ΘΕΜΑ 81ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 70, 3-6

ΘΕΜΑ 81ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 70, 3-6

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

 

      Kαὶ (ἦν γὰρ Πειθίας ἐθελοπρόξενός τε τῶν Ἀθηναίων καὶ τοῦ δήμου προειστήκει) ὑπάγουσιν αὐτὸν οὗτοι οἱ ἄνδρες ἐς δίκην, λέγοντες Ἀθηναίοις τὴν Κέρκυραν καταδουλοῦν. Ὁ δὲ ἀποφυγὼν ἀνθυπάγει αὐτῶν τοὺς πλουσιωτάτους πέντε ἄνδρας, φάσκων τέμνειν χάρακας ἐκ τοῦ τε Διὸς τοῦ τεμένους καὶ τοῦ Ἀλκίνου· ζημία δὲ καθ᾽ ἑκάστην χάρακα ἐπέκειτο στατήρ. Ὀφλόντων δὲ αὐτῶν καὶ πρὸς τὰ ἱερὰ ἱκετῶν καθεζομένων διὰ πλῆθος τῆς ζημίας, ὅπως ταξάμενοι ἀποδῶσιν, ὁ Πειθίας (ἐτύγχανε γὰρ καὶ βουλῆς ὤν) πείθει ὥστε τῷ νόμῳ χρήσασθαι. Οἱ δ᾽ ἐπειδὴ τῷ τε νόμῳ ἐξείργοντο καὶ ἅμα ἐπυνθάνοντο τὸν Πειθίαν, ἕως ἔτι βουλῆς ἐστί, μέλλειν τὸ πλῆθος ἀναπείσειν τοὺς αὐτοὺς Ἀθηναίοις φίλους τε καὶ ἐχθροὺς νομίζειν, ξυνίσταντό τε καὶ λαβόντες ἐγχειρίδια ἐξαπιναίως ἐς τὴν βουλὴν ἐσελθόντες τόν τε Πειθίαν κτείνουσι καὶ ἄλλους τῶν τε βουλευτῶν καὶ ἰδιωτῶν ἐς ἑξήκοντα· οἱ δέ τινες τῆς αὐτῆς γνώμης τῷ Πειθίᾳ ὀλίγοι ἐς τὴν Ἀττικὴν τριήρη κατέφυγον ἔτι παροῦσαν.

 

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.  Να μεταφραστεί το τμήμα: Οἱ δ᾽ ἐπειδὴ τῷ τε νόμῳ...κατέφυγον ἔτι παροῦσαν.

 Μονάδες 30

2. Τι είναι οι δημηγορίες και ποια η σημασία τους για την επιστημονική ανάλυση των ιστορικών γεγονότων;

Μονάδες 10

 

3. α) ειρκτή, παράταξη, τυχερός, υπαγωγή, επίκειται: Με τις λέξεις που σας δίνονται (οι οποίες είναι ομόρριζες με λέξεις του κειμένου) να σχηματίσετε από μία πρόταση στη νέα ελληνική γλώσσα.

Μονάδες 5

    β) καταδουλοῦν, τέμνειν, ξυνίσταντο, λαβόντες, νομίζειν: Να γράψετε από μία ομόρριζη λέξη, απλή ή σύνθετη, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου.

Μονάδες 5

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Αυτοί, επειδή αποκλείονταν από το νόμο και συγχρόνως πληροφορούνταν ότι ο Πειθίας, όσο είναι ακόμα βουλευτής, σχεδιάζει να μεταπείσει το λαό να θεωρεί φίλους και εχθρούς τους ίδιους με τους Αθηναίους, συνωμότησαν και αφού πήραν μαχαίρια και ξαφνικά μπήκαν στη βουλή, φονεύουν τον Πειθία και άλλους βουλευτές και απλούς πολίτες, περίπου εξήντα. Κάποιοι άλλοι, λίγοι, ομοϊδεάτες με τον Πειθία, κατέφυγαν στο αθηναϊκό πλοίο που ήταν ακόμη εκεί.

2. Οι δημηγορίες είναι λόγοι που εκφωνήθηκαν από πολιτικούς και στρατιωτικούς κατά την προετοιμασία του πολέμου ή κατά τη διάρκεια των πολεμικών επιχειρήσεων· η δυσκολία να παρατεθούν αυτολεξεί ήταν μεγάλη ακόμη και για τις περιπτώσεις που ο ίδιος ο Θουκυδίδης ήταν ανάμεσα στο ακροατήριο (1.22.1). Οι δημηγορίες στο έργο του αποδίδουν τα κίνητρα, τους σχεδιασμούς, τους στόχους των ομιλητών και επίσης την προσωπικότητά τους, τις ιδέες τους, το ήθος τους. Οι δημηγορίες αποτελούν σημαντικό στοιχείο στην επιστημονική ανάλυση των ιστορικών γεγονότων και μάλιστα καθώς βρίσκονται σε αντιστοιχία με τα μεγάλα γεγονότα του πολέμου αλλά και μεταξύ τους με το σχήμα «θέση»-«αντίθεση», με το οποίο κάθε ζήτημα εξετάζεται και από την αντίθετη άποψη. Ο Θουκυδίδης δηλώνει ότι δεν απομακρύνθηκε από την κεντρική ιδέα των λόγων («ἐχομένῳ ὅτι ἐγγύτατα τῆς ξυμπάσης γνώμης τῶν ἀληθῶς λεχθέντων», 1.22.1) και, εφόσον ήταν αδύνατο να τους παραθέσει αυτολεξεί, έγραψε σύμφωνα με τη δική του κρίση ό,τι ήταν προσφορότερο να λεχθεί στην κάθε περίπτωση. Στις δημηγορίες, στην παρουσίαση των απόψεων, στη δομή, στην επιχειρηματολογία φαίνεται και η ικανότητα του ιστορικού να αναλύει τα γεγονότα και το βάθος της σκέψης του. Από τον τρόπο που δηλώνει ότι προχώρησε στη σύνθεση των δημηγοριών, δεν πρέπει να περιμένει κανείς «φυσικότητα» ως προς διαλεκτικές διαφοροποιήσεις των ομιλητών ανάλογα με τον τόπο καταγωγής τους. 

3. α) - Αύριο θα μιλήσει σε δημόσια συγκέντρωση ο επικεφαλής της  δημοκρατικής παράταξης στην οποία ανήκουμε. 

       - Πολλοί ελπίζουν ότι θα λύσουν όλα τα οικονομικά προβλήματά τους παίζοντας τυχερά παιχνίδια.

            - Ο κατηγορούμενος είχε καταδικαστεί σε δεκαετή ειρκτή για φόνο.

         -  Η κυβέρνηση αποφάσισε την υπαγωγή των ανασφάλιστων πολιτών σε πρόγραμμα δωρεάν νοσοκομειακής περίθαλψης. 

       -  Σύμφωνα με το δημοσίευμα γνωστού σεισμολόγου επίκειται μεγάλος σεισμός στη χώρα μας.

 

     β) καταδουλοῦν: δουλοπρεπὴς - υποδούλωση

          τέμνειν: τομὴ - ανατομία

          ξυνίσταντο: σύστασις - ασταθής

         λαβόντες: κατάληψις - εργολαβικός

         νομίζειν: νόμισμα - νομισματοκοπείο