ΘΕΜΑ 49ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 1, 25-27

ΘΕΜΑ 49ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 1, 25-27

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

 

    Ἀλκιβιάδης δὲ κατιδὼν ἐκ τῶν τειχῶν τοὺς μὲν Ἀθηναίους ἐν αἰγιαλῷ ὁρμοῦντας καὶ πρὸς οὐδεμιᾷ πόλει, τὰ δ’ ἐπιτήδεια ἐκ Σηστοῦ μετιόντας πεντεκαίδεκα σταδίους ἀπὸ τῶν νεῶν, τοὺς δὲ πολεμίους ἐν λιμένι καὶ πρὸς πόλει ἔχοντας πάντα, οὐκ ἐν καλῷ ἔφη αὐτοὺς ὁρμεῖν, ἀλλὰ μεθορμίσαι εἰς Σηστὸν παρῄνει πρός τε λιμένα καὶ πρὸς πόλιν· οὗ ὄντες ναυμαχήσετε, ἔφη, ὅταν βούλησθε. Οἱ δὲ στρατηγοί, μάλιστα δὲ Τυδεὺς καὶ Μένανδρος, ἀπιέναι αὐτὸν ἐκέλευσαν· αὐτοὶ γὰρ νῦν στρατηγεῖν, οὐκ ἐκεῖνον. Καὶ ὁ μὲν ᾤχετο. Λύσανδρος δ’, ἐπεὶ ἦν ἡμέρα πέμπτη ἐπιπλέουσι τοῖς Ἀθηναίοις, εἶπε τοῖς παρ’ αὐτοῦ ἑπομένοις, ἐπὰν κατίδωσιν αὐτοὺς ἐκβεβηκότας καὶ ἐσκεδασμένους κατὰ τὴν Χερρόνησον, (ὅπερ ἐποίουν πολὺ μᾶλλον καθ’ ἑκάστην ἡμέραν, τά τε σιτία πόρρωθεν ὠνούμενοι καὶ καταφρονοῦντες δὴ τοῦ Λυσάνδρου, ὅτι οὐκ ἀντανῆγεν), ἀποπλέοντας τοὔμπαλιν παρ’ αὐτὸν ἆραι ἀσπίδα κατὰ μέσον τὸν πλοῦν. Οἱ δὲ ταῦτα ἐποίησαν ὡς ἐκέλευσε.

 

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

 

1. Να μεταφραστεί το τμήμα:  Ἀλκιβιάδης δὲ κατιδὼν... Καὶ ὁ μὲν ᾤχετο.

Μονάδες 30 

 

2. Να εξηγήσετε γιατί οι Αθηναίοι εξόρισαν τον Ξενοφώντα από την πατρίδα του (394 π.Χ.) και γιατί, πολύ αργότερα (365 π.Χ.), ανακάλεσαν αυτή τους την απόφαση.

Μονάδες 10 

 

3. α) νεώριο, ελλιμενισμός, διασκέδαση, τελωνείο, άρση: Να συνδέσετε τις παραπάνω λέξεις με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια. 

Μονάδες 5

 

  β) φημί, παραινῶ, βούλομαι, πλοῦς, ποιῶ: Να γράψετε από μία ομόρριζη λέξη, απλή ή σύνθετη, της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου.

Μονάδες 5

 

 

 

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 

 

1. Ο Αλκιβιάδης, αφού παρατήρησε από τα τείχη ότι από τη μια πλευρά οι Αθηναίοι είχαν αγκυροβολήσει στο γιαλό και κοντά σε καμια πόλη, ότι έψαχναν να βρουν τα εφόδια από τη Σηστό, δεκαπέντε στάδια από τα πλοία, κι από την άλλη πλευρά ότι οι εχθροί τα είχαν όλα μέσα σε λιμάνι και κοντά σε πόλη, τους είπε ότι δεν αγκυροβόλησαν σε καλό σημείο, αλλά τους συμβούλευε να μετακινηθούν σε άλλο αγκυροβόλι στη Σηστό, κοντά σε λιμάνι και σε πόλη· εκεί όταν είστε, θα ναυμαχήσετε, είπε, όποτε θελήσετε. Οι στρατηγοί όμως, και προπάντων ο Τυδέας και ο Μένανδρος, τον διέταξαν να φύγει· γιατί τώρα αυτοί ήταν στρατηγοί κι όχι εκείνος. Και αυτός σηκώθηκε κι έφυγε. 

 

2. O Ξενοφών, έμπειρος στρατιωτικός μετά τη συμμετοχή του στην εκστρατεία του Κύρου, παρέμεινε για σύντομο χρονικό διάστημα στη Θράκη ως μισθοφόρος του βασιλιά Σεύθη των Οδρυσών, και κατόπιν ήλθε σε επαφή με τις μονάδες του σπαρτιατικού στρατού στα παράλια της Μ. Ασίας (399 π.Χ.). O βασιλιάς Αγησίλαος ανέλαβε την ηγεσία των μονάδων αυτών (396 π.Χ.) και ο Ξενοφών εντυπωσιάστηκε από την προσωπικότητά του, ώστε τον ακολούθησε μαζί με τον σπαρτιατικό στρατό, στη μάχη της Κορώνειας (394 π.Χ.) εναντίον του ευρύτερου αντισπαρτιατικού συνασπισμού, στον οποίο πρωτοστατούσαν η Αθήνα και η Θήβα. Μετά τη νίκη των Σπαρτιατών, ακολούθησε τον Αγησίλαο στους Δελφούς για τους επινίκιους πανηγυρισμούς. Η εξορία του από την πατρίδα του, την Αθήνα, ήταν και αναπόφευκτη και δικαιολογημένη. 

 Η προσέγγιση Αθηναίων και Σπαρτιατών, για να αντιμετωπισθεί ο νέος μετά τη μάχη των Λεύκτρων (371 π.Χ.) κοινός εχθρός, δηλαδή οι Θηβαίοι (365 π.Χ.), οδήγησε στην άρση του ψηφίσματος για εξορία του συγγραφέα. Δεν είναι βέβαιο πότε γύρισε στην Αθήνα. Έστειλε πάντως τους γιους του να υπηρετήσουν στον αθηναϊκό στρατό και ο Γρύλλος σκοτώθηκε πολεμώντας κατά των Θηβαίων στη μάχη της Μαντινείας (362 π.Χ.). Οι τιμητικές εκδηλώσεις για τον θάνατό του δείχνουν ότι το όνομα του πατέρα του ήταν πολύ γνωστό.

 

3. α) νεώριο: νεῶν

         ελλιμενισμός: λιμένι

         διασκέδαση: ἐσκεδασμένους

         τελωνείο: ὠνούμενοι

         άρση: ἆραι

 

    β) φημί: φήμη - δυσφήμηση

         παραινῶ: ἔπαινος - συναίνεση

        βούλομαι: βούλησις - άβουλος

        πλοῦς: ἔκπλους - πλοίαρχος

        ποιῶ: ποίησις - χειροποίητος