ΘΕΜΑ 16ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 1, 20-24

ΘΕΜΑ 16ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 1, 20-24

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

            Οἱ δ’ Ἀθηναῖοι κατὰ πόδας πλέοντες ὡρμίσαντο τῆς Χερρονήσου ἐν Ἐλαιοῦντι ναυσὶν ὀγδοήκοντα καὶ ἑκατόν. Ἐνταῦθα δὴ ἀριστοποιουμένοις αὐτοῖς ἀγγέλλεται τὰ περὶ Λάμψακον, καὶ εὐθὺς ἀνήχθησαν εἰς Σηστόν. Ἐκεῖθεν δ’ εὐθὺς ἐπισιτισάμενοι ἔπλευσαν εἰς Αἰγὸς ποταμοὺς ἀντίον τῆς Λαμψάκου· διεῖχε δ’ ὁ Ἑλλήσποντος ταύτῃ σταδίους ὡς πεντεκαίδεκα. Ἐνταῦθα δὴ ἐδειπνοποιοῦντο.

   Λύσανδρος δὲ τῇ ἐπιούσῃ νυκτί, ἐπεὶ ὄρθρος ἦν, ἐσήμηνεν εἰς τὰς ναῦς ἀριστοποιησαμένους εἰσβαίνειν, πάντα δὲ παρασκευασάμενος ὡς εἰς ναυμαχίαν καὶ τὰ παραβλήματα παραβάλλων, προεῖπεν ὡς μηδεὶς κινήσοιτο ἐκ τῆς τάξεως μηδὲ ἀνάξοιτο. Οἱ δὲ Ἀθηναῖοι ἅμα τῷ ἡλίῳ ἀνίσχοντι ἐπὶ τῷ λιμένι παρετάξαντο ἐν μετώπῳ ὡς εἰς ναυμαχίαν. Ἐπεὶ δὲ οὐκ ἀντανήγαγε Λύσανδρος, καὶ τῆς ἡμέρας ὀψὲ ἦν, ἀπέπλευσαν πάλιν εἰς τοὺς Αἰγὸς ποταμούς. Λύσανδρος δὲ τὰς ταχίστας τῶν νεῶν ἐκέλευσεν ἕπεσθαι τοῖς Ἀθηναίοις, ἐπειδὰν δὲ ἐκβῶσι, κατιδόντας ὅ τι ποιοῦσιν ἀποπλεῖν καὶ αὐτῷ ἐξαγγεῖλαι. Καὶ οὐ πρότερον ἐξεβίβασεν ἐκ τῶν νεῶν πρὶν αὗται ἧκον. Ταῦτα δ’ ἐποίει τέτταρας ἡμέρας· καὶ οἱ Ἀθηναῖοι ἐπανήγοντο.

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Οἱ δὲ Ἀθηναῖοι ἅμα τῷ ἡλίῳ...ἐπανήγοντο.

 Μονάδες 30

2. Τι γνωρίζετε για τη συμμετοχή του Ξενοφώντα στην εκστρατεία του Κύρου;

Μονάδες 10

 

3. α) πόδας, ἀνήχθησαν, κινήσοιτο, παρετάξαντο, ἀποπλεῖν: Να γράψετε από μία ομόρριζη λέξη, απλή ή σύνθετη, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου.

Μονάδες 5

  β) Να σχηματίσετε από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους ένα ομόρριζο ουσιαστικό (απλό ή σύνθετο) της αρχαίας ελληνικής, χρησιμοποιώντας την κατάληξη που σας δίνεται:

ρηματικοί τύποι	κατάληξη	ομόρριζα ουσιαστικά
πλέοντες	-ις
ἀγγέλλεται	-ία
παραβάλλων	-ὴ
ἐσήμηνεν	-μα
παρασκευασάμενος	-ὴ

Μονάδες 5

 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Οι Αθηναίοι, μόλις ανέτειλε ο ήλιος, παρατάχθηκαν στο λιμάνι κατά μέτωπο, όπως για ναυμαχία. Επειδή, όμως, δεν έβγαλε κι ο Λύσανδρος τα πλοία για να τους αντιμετωπίσει και ήταν αργά, επέστρεψαν στους Αιγός ποταμούς. Ο Λύσανδρος διέταξε τα πιο γρήγορα πλοία να ακολουθήσουν τους Αθηναίους, κι όταν αποβιβαστούν (οι Αθηναίοι), αφού παρατηρήσουν ό,τι κάνουν, να αποπλεύσουν και να τα ανακοινώσουν σε αυτόν. Και δεν αποβίβασε πρωτύτερα (τους στρατιώτες) από τα πλοία, παρά αφού είχαν έρθει αυτά. Αυτό το έκανε για τέσσερις ημέρες. Και οι Αθηναίοι έβγαιναν καθημερινά στην ανοιχτή θάλασσα.

2. O φίλος του Πρόξενος του πρότεινε να μετάσχει στην εκστρατεία που ετοίμασε ο Κύρος, για να εκθρονίσει τον αδελφό του, τον βασιλιά της Περσίας Αρταξέρξη Β'. Συγκροτήθηκε εκστρατευτικό σώμα με δέκα χιλιάδες μισθοφόρους από διάφορες πόλεις. Μετά τη μάχη στα Κούναξα και τον θάνατο του Κύρου (401 π.Χ.), ο Ξενοφών ανέλαβε ηγετικές πρωτοβουλίες για την επιστροφή των μισθοφόρων στην Ελλάδα. H περιπετειώδης πορεία τους κατέληξε στον Εύξεινο Πόντο και από εκεί στο Βυζάντιο και στα παράλια του Αιγαίου.  

3. α) πόδας: ποδάγρα - ποδόλουτρο

         ἀνήχθησαν: ἀγωγὴ - παιδαγωγός

         κινήσοιτο: δυσκίνητος - κινηματογράφος

         παρετάξαντο: ἄτακτος - ταγματάρχης

         ἀποπλεῖν: ἔκπλους - πλοίαρχος

 

   β) πλέοντες - πλεῦσις

       ἀγγέλλεται - ἀγγελία

       παραβάλλων - παραβολὴ

       ἐσήμηνεν - σῆμα

      παρασκευασάμενος - παρασκευὴ