ΘΕΜΑ 54ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 70, 1-5

ΘΕΜΑ 54ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 70, 1-5

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

 

      Οἱ γὰρ Κερκυραῖοι ἐστασίαζον, ἐπειδὴ οἱ αἰχμάλωτοι ἦλθον αὐτοῖς οἱ ἐκ τῶν περὶ Ἐπίδαμνον ναυμαχιῶν ὑπὸ Κορινθίων ἀφεθέντες, τῷ μὲν λόγῳ ὀκτακοσίων ταλάντων τοῖς προξένοις διηγγυημένοι, ἔργῳ δὲ πεπεισμένοι Κορινθίοις Κέρκυραν προσποιῆσαι. Kαὶ ἔπρασσον οὗτοι, ἕκαστον τῶν πολιτῶν μετιόντες, ὅπως ἀποστήσωσιν Ἀθηναίων τὴν πόλιν. Kαὶ ἀφικομένης Ἀττικῆς τε νεὼς καὶ Κορινθίας πρέσβεις ἀγουσῶν καὶ ἐς λόγους καταστάντων ἐψηφίσαντο Κερκυραῖοι Ἀθηναίοις μὲν ξύμμαχοι εἶναι κατὰ τὰ ξυγκείμενα, Πελοποννησίοις δὲ φίλοι ὥσπερ καὶ πρότερον. Kαὶ (ἦν γὰρ Πειθίας ἐθελοπρόξενός τε τῶν Ἀθηναίων καὶ τοῦ δήμου προειστήκει) ὑπάγουσιν αὐτὸν οὗτοι οἱ ἄνδρες ἐς δίκην, λέγοντες Ἀθηναίοις τὴν Κέρκυραν καταδουλοῦν. Ὁ δὲ ἀποφυγὼν ἀνθυπάγει αὐτῶν τοὺς πλουσιωτάτους πέντε ἄνδρας, φάσκων τέμνειν χάρακας ἐκ τοῦ τε Διὸς τοῦ τεμένους καὶ τοῦ Ἀλκίνου· ζημία δὲ καθ᾽ ἑκάστην χάρακα ἐπέκειτο στατήρ. Ὀφλόντων δὲ αὐτῶν καὶ πρὸς τὰ ἱερὰ ἱκετῶν καθεζομένων διὰ πλῆθος τῆς ζημίας, ὅπως ταξάμενοι ἀποδῶσιν, ὁ Πειθίας (ἐτύγχανε γὰρ καὶ βουλῆς ὤν) πείθει ὥστε τῷ νόμῳ χρήσασθαι.

 

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.  Να μεταφραστεί το τμήμα: Kαὶ (ἦν γὰρ Πειθίας...τῷ νόμῳ χρήσασθαι.

 Μονάδες 30

2. Με ποιον τρόπο προσπαθεί ο Θουκυδίδης να εξασφαλίσει τη χρονολογική ακρίβεια κατά την έκθεση των ιστορικών γεγονότων;

Μονάδες 10

 

3. α) Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης με την αντώνυμή της στη Β΄ στήλη (δύο λέξεις της Β΄ στήλης περισσεύουν):

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. σύμμαχος	α) πένης
2. αἰχμάλωτος	β) πολέμιος
3. πλούσιος	γ) ὕστερον
4. φίλος	δ) πρώτιστα
5. πρότερον	ε) ἐλεύθερος
	στ) προσφιλής
	ζ) ἀντίμαχος

Μονάδες 5

  β) Να αντιστοιχίσετε τα ομόρριζα προς τις λέξεις ἐψηφίσαντο,ἔπρασσον, λέγοντες (Α΄ στήλη) ουσιαστικά: ψήφισμα, πρᾶξις, πράκτωρ, λόγος, λέξις με την κατηγορία στην οποία ανήκουν (Β΄ στήλη) (δύο κατηγορίες περισσεύουν).

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. ψήφισμα	α) ενέργεια ή κατάσταση
2. πρᾶξις	β) όργανο ή μέσο ενέργειας
3. πράκτωρ	γ) τόπος
4. λόγος	δ) αποτέλεσμα ενέργειας
5. λέξις	ε) πρόσωπο που ενεργεί

Μονάδες 5

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Και (ήταν, βέβαια, ο Πειθίας εθελοντής πρόξενος των Αθηναίων και αρχηγός των δημοκρατικών) τον σύρουν αυτοί οι άντρες στο δικαστήριο, λέγοντας ότι προσπαθεί να υποδουλώσει την Κέρκυρα στους Αθηναίους. Αυτός, αφού αθωώθηκε, κάνει αντιμήνυση στους πέντε πιο πλούσιους άντρες από αυτούς, κατηγορώντας τους ότι έκοβαν βέργες για στηρίγματα κλημάτων από το τέμενος και του Δία και του Αλκίνοου· το πρόστιμο για κάθε βέργα ήταν κατά το νόμο ένας στατήρας. Κι όταν αυτοί καταδικάστηκαν να πληρώσουν το πρόστιμο και κάθισαν ως ικέτες στα ιερά εξαιτίας της βαριάς χρηματικής ποινής, για να το πληρώσουν ύστερα από συμφωνία για το ύψος του, ο Πειθίας (διότι συνέβαινε να είναι και μέλος της βουλής) την πείθει ώστε να εφαρμόσουν το νόμο.

2. Στην προσπάθειά του για χρονολογική ακρίβεια στην έκθεση των γεγονότων οι δυσκολίες ήταν μεγάλες. Οι ελληνικές πόλεις - κράτη δεν είχαν ενιαίο χρονολογικό σύστημα, ούτε είχαν κοινές ονομασίες για τους μήνες του σεληνιακού έτους. Η επιμονή του να καταγράψει με απόλυτη ακρίβεια το χρόνο των γεγονότων είναι σαφής στον καθορισμό του χρονικού σημείου της έκρηξης του πολέμου, με την εισβολή των Θηβαίων στις Πλαταιές: δέκα τέσσερα έτη μετά την υπογραφή της τριαντάχρονης ειρήνης (μεταξύ Αθηναίων και Πελοποννησίων), τη χρονιά που η Χρυσίς είχε συμπληρώσει σαράντα οκτώ έτη ιερωσύνης στο Άργος, και ο Αινήσιος ήταν έφορος στη Σπάρτη και ο Πυθόδωρος επώνυμος άρχων στην Αθήνα, έξι μήνες μετά τη μάχη της Ποτίδαιας, μόλις άρχιζε η άνοιξη... (2.2.1). Ακολουθώντας τον τρόπο χρονολογικής έκθεσης που χρησιμοποίησε ο Ελλάνικος ο Μυτιληναίος εξιστορεί τα γεγονότα κατά χρονολογική σειρά και όχι κατά θεματικές ενότητες, και μάλιστα χρόνο με χρόνο, διαιρώντας το έτος σε θέρος (8 μήνες στρατιωτικών επιχειρήσεων) και χειμώνα (4 μήνες που το κύριο σώμα των αντιπάλων στρατευμάτων αποσύρεται στις βάσεις του): «γέγραπται δὲ ἑξῆς ὡς ἕκαστα ἐγίγνετο κατὰ θέρος καὶ χειμῶνα» (2.1).

3. α) 1. σύμμαχος - ζ) ἀντίμαχος

         2. αἰχμάλωτος - ε) ἐλεύθερος

         3. πλούσιος - α) πένης

         4. φίλος - β) πολέμιος

         5. πρότερον - γ) ὕστερον

 

   β) 1. ψήφισμα - δ) αποτέλεσμα ενέργειας

        2. πρᾶξις - α) ενέργεια ή κατάσταση

        3. πράκτωρ - ε) πρόσωπο που ενεργεί

       4. λόγος - α) ενέργεια ή κατάσταση

       5. λέξις - α) ενέργεια ή κατάσταση