ΘΕΜΑ 102ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 71-72

ΘΕΜΑ 102ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 71-72

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

 

     Δράσαντες δὲ τοῦτο καὶ ξυγκαλέσαντες Κερκυραίους εἶπον ὅτι ταῦτα καὶ βέλτιστα εἴη καὶ ἥκιστ᾽ ἂν δουλωθεῖεν ὑπ᾽ Ἀθηναίων, τό τε λοιπὸν μηδετέρους δέχεσθαι ἀλλ᾽ ἢ μιᾷ νηὶ ἡσυχάζοντας, τὸ δὲ πλέον πολέμιον ἡγεῖσθαι. Ὡς δὲ εἶπον, καὶ ἐπικυρῶσαι ἠνάγκασαν τὴν γνώμην. Πέμπουσι δὲ καὶ ἐς τὰς Ἀθήνας εὐθὺς πρέσβεις περί τε τῶν πεπραγμένων διδάξοντας ὡς ξυνέφερε καὶ τοὺς ἐκεῖ καταπεφευγότας πείσοντας μηδὲν ἀνεπιτήδειον πράσσειν, ὅπως μή τις ἐπιστροφὴ γένηται. Έλθόντων δὲ οἱ Ἀθηναῖοι τούς τε πρέσβεις ὡς νεωτερίζοντας ξυλλαβόντες, καὶ ὅσους ἔπεισαν, κατέθεντο ἐς Αἴγιναν. Ἐν δὲ τούτῳ τῶν Κερκυραίων οἱ ἔχοντες τὰ πράγματα ἐλθούσης τριήρους Κορινθίας καὶ Λακεδαιμονίων πρέσβεων ἐπιτίθενται τῷ δήμῳ, καὶ μαχόμενοι ἐνίκησαν. Ἀφικομένης δὲ νυκτὸς ὁ μὲν δῆμος ἐς τὴν ἀκρόπολιν καὶ τὰ μετέωρα τῆς πόλεως καταφεύγει καὶ αὐτοῦ ξυλλεγεὶς ἱδρύθη, καὶ τὸν Ὑλλαϊκὸν λιμένα εἶχον· οἱ δὲ τήν τε ἀγορὰν κατέλαβον, οὗπερ οἱ πολλοὶ ᾤκουν αὐτῶν, καὶ τὸν λιμένα τὸν πρὸς αὐτῇ καὶ πρὸς τὴν ἤπειρον.

 

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.  Να μεταφραστεί το τμήμα: Δράσαντες δὲ τοῦτο...μή τις ἐπιστροφὴ γένηται.

 Μονάδες 30

2. Πώς η λογική και η τύχη, κατά τον Θουκυδίδη, επηρεάζουν τις ιστορικές εξελίξεις;

Μονάδες 10

 

3. α) Να συνδέσετε τις λέξεις-φράσεις της Α΄ στήλης με τη σημασία τους στη Β΄ στήλη (δύο στοιχεία της Β΄ στήλης περισσεύουν):

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. ξυγκαλῶ	α) μένω ουδέτερος
2. νεωτερίζω	β) εκεί ακριβώς όπου
3. τὰ μετέωρα τῆς πόλεως	γ) όπως, όπως
4. οὗπερ	δ) υποκινώ σε στάση
5. ἡσυχάζω	ε) είμαι νεότερος
	στ) τα ψηλά και οχυρά μέρη της πόλης
	ζ) καλώ σε συνέλευση

Μονάδες 5

    β) Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης με τη συνώνυμή της στη Β΄ στήλη (δύο λέξεις της Β΄ στήλης περισσεύουν):

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. δρῶ	α) φημί
2. ἀφικνοῦμαι	β) ἐναντίος
3. λέγω	γ) ἄριστος
4. πολέμιος	δ) ἀπέρχομαι
5. βέλτιστος	ε) ἔρχομαι
	στ) πόλεμος
	ζ) πράττω

Μονάδες 5

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Αφού έπραξαν αυτό και κάλεσαν σε συνέλευση τους Κερκυραίους, είπαν ότι αυτά (δηλ. ο φόνος των δημοκρατικών αρχηγών) ήταν και τα καλλίτερα και ότι δεν θα υποδουλώνονταν με κανέναν τρόπο πια από τους Αθηναίους, και στο εξής, μένοντας ουδέτεροι, να μη δέχονται ούτε τους μεν ούτε τους δε, παρά μόνο αν έρχονταν με ένα πλοίο, τα περισσότερα όμως να τα θεωρούν εχθρικά. Κι αφού μίλησαν, τους ανάγκασαν και να επικυρώσουν την πρόταση. Στέλνουν αμέσως πρέσβεις και στην Αθήνα, για να εξηγήσουν σχετικά με όσα είχαν γίνει ότι ήταν για το συμφέρον τους και για να πείσουν αυτούς που είχαν καταφύγει εκεί να μην κάνουν καμια εχθρική ενέργεια, για να μην υπάρξει καμια αντεκδίκηση.

2. Η λογική αποτελεί τη μόνη αξία, στην οποία μπορεί να στηριχτεί ο άνθρωπος. Οι θεοί δεν επεμβαίνουν στις ιστορικές εξελίξεις (όπως πίστευαν πολλοί σημαντικοί άνθρωποι και ο Ηρόδοτος ανάμεσά τους) και η τύχη δεν είναι υπερφυσική δύναμη αλλά συγκυρίες, εξελίξεις που δεν μπορεί να τις προβλέψει ο άνθρωπος. Ο Περικλής τονίζει ότι οι εξελίξεις των πραγμάτων μπορεί να είναι τελείως απρόβλεπτες και γι' αυτό συνήθως κατηγορούμε την τύχη για «ὅσα ἄν παρά λόγον ξυμβῇ» (1.140.1). Η αθηναϊκή τριήρης που έφερνε τη διαταγή στην Μυτιλήνη (η οποία είχε αποστατήσει από την συμμαχία) να θανατωθούν όλοι οι ενήλικοι άντρες και να πουληθούν δούλοι οι γυναίκες και τα παιδιά (3.36.2), κινήθηκε αργά στο Αιγαίο, γιατί το πλήρωμα είχε συνείδηση ότι έπλεαν «ἐπὶ πράγμα ἀλλόκοτον» (3.49.4), ότι πήγαιναν να εκτελέσουν μια διαταγή πρωτοφανή («ὠμὸν τὸ βούλευμα καὶ μέγα», 3.36.4). Ο παραλογισμός του πολέμου φτάνει στο αποκορύφωμά του στη γενική σφαγή, τελείως αναίτια, του άμαχου πληθυσμού, ακόμα και των μαθητών του σχολείου, της βοιωτικής Μυκαλησσού, από Θράκες μισθοφόρους («... καὶ ἐπιπεσόντες διδασκαλείῳ παίδων, ὅπερ μέγιστον ἦν αὐτόθι καὶ ἄρτι ἔτυχον οἱ παῖδες ἐσεληλυθότες, κατέκοψαν πάντας», 7.29.5). Πράγματι αυτή η συμφορά ήταν ἀδόκητος και δεινή.  

3. α) 1. ξυγκαλῶ - ζ) καλώ σε συνέλευση

          2. νεωτερίζω - δ) υποκινώ σε στάση
          3. τὰ μετέωρα τῆς πόλεως - στ) τα ψηλά και οχυρά μέρη της πόλης

          4. οὗπερ - β) εκεί ακριβώς όπου
          5. ἡσυχάζω - α) μένω ουδέτερος

    β) 1. δρῶ - ζ) πράττω

       2. ἀφικνοῦμαι - ε) ἔρχομαι
         3. λέγω - α) φημί
         4. πολέμιος - β) ἐναντίος
         5. βέλτιστος - γ) ἄριστος