ΘΕΜΑ 25ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 1, 20-24

ΘΕΜΑ 25ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 1, 20-24

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

      Οἱ δ’ Ἀθηναῖοι κατὰ πόδας πλέοντες ὡρμίσαντο τῆς Χερρονήσου ἐν Ἐλαιοῦντι ναυσὶν ὀγδοήκοντα καὶ ἑκατόν. Ἐνταῦθα δὴ ἀριστοποιουμένοις αὐτοῖς ἀγγέλλεται τὰ περὶ Λάμψακον, καὶ εὐθὺς ἀνήχθησαν εἰς Σηστόν. Ἐκεῖθεν δ’ εὐθὺς ἐπισιτισάμενοι ἔπλευσαν εἰς Αἰγὸς ποταμοὺς ἀντίον τῆς Λαμψάκου· διεῖχε δ’ ὁ Ἑλλήσποντος ταύτῃ σταδίους ὡς πεντεκαίδεκα. Ἐνταῦθα δὴ ἐδειπνοποιοῦντο.

   Λύσανδρος δὲ τῇ ἐπιούσῃ νυκτί, ἐπεὶ ὄρθρος ἦν, ἐσήμηνεν εἰς τὰς ναῦς ἀριστοποιησαμένους εἰσβαίνειν, πάντα δὲ παρασκευασάμενος ὡς εἰς ναυμαχίαν καὶ τὰ παραβλήματα παραβάλλων, προεῖπεν ὡς μηδεὶς κινήσοιτο ἐκ τῆς τάξεως μηδὲ ἀνάξοιτο. Οἱ δὲ Ἀθηναῖοι ἅμα τῷ ἡλίῳ ἀνίσχοντι ἐπὶ τῷ λιμένι παρετάξαντο ἐν μετώπῳ ὡς εἰς ναυμαχίαν. Ἐπεὶ δὲ οὐκ ἀντανήγαγε Λύσανδρος, καὶ τῆς ἡμέρας ὀψὲ ἦν, ἀπέπλευσαν πάλιν εἰς τοὺς Αἰγὸς ποταμούς. Λύσανδρος δὲ τὰς ταχίστας τῶν νεῶν ἐκέλευσεν ἕπεσθαι τοῖς Ἀθηναίοις, ἐπειδὰν δὲ ἐκβῶσι, κατιδόντας ὅ τι ποιοῦσιν ἀποπλεῖν καὶ αὐτῷ ἐξαγγεῖλαι. Καὶ οὐ πρότερον ἐξεβίβασεν ἐκ τῶν νεῶν πρὶν αὗται ἧκον. Ταῦτα δ’ ἐποίει τέτταρας ἡμέρας· καὶ οἱ Ἀθηναῖοι ἐπανήγοντο.

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Οἱ δὲ Ἀθηναῖοι ἅμα τῷ ἡλίῳ...ἐπανήγοντο.

 Μονάδες 30

2. Πώς δικαιολογείται ο χαρακτηρισμός του Ξενοφώντα ως "ρπόρτερ" και πώς αποτυπώνεται στο έργο του η εικόνα των πολιτικών εξελίξεων του 4ου π.Χ. αι.;

Μονάδες 10

 

3. α) ναυτίλος, αναγωγή, κίνηση, αποχή, είδος: Να συνδέσετε τις παραπάνω λέξεις με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια.

Μονάδες 5

   β) Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης με την αντώνυμή της στη Β΄ στήλη. Δύο λέξεις της Β΄ στήλης περισσεύουν. 

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. εἰσβαίνω	α) νὺξ
2. πρότερον	β) ἡγοῦμαι
3. ἡμέρα	γ) εἰσπλέω
4. ἕπομαι	δ) ἐκβαίνω
5. ἀποπλέω	ε) ὕστερον
	στ) ἀποβιβάζω
	ζ) ἐπιβιβάζω

Μονάδες 5 

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Οι Αθηναίοι, μόλις ανέτειλε ο ήλιος, παρατάχθηκαν στο λιμάνι κατά μέτωπο, όπως για ναυμαχία. Επειδή, όμως, δεν έβγαλε κι ο Λύσανδρος τα πλοία για να τους αντιμετωπίσει και ήταν αργά, επέστρεψαν στους Αιγός ποταμούς. Ο Λύσανδρος διέταξε τα πιο γρήγορα πλοία να ακολουθήσουν τους Αθηναίους, κι όταν αποβιβαστούν (οι Αθηναίοι), αφού παρατηρήσουν ό,τι κάνουν, να αποπλεύσουν και να τα ανακοινώσουν σε αυτόν. Και δεν αποβίβασε πρωτύτερα (τους στρατιώτες) από τα πλοία, παρά αφού είχαν έρθει αυτά. Αυτό το έκανε για τέσσερις ημέρες. Και οι Αθηναίοι έβγαιναν καθημερινά στην ανοιχτή θάλασσα. 

2. Με τη σαφήνεια και την ακρίβεια στην έκφρασή του, με την απόλυτη ακρίβεια της περιγραφής των χώρων που εξελίχθηκαν τα γεγονότα, τη ζωντάνια της γραφής του, που θυμίζει ικανό «ρεπόρτερ» και την ιδεολογική του συνέπεια έδωσε μια ξεκάθαρη εικόνα των πολιτικών εξελίξεων του 4ου αι., της ενίσχυσης και της εξασθένησης της δύναμης της Σπάρτης και, στη συνέχεια, της Θήβας, της συνεχώς αυξανόμενης παρέμβασης του βασιλιά της Περσίας στα ελληνικά πράγματα ως την αμφίρροπη μάχη της Μαντινείας (362 π.Χ.) όπου φάνηκε καθαρά η αποδυνάμωση όλων των ιστορικών «πόλεων-κρατών» της Ελλάδας. 

3. α) ναυτίλος: ναυσὶν

         αναγωγή: ἀνήχθησαν

         κίνηση: κινήσοιτο

         αποχή: διεῖχε

         είδος: κατιδόντας  

    β) 1. εἰσβαίνω - δ) ἐκβαίνω

         2. πρότερον - ε) ὕστερον

         3. ἡμέρα - α) νὺξ

         4. ἕπομαι - β) ἡγοῦμαι
         5. ἀποπλέω - γ) εἰσπλέω