ΘΕΜΑ 33ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 70, 1-5

ΘΕΜΑ 33ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 70, 1-5

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

 

        Οἱ γὰρ Κερκυραῖοι ἐστασίαζον, ἐπειδὴ οἱ αἰχμάλωτοι ἦλθον αὐτοῖς οἱ ἐκ τῶν περὶ Ἐπίδαμνον ναυμαχιῶν ὑπὸ Κορινθίων ἀφεθέντες, τῷ μὲν λόγῳ ὀκτακοσίων ταλάντων τοῖς προξένοις διηγγυημένοι, ἔργῳ δὲ πεπεισμένοι Κορινθίοις Κέρκυραν προσποιῆσαι. Kαὶ ἔπρασσον οὗτοι, ἕκαστον τῶν πολιτῶν μετιόντες, ὅπως ἀποστήσωσιν Ἀθηναίων τὴν πόλιν. Kαὶ ἀφικομένης Ἀττικῆς τε νεὼς καὶ Κορινθίας πρέσβεις ἀγουσῶν καὶ ἐς λόγους καταστάντων ἐψηφίσαντο Κερκυραῖοι Ἀθηναίοις μὲν ξύμμαχοι εἶναι κατὰ τὰ ξυγκείμενα, Πελοποννησίοις δὲ φίλοι ὥσπερ καὶ πρότερον. Kαὶ (ἦν γὰρ Πειθίας ἐθελοπρόξενός τε τῶν Ἀθηναίων καὶ τοῦ δήμου προειστήκει) ὑπάγουσιν αὐτὸν οὗτοι οἱ ἄνδρες ἐς δίκην, λέγοντες Ἀθηναίοις τὴν Κέρκυραν καταδουλοῦν. Ὁ δὲ ἀποφυγὼν ἀνθυπάγει αὐτῶν τοὺς πλουσιωτάτους πέντε ἄνδρας, φάσκων τέμνειν χάρακας ἐκ τοῦ τε Διὸς τοῦ τεμένους καὶ τοῦ Ἀλκίνου· ζημία δὲ καθ᾽ ἑκάστην χάρακα ἐπέκειτο στατήρ. Ὀφλόντων δὲ αὐτῶν καὶ πρὸς τὰ ἱερὰ ἱκετῶν καθεζομένων διὰ πλῆθος τῆς ζημίας, ὅπως ταξάμενοι ἀποδῶσιν, ὁ Πειθίας (ἐτύγχανε γὰρ καὶ βουλῆς ὤν) πείθει ὥστε τῷ νόμῳ χρήσασθαι.

 

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.  Να μεταφραστεί το τμήμα: Kαὶ (ἦν γὰρ Πειθίας...τῷ νόμῳ χρήσασθαι.

 Μονάδες 30

2. α) Ποια ήταν η άποψη του Θουκυδίδη για τη στρατηγική του Περικλή;

  β) Ποιες ήταν οι συνέπειες του λοιμού και πώς επηρέασε την πολιτική κατάσταση της Αθήνας;

Μονάδες 10

3. α) ἐστασίαζον, ἀφεθέντες, πεπεισμένοι, ἔπρασσον, πόλιν: Να γράψετε από μία ομόρριζη λέξη, απλή ή σύνθετη, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου.

Μονάδες 5  

  β) Να σχηματίσετε από τους παρακάτω ρηματικούς τυπους ένα ομόρριζο ουσιαστικό (απλό ή σύνθετο) της αρχαίας ελληνικής, χρησιμοποιώντας την κατάληξη που σας δίνεται.

ρηματικοί τύποι	κατάληξη	ομόρριζα ουσιαστικά
ὑπάγουσιν	-ὴ
ἐψηφίσαντο	-μα
ἀφικομένης	-ις
τέμνειν	-μα
λέγοντες	-ος

Μονάδες 5 

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1.  Και (ήταν, βέβαια, ο Πειθίας εθελοντής πρόξενος των Αθηναίων και αρχηγός των δημοκρατικών) τον σύρουν αυτοί οι άντρες στο δικαστήριο, λέγοντας ότι προσπαθεί να υποδουλώσει την Κέρκυρα στους Αθηναίους. Αυτός, αφού αθωώθηκε, κάνει αντιμήνυση στους πέντε πιο πλούσιους άντρες από αυτούς, κατηγορώντας τους ότι έκοβαν βέργες για στηρίγματα κλημάτων από το τέμενος και του Δία και του Αλκίνοου· το πρόστιμο για κάθε βέργα ήταν κατά το νόμο ένας στατήρας. Κι όταν αυτοί καταδικάστηκαν να πληρώσουν το πρόστιμο και κάθισαν ως ικέτες στα ιερά εξαιτίας της βαριάς χρηματικής ποινής, για να το πληρώσουν ύστερα από συμφωνία για το ύψος του, ο Πειθίας (διότι συνέβαινε να είναι και μέλος της βουλής) την πείθει ώστε να εφαρμόσουν το νόμο.

2. Κατά την έναρξη του πελοποννησιακού πολέμου (431 π.Χ.), ο Θουκυδίδης πίστευε στη μεγάλη αξία του Περικλή (μολονότι η οικογενειακή του παράδοση τον συνέδεε με την αντίπαλη παράταξη, των αριστοκρατικών) και στην ορθότητα των βασικών αρχών του πολεμικού του σχεδιασμού: άμυνα στην ξηρά, επίθεση στη θάλασσα, σύνεση και αυτοπεποίθηση. Το δεύτερο έτος του πολέμου προσβλήθηκε και ο ίδιος από τον καταστρεπτικό λοιμό που εξόντωσε το 1/3 του πληθυσμού της Αττικής («...ταῦτα δηλώσω αὐτός τε νοσήσας καὶ ἰδὼν ἄλλους πάσχοντας»). Ο ίδιος επέζησε αλλά ο Περικλής πέθανε από τον λοιμό το επόμενο έτος και στην πολιτική ζωή της εμπόλεμης και πολιορκημένης, από τη στεριά, Αθήνας επικράτησε οξεία αντιπαράθεση ανάμεσα στην παράταξη των συντηρητικών αριστοκρατικών και των δημοκρατικών, τους οποίους καθοδηγούσαν πλέον αδίστακτοι δημαγωγοί, με ισχυρότερο τον Κλέωνα. 

3. α) ἐστασίαζον: στασιαστὴς - κατάσταση

         ἀφεθέντες: ἀφετηρία - ένεση

         πεπεισμένοι: πειθὼ - πειστικός

         ἔπρασσον: πρᾶγμα - εισπράκτορας

         πόλιν: συμπολίτης - πολιτισμός

   β) ὑπάγουσιν: ὑπαγωγὴ

        ἐψηφίσαντο: ψήφισμα

        ἀφικομένης: ἄφιξις

        τέμνειν: τμῆμα

       λέγοντες: λόγος