ΘΕΜΑ 17ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 1, 20-24

ΘΕΜΑ 17ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 1, 20-24

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

            Οἱ δ’ Ἀθηναῖοι κατὰ πόδας πλέοντες ὡρμίσαντο τῆς Χερρονήσου ἐν Ἐλαιοῦντι ναυσὶν ὀγδοήκοντα καὶ ἑκατόν. Ἐνταῦθα δὴ ἀριστοποιουμένοις αὐτοῖς ἀγγέλλεται τὰ περὶ Λάμψακον, καὶ εὐθὺς ἀνήχθησαν εἰς Σηστόν. Ἐκεῖθεν δ’ εὐθὺς ἐπισιτισάμενοι ἔπλευσαν εἰς Αἰγὸς ποταμοὺς ἀντίον τῆς Λαμψάκου· διεῖχε δ’ ὁ Ἑλλήσποντος ταύτῃ σταδίους ὡς πεντεκαίδεκα. Ἐνταῦθα δὴ ἐδειπνοποιοῦντο.

   Λύσανδρος δὲ τῇ ἐπιούσῃ νυκτί, ἐπεὶ ὄρθρος ἦν, ἐσήμηνεν εἰς τὰς ναῦς ἀριστοποιησαμένους εἰσβαίνειν, πάντα δὲ παρασκευασάμενος ὡς εἰς ναυμαχίαν καὶ τὰ παραβλήματα παραβάλλων, προεῖπεν ὡς μηδεὶς κινήσοιτο ἐκ τῆς τάξεως μηδὲ ἀνάξοιτο. Οἱ δὲ Ἀθηναῖοι ἅμα τῷ ἡλίῳ ἀνίσχοντι ἐπὶ τῷ λιμένι παρετάξαντο ἐν μετώπῳ ὡς εἰς ναυμαχίαν. Ἐπεὶ δὲ οὐκ ἀντανήγαγε Λύσανδρος, καὶ τῆς ἡμέρας ὀψὲ ἦν, ἀπέπλευσαν πάλιν εἰς τοὺς Αἰγὸς ποταμούς. Λύσανδρος δὲ τὰς ταχίστας τῶν νεῶν ἐκέλευσεν ἕπεσθαι τοῖς Ἀθηναίοις, ἐπειδὰν δὲ ἐκβῶσι, κατιδόντας ὅ τι ποιοῦσιν ἀποπλεῖν καὶ αὐτῷ ἐξαγγεῖλαι. Καὶ οὐ πρότερον ἐξεβίβασεν ἐκ τῶν νεῶν πρὶν αὗται ἧκον. Ταῦτα δ’ ἐποίει τέτταρας ἡμέρας· καὶ οἱ Ἀθηναῖοι ἐπανήγοντο.

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Οἱ δὲ Ἀθηναῖοι ἅμα τῷ ἡλίῳ...ἐπανήγοντο.

 Μονάδες 30

2. Ποιες ήταν οι σχέσεις του Ξενοφώντα με την πόλη της Σπάρτης;

Μονάδες 10

 

3. α)  Να συνδέσετε τις λέξεις της Α΄ στήλης με τις ομόρριζες της Β΄ στήλης (δύο λέξεις της Β΄ στήλης περισσεύουν):

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. παρετάξαντο	α) σχέση
2. κατιδόντας	β) έντυπο
3. ἀντανήγαγε	γ) αταξία
4. προεῖπεν	δ) είδος
5. διεῖχε	ε) άξονας
	στ) εμπόδιο
	ζ) έπος

Μονάδες 5

 

  β) Να σχηματίσετε από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους ένα ομόρριζο ουσιαστικό (απλό ή σύνθετο) της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, χρησιμοποιώντας την κατάληξη που σας δίνεται:

ρηματικοί τύποι	κατάληξη	ομόρριζα ουσιαστικά
ἐκέλευσεν	-τὴς
παραβάλλων	-ὴ
ποιοῦσιν	-τὴς
κινήσοιτο	-μα
παρετάξαντο	-ις

Μονάδες 5

 

 

 

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

 

1. Οι Αθηναίοι, μόλις ανέτειλε ο ήλιος, παρατάχθηκαν στο λιμάνι κατά μέτωπο, όπως για ναυμαχία. Επειδή, όμως, δεν έβγαλε κι ο Λύσανδρος τα πλοία για να τους αντιμετωπίσει και ήταν αργά, επέστρεψαν στους Αιγός ποταμούς. Ο Λύσανδρος διέταξε τα πιο γρήγορα πλοία να ακολουθήσουν τους Αθηναίους, κι όταν αποβιβαστούν (οι Αθηναίοι), αφού παρατηρήσουν ό,τι κάνουν, να αποπλεύσουν και να τα ανακοινώσουν σε αυτόν. Και δεν αποβίβασε πρωτύτερα (τους στρατιώτες) από τα πλοία, παρά αφού είχαν έρθει αυτά. Αυτό το έκανε για τέσσερις ημέρες. Και οι Αθηναίοι έβγαιναν καθημερινά στην ανοιχτή θάλασσα.

 

2. Όταν οι Αθηναίοι εξόρισαν τον Ξενοφώντα, οι Σπαρτιάτες πρόσφεραν σε αυτόν «προξενίαν», άδεια διαμονής στη Σπάρτη και πολύ σύντομα του παραχώρησαν ένα μεγάλο κτήμα στον Σκιλλούντα, κοντά στην Ολυμπία, όπου έζησε περίπου είκοσι χρόνια ήρεμη οικογενειακή ζωή με τη γυναίκα του και τους δύο γιους του, τον Γρύλλο και τον Διόδωρο, και ασχολήθηκε με τη συγγραφή πολλών έργων του. Η ήττα των Σπαρτιατών από τους Θηβαίους στη μάχη των Λεύκτρων (371 π.Χ.) εξασθένισε τη θέση τους, οι Ηλείοι ανακατέλαβαν την περιοχή του Σκιλλούντα και ο Ξενοφών αναγκάστηκε να μετακομίσει στην Κόρινθο για νέα μακρόχρονη εγκατάσταση (370 π.Χ.). 

 

3. α) 1. παρετάξαντο - γ) αταξία

         2. κατιδόντας - δ) είδος

         3. ἀντανήγαγε - ε) άξονας

        4. προεῖπεν - ζ) έπος

        5. διεῖχε - α) σχέση

 

   β) ἐκέλευσεν  - κελευστὴς

        παραβάλλων - παραβολὴ

        ποιοῦσιν - ποιητὴς

        κινήσοιτο - κίνημα

        παρετάξαντο - παράταξις