ΘΕΜΑ 34ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 1, 20-24

ΘΕΜΑ 34ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 1, 20-24

 

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

 

      Οἱ δ’ Ἀθηναῖοι κατὰ πόδας πλέοντες ὡρμίσαντο τῆς Χερρονήσου ἐν Ἐλαιοῦντι ναυσὶν ὀγδοήκοντα καὶ ἑκατόν. Ἐνταῦθα δὴ ἀριστοποιουμένοις αὐτοῖς ἀγγέλλεται τὰ περὶ Λάμψακον, καὶ εὐθὺς ἀνήχθησαν εἰς Σηστόν. Ἐκεῖθεν δ’ εὐθὺς ἐπισιτισάμενοι ἔπλευσαν εἰς Αἰγὸς ποταμοὺς ἀντίον τῆς Λαμψάκου· διεῖχε δ’ ὁ Ἑλλήσποντος ταύτῃ σταδίους ὡς πεντεκαίδεκα. Ἐνταῦθα δὴ ἐδειπνοποιοῦντο.

   Λύσανδρος δὲ τῇ ἐπιούσῃ νυκτί, ἐπεὶ ὄρθρος ἦν, ἐσήμηνεν εἰς τὰς ναῦς ἀριστοποιησαμένους εἰσβαίνειν, πάντα δὲ παρασκευασάμενος ὡς εἰς ναυμαχίαν καὶ τὰ παραβλήματα παραβάλλων, προεῖπεν ὡς μηδεὶς κινήσοιτο ἐκ τῆς τάξεως μηδὲ ἀνάξοιτο. Οἱ δὲ Ἀθηναῖοι ἅμα τῷ ἡλίῳ ἀνίσχοντι ἐπὶ τῷ λιμένι παρετάξαντο ἐν μετώπῳ ὡς εἰς ναυμαχίαν. Ἐπεὶ δὲ οὐκ ἀντανήγαγε Λύσανδρος, καὶ τῆς ἡμέρας ὀψὲ ἦν, ἀπέπλευσαν πάλιν εἰς τοὺς Αἰγὸς ποταμούς. Λύσανδρος δὲ τὰς ταχίστας τῶν νεῶν ἐκέλευσεν ἕπεσθαι τοῖς Ἀθηναίοις, ἐπειδὰν δὲ ἐκβῶσι, κατιδόντας ὅ τι ποιοῦσιν ἀποπλεῖν καὶ αὐτῷ ἐξαγγεῖλαι. Καὶ οὐ πρότερον ἐξεβίβασεν ἐκ τῶν νεῶν πρὶν αὗται ἧκον. Ταῦτα δ’ ἐποίει τέτταρας ἡμέρας· καὶ οἱ Ἀθηναῖοι ἐπανήγοντο.

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Ἐνταῦθα δὴ ἀριστοποιουμένοις...τῆς τάξεως μηδὲ ἀνάξοιτο.

 Μονάδες 30

2. Οι Αθηναίοι με ψήφισμά τους εξόρισαν τον Ξενοφώντα, επειδή:

α) αρνήθηκε να υπηρετήσει στον αθηναϊκό στρατό,

β) κατατάχθηκε ως μισθοφόρος στον στρατό του Κύρου, στη Μ. Ασία, 

γ) ανήκε στην τάξη των ιππέων και συναναστρεφόταν με τον Σωκράτη,

δ) στη μάχη της Κορωνείας (494 π.Χ.), παρατάχθηκε με τον βασιλιά της Σπάρτης Αγησίλαο εναντίον της πατρίδας του,

ε) δεν επέτρεψε στους γιους του να υπηρετήσουν στον αθηναϊκό στρατό.

Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση, σημειώνοντας το αντίστοιχο γράμμα και να αναφέρετε αν οι Αθηναίοι αναθεώρησαν το ψήφισμα αυτό και με ποια αφορμή.   

Μονάδες 10

 

3. α) ἀριστοποιοῦμαι, Ἑλλήσποντος, εἰσβαίνω, ναυμαχία, ἐπειδὰν: Να αναλύσετε τις παραπάνω σύνθετες λέξεις στα συνθετικά τους. 

Μονάδες 5

 

    β)  Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης με την ομόρριζή της στη Β΄ στήλη. Δύο λέξεις της Β΄ στήλης περισσεύουν.

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. ναῦς	α) άγγελος
2. εἰσβαίνειν	β) παραλαβή
3. ἐξαγγεῖλαι	γ) εμπόδιο
4. παραβλήματα	δ) έπος
5. πόδας	ε) βέλος
	στ) βήμα
	ζ) ναύσταθμος

Μονάδες 5

 

 

 

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

 

1.  Εκεί λοιπόν, αναγγέλθηκαν σε αυτούς καθώς γευμάτιζαν όσα έγιναν στη Λάμψακο και αμέσως βγήκαν στην ανοιχτή θάλασσα για τη Σηστό. Από εκεί, αμέσως μόλις εφοδιάστηκαν με τρόφιμα, έπλευσαν στους Αιγός ποταμούς, απέναντι από τη Λάμψακο. Ο Ελλήσποντος εκεί είχε πλάτος περίπου δεκαπέντε στάδια. Εκεί, λοιπόν, δειπνούσαν. 

     Ο Λύσανδρος την επόμενη νύχτα, όταν ξημέρωνε, έδωσε σήμα να επιβιβαστούν στα πλοία, αφού γευματίσουν, και αφού έκανε όλες τις προετοιμασίες όπως για ναυμαχία και τοποθέτησε στα πλάγια των πλοίων παραπετάσματα, προειδοποίησε κανείς να μην κινηθεί από την παράταξη ούτε να βγει στην ανοιχτή θάλασσα.

 

2. Σωστή απάντηση είναι το β).* Η προσέγγιση Αθηναίων και Σπαρτιατών, για να αντιμετωπισθεί ο νέος μετά τη μάχη των Λεύκτρων (371 π.Χ.) κοινός εχθρός, δηλαδή οι Θηβαίοι (365 π.Χ.), οδήγησε στην άρση του ψηφίσματος για εξορία του συγγραφέα. Δεν είναι βέβαιο πότε γύρισε στην Αθήνα.

 

* Ωστόσο, αν η χρονολογία 494 π.Χ. στην επιλογή δ δεν είναι ηθελημένα λανθασμένη (η μάχη της Κορωνείας έγινε το 394 π.Χ.), αλλά πρόκειται για τυπογραφικό λάθος, σωστή απάντηση είναι η επιλογή δ. 

3. α) ἀριστοποιοῦμαι: ἄριστον* και ποιέομαι,-οῦμαι

         Ἑλλήσποντος: Ἕλλη και πόντος 

         εἰσβαίνω: εἰς και βαίνω

         ναυμαχία: ναῦς και μάχη

         ἐπειδὰν: ἐπειδὴ και ἂν

      

*ἄριστον, τό: κατά την ομηρική εποχή σημαίνει το πρωινό. Αργότερα, όμως, το "ἄριστον" ήταν το μεσημεριανό γεύμα.

     β) 1. ναῦς - ζ) ναύσταθμος

         2. εἰσβαίνειν - στ) βήμα

         3. ἐξαγγεῖλαι - α) άγγελος

         4. παραβλήματα - ε) βέλος
         5. πόδας - γ) εμπόδιο