ΘΕΜΑ 55ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 1, 25-27

ΘΕΜΑ 55ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 1, 25-27

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

 

    Ἀλκιβιάδης δὲ κατιδὼν ἐκ τῶν τειχῶν τοὺς μὲν Ἀθηναίους ἐν αἰγιαλῷ ὁρμοῦντας καὶ πρὸς οὐδεμιᾷ πόλει, τὰ δ’ ἐπιτήδεια ἐκ Σηστοῦ μετιόντας πεντεκαίδεκα σταδίους ἀπὸ τῶν νεῶν, τοὺς δὲ πολεμίους ἐν λιμένι καὶ πρὸς πόλει ἔχοντας πάντα, οὐκ ἐν καλῷ ἔφη αὐτοὺς ὁρμεῖν, ἀλλὰ μεθορμίσαι εἰς Σηστὸν παρῄνει πρός τε λιμένα καὶ πρὸς πόλιν· οὗ ὄντες ναυμαχήσετε, ἔφη, ὅταν βούλησθε. Οἱ δὲ στρατηγοί, μάλιστα δὲ Τυδεὺς καὶ Μένανδρος, ἀπιέναι αὐτὸν ἐκέλευσαν· αὐτοὶ γὰρ νῦν στρατηγεῖν, οὐκ ἐκεῖνον. Καὶ ὁ μὲν ᾤχετο. Λύσανδρος δ’, ἐπεὶ ἦν ἡμέρα πέμπτη ἐπιπλέουσι τοῖς Ἀθηναίοις, εἶπε τοῖς παρ’ αὐτοῦ ἑπομένοις, ἐπὰν κατίδωσιν αὐτοὺς ἐκβεβηκότας καὶ ἐσκεδασμένους κατὰ τὴν Χερρόνησον, (ὅπερ ἐποίουν πολὺ μᾶλλον καθ’ ἑκάστην ἡμέραν, τά τε σιτία πόρρωθεν ὠνούμενοι καὶ καταφρονοῦντες δὴ τοῦ Λυσάνδρου, ὅτι οὐκ ἀντανῆγεν), ἀποπλέοντας τοὔμπαλιν παρ’ αὐτὸν ἆραι ἀσπίδα κατὰ μέσον τὸν πλοῦν. Οἱ δὲ ταῦτα ἐποίησαν ὡς ἐκέλευσε.

 

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

 

1. Να μεταφραστεί το τμήμα:  Ἀλκιβιάδης δὲ κατιδὼν... Καὶ ὁ μὲν ᾤχετο.

Μονάδες 30 

 

2. Πώς αναδεικνύεται η πίστη του Ξενοφώντα σε υψηλές αξίες;

Μονάδες 10

3. α) Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης με τη σημασία της στη Β΄ στήλη (δύο στοιχεία της Β΄ στήλης περισσεύουν):

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. καθορῶ	α) από κοντά
2. πόρρωθεν	β) προτρέπω, συμβουλεύω
3. ἄπειμι	γ) επιθυμώ
4. παραινῶ	δ) αποτρέπω
5. βούλομαι	ε) απέρχομαι, φεύγω
	στ) βλέπω
	ζ) από μακριά

Μονάδες 5

 β) καθορῶ, πεντεκαίδεκα, στρατηγός, καταφρονῶ, ἀντανάγω: Να αναλύσετε τις παραπάνω σύνθετες λέξεις στα συνθετικά τους.

Μονάδες 5 

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Ο Αλκιβιάδης, αφού παρατήρησε από τα τείχη ότι από τη μια πλευρά οι Αθηναίοι είχαν αγκυροβολήσει στο γιαλό και κοντά σε καμια πόλη, ότι έψαχναν να βρουν τα εφόδια από τη Σηστό, δεκαπέντε στάδια από τα πλοία, κι από την άλλη πλευρά ότι οι εχθροί τα είχαν όλα μέσα σε λιμάνι και κοντά σε πόλη, τους είπε ότι δεν αγκυροβόλησαν σε καλό σημείο, αλλά τους συμβούλευε να μετακινηθούν σε άλλο αγκυροβόλι στη Σηστό, κοντά σε λιμάνι και σε πόλη· εκεί όταν είστε, θα ναυμαχήσετε, είπε, όποτε θελήσετε. Οι στρατηγοί όμως, και προπάντων ο Τυδέας και ο Μένανδρος, τον διέταξαν να φύγει· γιατί τώρα αυτοί ήταν στρατηγοί κι όχι εκείνος. Και αυτός σηκώθηκε κι έφυγε.

2. Σε όλη την περιπετειώδη ζωή του έμεινε σταθερός στις ιδέες του και στην πίστη του σε υψηλές αξίες. Παρά την αντιπάθειά του προς ό,τι θεωρούσε μειονεκτήματα ή ακρότητες της αθηναϊκής δημοκρατίας, περιγράφει με εντιμότητα τις αγριότητες του καθεστώτος των τριάκοντα τυράννων και καταδικάζει την αυθαιρεσία και την ανηθικότητα της εξουσίας. Επίσης παρά το θαυμασμό του για τους θεσμούς, την ιστορία και την πολιτική πρακτική της Σπάρτης, αποδοκιμάζει έντονα την κατάληψη της Καδμείας, της Ακρόπολης της Θήβας, από τους Σπαρτιάτες (382 π.Χ.) και αποδίδει σε θεϊκή τιμωρία την ήττα τους από τους Θηβαίους και την παρακμή της δύναμής τους· νικήθηκαν οι αήττητοι ως τότε Σπαρτιάτες, γιατί αθέτησαν το λόγο τους και παρέβησαν τους όρκους τους: «Πολλά παραδείγματα θα μπορούσε κανένας ν' αναφέρει από την ιστορία και των Ελλήνων και των βαρβάρων, για να δείξει ότι οι θεοί δεν αφήνουν ατιμώρητη την ασέβεια και τις ανόσιες πράξεις· τώρα ωστόσο θα μιλήσω μόνο για την ακόλουθη περίπτωση. Οι Λακεδαιμόνιοι που είχαν ορκιστεί ν' αφήσουν τις πόλεις ανεξάρτητες και μολοτούτο είχαν καταλάβει την ακρόπολη της Θήβας, τιμωρήθηκαν —αυτοί, που ποτέ πριν δεν είχαν νικηθεί από κανένα— από μόνους εκείνους τους ίδιους ανθρώπους που είχαν αδικήσει» (5.4.1.).  

3. α) 1. καθορῶ - στ) βλέπω

         2. πόρρωθεν - ζ) από μακριά

       3. ἄπειμι - ε) απέρχομαι, φεύγω

        4. παραινῶ - β) προτρέπω, συμβουλεύω

        5. βούλομαι - γ) επιθυμώ

β) καθορῶ: κατὰ και ὁράω,-ῶ

     πεντεκαίδεκα: πέντε και καὶ και δέκα

     στρατηγός: στρατὸς και ἄγω

     καταφρονῶ: κατὰ και φρονέω,-ῶ

    ἀντανάγω: ἀντὶ και ἀνὰ και ἄγω