υπογραφή της τριαντάχρονης ειρήνης (μεταξύ Αθηναίων και Πελοποννησίων), τη χρονιά που η Χρυσίς είχε συμπληρώσει σαράντα οκτώ έτη ιερωσύνης στο Άργος, και ο Αινήσιος ήταν έφορος στη Σπάρτη και ο Πυθόδωρος επώνυμος άρχων στην Αθήνα, έξι μήνες μετά τη μάχη της Ποτίδαιας, μόλις άρχιζε η άνοιξη... (2.2.1). Ακολουθώντας τον τρόπο χρονολογικής έκθεσης που χρησιμοποίησε ο Ελλάνικος ο Μυτιληναίος εξιστορεί τα γεγονότα κατά χρονολογική σειρά και όχι κατά θεματικές ενότητες, και μάλιστα χρόνο με χρόνο, διαιρώντας το έτος σε θέρος (8 μήνες στρατιωτικών επιχειρήσεων) και χειμώνα (4 μήνες που το κύριο σώμα των αντιπάλων στρατευμάτων αποσύρεται στις βάσεις του): «γέγραπται δὲ ἑξῆς ὡς ἕκαστα ἐγίγνετο κατὰ θέρος καὶ χειμῶνα» (2.1).

3. α) 1. καταδουλῶ - ε) ἐλευθερῶ

         2. ὀλίγος - δ) πολὺς

         3. πλούσιος - α) πένης 

         4. φίλος - ζ) ἐχθρὸς

         5. ἐσέρχομαι - γ) ἐξέρχομαι

   β)  1. τμῆσις - α) ενέργεια ή κατάσταση

       2. τμῆμα - δ) αποτέλεσμα ενέργειας

        3. ὑλοτόμος - ε) πρόσωπο που ενεργεί

       4. λόγος - α) ενέργεια ή κατάσταση

        5. λογογράφος - ε) πρόσωπο που ενεργεί