ΘΕΜΑ 43ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 1, 20-24

ΘΕΜΑ 43ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 1, 20-24

 

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

 

      Οἱ δ’ Ἀθηναῖοι κατὰ πόδας πλέοντες ὡρμίσαντο τῆς Χερρονήσου ἐν Ἐλαιοῦντι ναυσὶν ὀγδοήκοντα καὶ ἑκατόν. Ἐνταῦθα δὴ ἀριστοποιουμένοις αὐτοῖς ἀγγέλλεται τὰ περὶ Λάμψακον, καὶ εὐθὺς ἀνήχθησαν εἰς Σηστόν. Ἐκεῖθεν δ’ εὐθὺς ἐπισιτισάμενοι ἔπλευσαν εἰς Αἰγὸς ποταμοὺς ἀντίον τῆς Λαμψάκου· διεῖχε δ’ ὁ Ἑλλήσποντος ταύτῃ σταδίους ὡς πεντεκαίδεκα. Ἐνταῦθα δὴ ἐδειπνοποιοῦντο.

   Λύσανδρος δὲ τῇ ἐπιούσῃ νυκτί, ἐπεὶ ὄρθρος ἦν, ἐσήμηνεν εἰς τὰς ναῦς ἀριστοποιησαμένους εἰσβαίνειν, πάντα δὲ παρασκευασάμενος ὡς εἰς ναυμαχίαν καὶ τὰ παραβλήματα παραβάλλων, προεῖπεν ὡς μηδεὶς κινήσοιτο ἐκ τῆς τάξεως μηδὲ ἀνάξοιτο. Οἱ δὲ Ἀθηναῖοι ἅμα τῷ ἡλίῳ ἀνίσχοντι ἐπὶ τῷ λιμένι παρετάξαντο ἐν μετώπῳ ὡς εἰς ναυμαχίαν. Ἐπεὶ δὲ οὐκ ἀντανήγαγε Λύσανδρος, καὶ τῆς ἡμέρας ὀψὲ ἦν, ἀπέπλευσαν πάλιν εἰς τοὺς Αἰγὸς ποταμούς. Λύσανδρος δὲ τὰς ταχίστας τῶν νεῶν ἐκέλευσεν ἕπεσθαι τοῖς Ἀθηναίοις, ἐπειδὰν δὲ ἐκβῶσι, κατιδόντας ὅ τι ποιοῦσιν ἀποπλεῖν καὶ αὐτῷ ἐξαγγεῖλαι. Καὶ οὐ πρότερον ἐξεβίβασεν ἐκ τῶν νεῶν πρὶν αὗται ἧκον. Ταῦτα δ’ ἐποίει τέτταρας ἡμέρας· καὶ οἱ Ἀθηναῖοι ἐπανήγοντο.

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Ἐνταῦθα δὴ ἀριστοποιουμένοις...τῆς τάξεως μηδὲ ἀνάξοιτο.

 Μονάδες 30

2. Ποια δημοφιλέστερα έργα του Ξενοφώντα χρησιμοποιήθηκαν ως διδακτικά βιβλία από την Αναγέννηση μέχρι σήμερα και για ποιους λόγους;

Μονάδες 10

3. α) Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης με την αντώνυμή της στη Β΄ στήλη (δύο λέξεις της Β΄ στήλης περισσεύουν).

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. εἰσβαίνω	α) ἡγοῦμαι
2. ἀποπλέω	β) ἡμέρα
3. ἕπομαι	γ) ἐκβαίνω
4. νὺξ	δ) εἰσπλέω
5. πρότερον	ε) ἀκολουθῶ
	στ) ὕστερον
	ζ) παραπλέω

Μονάδες 5

 

  β) ναυσίν, προεῖπεν, λιμένι, ταχίστας, κατιδόντας: Να γράψετε από μία ομόρριζη λέξη, απλή ή σύνθετη, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου.

Μονάδες 5

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Εκεί λοιπόν, αναγγέλθηκαν σε αυτούς καθώς γευμάτιζαν όσα έγιναν στη Λάμψακο και αμέσως βγήκαν στην ανοιχτή θάλασσα για τη Σηστό. Από εκεί, αμέσως μόλις εφοδιάστηκαν με τρόφιμα, έπλευσαν στους Αιγός ποταμούς, απέναντι από τη Λάμψακο. Ο Ελλήσποντος εκεί είχε πλάτος περίπου δεκαπέντε στάδια. Εκεί, λοιπόν, δειπνούσαν. 

   Ο Λύσανδρος την επόμενη νύχτα, όταν ξημέρωνε, έδωσε σήμα να επιβιβαστούν στα πλοία, αφού γευματίσουν, και αφού έκανε όλες τις προετοιμασίες όπως για ναυμαχία και τοποθέτησε στα πλάγια των πλοίων παραπετάσματα, προειδοποίησε κανείς να μην κινηθεί από την παράταξη ούτε να βγει στην ανοιχτή θάλασσα.

 

2. Τα δημοφιλέστερα έργα του Ξενοφώντα από την Αναγέννηση ως την εποχή μας, και κυρίως η Κύρου Ἀνάβασις χρησιμοποιήθηκαν ως διδακτικά βιβλία: η Ἀνάβασις για την απλότητα του ύφους, τη ζωντάνια της περιγραφής, την έξαρση της πειθαρχίας και της ανάληψης πρωτοβουλίας, τα Ἀπομνημονεύματα Σωκράτους για το πλήθος των ανεκδότων από τη ζωή του μεγάλου φιλοσόφου, ο Ἀγησίλαος για την προβολή των αρετών του ιδανικού ηγέτη, η Κύρου Παιδεία για τα παιδαγωγικά και τα ρομαντικά στοιχεία της.
Τα Ἑλληνικά είναι το μόνο ιστορικό σύγγραμμα του 4ου αι. π.Χ. που έχει σωθεί και αποτελεί τη σπουδαιότερη πηγή για τα γεγονότα της περιόδου 411-362 π.Χ.

 

3. α) 1. εἰσβαίνω - γ) ἐκβαίνω

         2. ἀποπλέω - δ) εἰσπλέω

         3. ἕπομαι - α) ἡγοῦμαι

         4. νὺξ - β) ἡμέρα

         5. πρότερον - στ) ὕστερον

 

    β) ναυσίν: ναῦλος - ναύαρχος

        προεῖπεν: προαγόρευσις - αναγόρευση

       λιμένι: λιμενοφύλαξ - λιμενικός

       ταχίστας: ταχύπλοος - ταχυδρομείο

       κατιδόντας: ὁρατὸς - τηλεόραση