ΘΕΜΑ 42ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 70, 1-5

ΘΕΜΑ 42ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 70, 1-5

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

 

        Οἱ γὰρ Κερκυραῖοι ἐστασίαζον, ἐπειδὴ οἱ αἰχμάλωτοι ἦλθον αὐτοῖς οἱ ἐκ τῶν περὶ Ἐπίδαμνον ναυμαχιῶν ὑπὸ Κορινθίων ἀφεθέντες, τῷ μὲν λόγῳ ὀκτακοσίων ταλάντων τοῖς προξένοις διηγγυημένοι, ἔργῳ δὲ πεπεισμένοι Κορινθίοις Κέρκυραν προσποιῆσαι. Kαὶ ἔπρασσον οὗτοι, ἕκαστον τῶν πολιτῶν μετιόντες, ὅπως ἀποστήσωσιν Ἀθηναίων τὴν πόλιν. Kαὶ ἀφικομένης Ἀττικῆς τε νεὼς καὶ Κορινθίας πρέσβεις ἀγουσῶν καὶ ἐς λόγους καταστάντων ἐψηφίσαντο Κερκυραῖοι Ἀθηναίοις μὲν ξύμμαχοι εἶναι κατὰ τὰ ξυγκείμενα, Πελοποννησίοις δὲ φίλοι ὥσπερ καὶ πρότερον. Kαὶ (ἦν γὰρ Πειθίας ἐθελοπρόξενός τε τῶν Ἀθηναίων καὶ τοῦ δήμου προειστήκει) ὑπάγουσιν αὐτὸν οὗτοι οἱ ἄνδρες ἐς δίκην, λέγοντες Ἀθηναίοις τὴν Κέρκυραν καταδουλοῦν. Ὁ δὲ ἀποφυγὼν ἀνθυπάγει αὐτῶν τοὺς πλουσιωτάτους πέντε ἄνδρας, φάσκων τέμνειν χάρακας ἐκ τοῦ τε Διὸς τοῦ τεμένους καὶ τοῦ Ἀλκίνου· ζημία δὲ καθ᾽ ἑκάστην χάρακα ἐπέκειτο στατήρ. Ὀφλόντων δὲ αὐτῶν καὶ πρὸς τὰ ἱερὰ ἱκετῶν καθεζομένων διὰ πλῆθος τῆς ζημίας, ὅπως ταξάμενοι ἀποδῶσιν, ὁ Πειθίας (ἐτύγχανε γὰρ καὶ βουλῆς ὤν) πείθει ὥστε τῷ νόμῳ χρήσασθαι.

 

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.  Να μεταφραστεί το τμήμα: Kαὶ (ἦν γὰρ Πειθίας...τῷ νόμῳ χρήσασθαι.

 Μονάδες 30

2. Ποια είναι η αντίληψη του Θουκυδίδη για την αντιμετώπιση του προβλήματος της διαχείρισης της δύναμης από ένα κράτος, μια συμμαχία, μια πολιτική παράταξη;

Μονάδες 10

 

3. α) Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης με τη σημασία της στη Β΄ στήλη (δύο στοιχεία της Β΄ στήλης περισσεύουν).

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. ἀφεθέντες	α) εθελοντής πρόξενος
2. ἀφικνοῦμαι	β) προσεγγίζω στην ακτή
3. προσποιῶ	γ) προξενώ ζημιά άθελά μου
4. διεγγυῶμαι	δ) αφού ελευθερώθηκαν
5. ἐθελοπρόξενος	ε) φέρω με το μέρος μου
	στ) γίνεται κάποιος εγγυητής μου
	ζ) φτάνω

Μονάδες 5

 

   β) Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης με τη συνώνυμή της στη Β΄ στήλη (δύο λέξεις της Β΄ στήλης περισσεύουν).

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. ἀφίστημι	α) λέγω
2. ἀφικνοῦμαι	β) βλάβη
3. φάσκω	γ) κόπτω
4. ζημία	δ) διαφωνῶ
5. τέμνω	ε) ἔρχομαι
	στ) ἀπομακρύνω
	ζ) ἐλεύθερος

Μονάδες 5

 

 

 

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

 

1. Και (ήταν, βέβαια, ο Πειθίας εθελοντής πρόξενος των Αθηναίων και αρχηγός των δημοκρατικών) τον σύρουν αυτοί οι άντρες στο δικαστήριο, λέγοντας ότι προσπαθεί να υποδουλώσει την Κέρκυρα στους Αθηναίους. Αυτός, αφού αθωώθηκε, κάνει αντιμήνυση στους πέντε πιο πλούσιους άντρες από αυτούς, κατηγορώντας τους ότι έκοβαν βέργες για στηρίγματα κλημάτων από το τέμενος και του Δία και του Αλκίνοου· το πρόστιμο για κάθε βέργα ήταν κατά το νόμο ένας στατήρας. Κι όταν αυτοί καταδικάστηκαν να πληρώσουν το πρόστιμο και κάθισαν ως ικέτες στα ιερά εξαιτίας της βαριάς χρηματικής ποινής, για να το πληρώσουν ύστερα από συμφωνία για το ύψος του, ο Πειθίας (διότι συνέβαινε να είναι και μέλος της βουλής) την πείθει ώστε να εφαρμόσουν το νόμο. 

 

2. Το πρόβλημα της δύναμης όπως μπορεί να την χρησιμοποιήσει ένα κράτος, μια συμμαχία, μια πολιτική παράταξη εξετάστηκε κατά τρόπο μοναδικό και συγκλονιστικό από το Θουκυδίδη: Η εξόντωση των Πλαταιέων από τους Σπαρτιάτες, των Μηλιών από τους Αθηναίους, οι φρικαλεότητες στην εμφύλια σύγκρουση της Κέρκυρας και άλλες, απίστευτες σε καιρό ειρήνης, πράξεις οδήγησαν τον μεγάλο ιστορικό στο συμπέρασμα ότι η φύση των ανθρώπου δεν αλλάζει («ἕως ἄν ἡ αὐτὴ φύσις ἀνθρώπων ᾖ», 3.82.2), ότι οι άνθρωποι όταν βρεθούν σε αδιέξοδα και πιεστικές συγκυρίες («ἐς ἀκουσίους ἀνάγκας πίπτειν») εξαγριώνονται («ὁ πόλεμος... βίαιος διδάσκαλος καὶ πρὸς τὰ παρόντα τὰς ὀργάς τῶν πολλῶν ὁμοιοῖ», 3.82.2), ότι στον εμφύλιο, κυρίως, πόλεμο οι λέξεις χάνουν το νόημά τους (3.82.3), ότι οι αντίπαλοι δίνουν το λόγο τους, ενώ σκοπεύουν να μην τον τηρήσουν, και δίνουν όρκους, χωρίς να φοβούνται τους θεούς (3.83.2).

 

3. α) 1. ἀφεθέντες - δ) αφού ελευθερώθηκαν 

        2. ἀφικνοῦμαι - ζ) φτάνω

         3. προσποιῶ - ε) φέρω με το μέρος μου

         4. διεγγυῶμαι - στ) γίνεται κάποιος εγγυητής μου

         5. ἐθελοπρόξενος - α) εθελοντής πρόξενος

 

    β) 1. ἀφίστημι - στ) ἀπομακρύνω

         2. ἀφικνοῦμαι - ε) ἔρχομαι

         3. φάσκω - α) λέγω

         4. ζημία - β) βλάβη

         5. τέμνω - γ) κόπτω