ΘΕΜΑ 72ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 70, 3-6

ΘΕΜΑ 72ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 70, 3-6

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

 

      Kαὶ (ἦν γὰρ Πειθίας ἐθελοπρόξενός τε τῶν Ἀθηναίων καὶ τοῦ δήμου προειστήκει) ὑπάγουσιν αὐτὸν οὗτοι οἱ ἄνδρες ἐς δίκην, λέγοντες Ἀθηναίοις τὴν Κέρκυραν καταδουλοῦν. Ὁ δὲ ἀποφυγὼν ἀνθυπάγει αὐτῶν τοὺς πλουσιωτάτους πέντε ἄνδρας, φάσκων τέμνειν χάρακας ἐκ τοῦ τε Διὸς τοῦ τεμένους καὶ τοῦ Ἀλκίνου· ζημία δὲ καθ᾽ ἑκάστην χάρακα ἐπέκειτο στατήρ. Ὀφλόντων δὲ αὐτῶν καὶ πρὸς τὰ ἱερὰ ἱκετῶν καθεζομένων διὰ πλῆθος τῆς ζημίας, ὅπως ταξάμενοι ἀποδῶσιν, ὁ Πειθίας (ἐτύγχανε γὰρ καὶ βουλῆς ὤν) πείθει ὥστε τῷ νόμῳ χρήσασθαι. Οἱ δ᾽ ἐπειδὴ τῷ τε νόμῳ ἐξείργοντο καὶ ἅμα ἐπυνθάνοντο τὸν Πειθίαν, ἕως ἔτι βουλῆς ἐστί, μέλλειν τὸ πλῆθος ἀναπείσειν τοὺς αὐτοὺς Ἀθηναίοις φίλους τε καὶ ἐχθροὺς νομίζειν, ξυνίσταντό τε καὶ λαβόντες ἐγχειρίδια ἐξαπιναίως ἐς τὴν βουλὴν ἐσελθόντες τόν τε Πειθίαν κτείνουσι καὶ ἄλλους τῶν τε βουλευτῶν καὶ ἰδιωτῶν ἐς ἑξήκοντα· οἱ δέ τινες τῆς αὐτῆς γνώμης τῷ Πειθίᾳ ὀλίγοι ἐς τὴν Ἀττικὴν τριήρη κατέφυγον ἔτι παροῦσαν.

 

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.  Να μεταφραστεί το τμήμα: Οἱ δ᾽ ἐπειδὴ τῷ τε νόμῳ...κατέφυγον ἔτι παροῦσαν.

 Μονάδες 30

2. Πώς ο Θουκυδίδης οδηγείται στην αντίληψη ότι η λογική αποτελεί την μόνη αξία στην οποία μπορεί να στηριχτεί ο άνθρωπος;

Μονάδες 10

 

3. α) Να συνδέσετε τις λέξεις της Α΄ στήλης με τη σημασία τους στη Β΄ στήλη (δύο στοιχεία της Β΄ στήλης περισσεύουν):

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. ἀναπείθω	α) εθελοντής πρόξενος
2. πυνθάνομαι	β) φονεύω
3. ἐξαπιναίως	γ) αυτός που προξενεί ζημιά χωρίς τη θέλησή του
4. κτείνω	δ) αφού ελευθερώθηκαν
5. ἐθελοπρόξενος	ε) μεταπείθω
	στ) πληροφορούμαι
	ζ) ξαφνικά

Μονάδες 5

   β) Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης με τη συνώνυμή της στη Β΄ στήλη (δύο λέξεις της Β΄ στήλης περισσεύουν):

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. ἐξαπιναίως	α) λέγω
2. πυνθάνομαι	β) βλάβη
3. φάσκω	γ) κόπτω
4. ζημία	δ) πείθομαι
5. τέμνω	ε) ἐρωτῶ
	στ) κάμνω
	ζ) ἐξαίφνης

Μονάδες 5

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Αυτοί, επειδή αποκλείονταν από το νόμο και συγχρόνως πληροφορούνταν ότι ο Πειθίας, όσο είναι ακόμα βουλευτής, σχεδιάζει να μεταπείσει το λαό να θεωρεί φίλους και εχθρούς τους ίδιους με τους Αθηναίους, συνωμότησαν και αφού πήραν μαχαίρια και ξαφνικά μπήκαν στη βουλή, φονεύουν τον Πειθία και άλλους βουλευτές και απλούς πολίτες, περίπου εξήντα. Κάποιοι άλλοι, λίγοι, ομοϊδεάτες με τον Πειθία, κατέφυγαν στο αθηναϊκό πλοίο που ήταν ακόμη εκεί.

2. Δεν θα ηταν ορθό να θεωρήσει επιπόλαια κανείς τον Θουκυδίδη «απαισιόδοξο» που δίνει μια κατάμαυρη εικόνα της ανθρωπότητας. Η λογική αποτελεί τη μόνη αξία, στην οποία μπορεί να στηριχτεί ο άνθρωπος. Οι θεοί δεν επεμβαίνουν στις ιστορικές εξελίξεις (όπως πίστευαν πολλοί σημαντικοί άνθρωποι και ο Ηρόδοτος ανάμεσά τους) και η τύχη δεν είναι υπερφυσική δύναμη αλλά συγκυρίες, εξελίξεις που δεν μπορεί να τις προβλέψει ο άνθρωπος. Ο Περικλής τονίζει ότι οι εξελίξεις των πραγμάτων μπορεί να είναι τελείως απρόβλεπτες και γι' αυτό συνήθως κατηγορούμε την τύχη για «ὅσα ἄν παρά λόγον ξυμβῇ» (1.140.1). Η αθηναϊκή τριήρης που έφερνε τη διαταγή στην Μυτιλήνη (η οποία είχε αποστατήσει από την συμμαχία) να θανατωθούν όλοι οι ενήλικοι άντρες και να πουληθούν δούλοι οι γυναίκες και τα παιδιά (3.36.2), κινήθηκε αργά στο Αιγαίο, γιατί το πλήρωμα είχε συνείδηση ότι έπλεαν «ἐπὶ πράγμα ἀλλόκοτον» (3.49.4), ότι πήγαιναν να εκτελέσουν μια διαταγή πρωτοφανή («ὠμὸν τὸ βούλευμα καὶ μέγα», 3.36.4). Ο παραλογισμός του πολέμου φτάνει στο αποκορύφωμά του στη γενική σφαγή, τελείως αναίτια, του άμαχου πληθυσμού, ακόμα και των μαθητών του σχολείου, της βοιωτικής Μυκαλησσού, από Θράκες μισθοφόρους («... καὶ ἐπιπεσόντες διδασκαλείῳ παίδων, ὅπερ μέγιστον ἦν αὐτόθι καὶ ἄρτι ἔτυχον οἱ παῖδες ἐσεληλυθότες, κατέκοψαν πάντας», 7.29.5). Πράγματι αυτή η συμφορά ήταν ἀδόκητος και δεινή.

3. α) 1. ἀναπείθω - ε) μεταπείθω

        2. πυνθάνομαι - στ) πληροφορούμαι

         3. ἐξαπιναίως - ζ) ξαφνικά
         4. κτείνω - β) φονεύω
         5. ἐθελοπρόξενος - α) εθελοντής πρόξενος

    β) 1. ἐξαπιναίως - ζ) ἐξαίφνης
         2. πυνθάνομαι - ε) ἐρωτῶ
         3. φάσκω - α) λέγω

         4. ζημία - β) βλάβη

         5. τέμνω - γ) κόπτω