ΘΕΜΑ 10ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 1, 16-19

ΘΕΜΑ 10ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 1, 16-19

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

      Oἱ δ’ Ἀθηναῖοι ἐκ τῆς Σάμου ὁρμώμενοι τὴν βασιλέως κακῶς ἐποίουν, καὶ ἐπὶ τὴν Χίον καὶ τὴν Ἔφεσον ἐπέπλεον, καὶ παρεσκευάζοντο πρὸς ναυμαχίαν, καὶ στρατηγοὺς πρὸς τοῖς ὑπάρχουσι προσείλοντο Μένανδρον, Τυδέα, Κηφισόδοτον. Λύσανδρος δ’ ἐκ τῆς Ῥόδου παρὰ τὴν Ἰωνίαν ἐκπλεῖ πρὸς τὸν Ἑλλήσποντον πρός τε τῶν πλοίων τὸν ἔκπλουν καὶ ἐπὶ τὰς ἀφεστηκυίας αὐτῶν πόλεις. Ἀνήγοντο δὲ καὶ οἱ Ἀθηναῖοι ἐκ τῆς Χίου πελάγιοι· ἡ γὰρ Ἀσία πολεμία αὐτοῖς ἦν. Λύσανδρος δ’ ἐξ Ἀβύδου παρέπλει εἰς Λάμψακον σύμμαχον οὖσαν Ἀθηναίων· καὶ οἱ Ἀβυδηνοὶ καὶ οἱ ἄλλοι παρῆσαν πεζῇ· ἡγεῖτο δὲ Θώραξ Λακεδαιμόνιος. Προσβαλόντες δὲ τῇ πόλει αἱροῦσι κατὰ κράτος, καὶ διήρπασαν οἱ στρατιῶται οὖσαν πλουσίαν καὶ οἴνου καὶ σίτου καὶ τῶν ἄλλων ἐπιτηδείων πλήρη· τὰ δὲ ἐλεύθερα σώματα πάντα ἀφῆκε Λύσανδρος. 

 

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Λύσανδρος δ’ ἐκ τῆς Ῥόδου...ἐπιτηδείων πλήρη.

 Μονάδες 30

2. Ο Ξενοφών είχε τη φιλοδοξία να συνεχίσει το έργο του Θουκυδίδη. Πόσο επιτυχημένη θεωρείται η προσπάθειά του;

Μονάδες 10

3. α) Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης με τη συνώνυμή της στη Β΄ στήλη (δύο λέξεις της Β΄ στήλης περισσεύουν):

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. ἐκπλέω	α) ἐφόδια
2. ἡγοῦμαι	β) κυριεύω
3. ἐπιτήδεια	γ) ἐναντίος
4. αἱρῶ	δ) ἀποπλέω
5. πολέμιος	ε) ἄρχω
	στ) αἴρω
	ζ) διηγοῦμαι

Μονάδες 5

   β) Να αντιστοιχίσετε τα ομόρριζα προς τις λέξεις του κειμένου ὁρμώμενοι και ἐποίουν (Α΄ στήλη) ουσιαστικά ποίημα, ὅρμημα, ποιητής, ποίησις, ὁρμητήριον με την κατηγορία στην οποία ανήκουν (Β΄ στήλη) (μία κατηγορία περισσεύει).

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. ποίημα	α) ενέργεια ή κατάσταση
2. ὅρμημα	β) όργανο ή μέσο ενέργειας
3. ποιητής	γ) τόπος
4. ποίησις	δ) αποτέλεσμα ενέργειας
5. ὁρμητήριον	ε) πρόσωπο που ενεργεί

Μονάδες 5

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Κι ο Λύσανδρος από τη Ρόδο, δίπλα από τα παράλια της Ιωνίας, εξέπλευσε προς τον Ελλήσποντο, για να εμποδίσει τον απόπλου των (αθηναϊκών) πλοίων και εναντίον των πόλεων που είχαν αποστατήσει από αυτούς. Έβγαιναν και οι Αθηναίοι από τη Χίο στο ανοιχτό πέλαγος, γιατί η Ασία ήταν εχθρική προς αυτούς. Ο Λύσανδρος από την Άβυδο έπλεε κατά μήκος της ακτής προς τη Λάμψακο, η οποία ήταν σύμμαχος των Αθηναίων. Και οι Αβυδηνοί και οι υπόλοιποι ακολουθούσαν με τα πόδια. Αρχηγός τους ήταν ο Θώραξ ο Λακεδαιμόνιος. Και, αφού επιτέθηκαν στην πόλη, την κυρίευσαν με έφοδο και οι στρατιώτες λεηλάτησαν αυτήν, η οποία ήταν πλούσια και γεμάτη από κρασί και σιτάρι και τα άλλα εφόδια.

2. Ο Ξενοφών, παρά το θαυμασμό του για τον Θουκυδίδη και την προφανή φιλοδοξία του να συνεχίσει το έργο του στα Ελληνικά, δεν διαθέτει τη διεισδυτικότητα ή τη βαθειά φιλοσοφημένη πολιτική σκέψη του μεγάλου προκατόχου του. Με τη σαφήνεια όμως και την ακρίβεια στην έκφρασή του, με την απόλυτη ακρίβεια της περιγραφής των χώρων που εξελίχθηκαν τα γεγονότα, τη ζωντάνια της γραφής του, που θυμίζει ικανό «ρεπόρτερ» και την ιδεολογική του συνέπεια έδωσε μια ξεκάθαρη εικόνα των πολιτικών εξελίξεων του 4ου αι., της ενίσχυσης και της εξασθένησης της δύναμης της Σπάρτης και, στη συνέχεια, της Θήβας, της συνεχώς αυξανόμενης παρέμβασης του βασιλιά της Περσίας στα ελληνικά πράγματα ως την αμφίρροπη μάχη της Μαντινείας (362 π.Χ.) όπου φάνηκε καθαρά η αποδυνάμωση όλων των ιστορικών «πόλεων-κρατών» της Ελλάδας.

3. α) 1. ἐκπλέω - δ) ἀποπλέω

         2. ἡγοῦμαι - ε) ἄρχω 

         3. ἐπιτήδεια - α) ἐφόδια

         4. αἱρῶ - β) κυριεύω

         5. πολέμιος - γ) ἐναντίος

    β) 1. ποίημα - δ) αποτέλεσμα ενέργειας
         2. ὅρμημα - δ) αποτέλεσμα ενέργειας
         3. ποιητής - ε) πρόσωπο που ενεργεί
         4. ποίησις - α) ενέργεια ή κατάσταση
         5. ὁρμητήριον - γ) τόπος