ΘΕΜΑ 174ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 74, 1-3

ΘΕΜΑ 174ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 74, 1-3

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

 

     Διαλιπούσης δ᾽ ἡμέρας μάχη αὖθις γίγνεται καὶ νικᾷ ὁ δῆμος χωρίων τε ἰσχύι καὶ πλήθει προύχων· αἵ τε γυναῖκες αὐτοῖς τολμηρῶς ξυνεπελάβοντο βάλλουσαι ἀπὸ τῶν οἰκιῶν τῷ κεράμῳ καὶ παρὰ φύσιν ὑπομένουσαι τὸν θόρυβον. Γενομένης δὲ τῆς τροπῆς περὶ δείλην ὀψίαν, δείσαντες οἱ ὀλίγοι μὴ αὐτοβοεὶ ὁ δῆμος τοῦ τε νεωρίου κρατήσειεν ἐπελθὼν καὶ σφᾶς διαφθείρειεν, ἐμπιπρᾶσι τὰς οἰκίας τὰς ἐν κύκλῳ τῆς ἀγορᾶς καὶ τὰς ξυνοικίας, ὅπως μὴ ᾖ ἔφοδος, φειδόμενοι οὔτε οἰκείας οὔτε ἀλλοτρίας, ὥστε καὶ χρήματα πολλὰ ἐμπόρων κατεκαύθη καὶ ἡ πόλις ἐκινδύνευσε πᾶσα διαφθαρῆναι, εἰ ἄνεμος ἐπεγένετο τῇ φλογὶ ἐπίφορος ἐς αὐτήν. Καὶ οἱ μὲν παυσάμενοι τῆς μάχης ὡς ἑκάτεροι ἡσυχάσαντες τὴν νύκτα ἐν φυλακῇ ἦσαν· καὶ ἡ Κορινθία ναῦς τοῦ δήμου κεκρατηκότος ὑπεξανήγετο, καὶ τῶν ἐπικούρων οἱ πολλοὶ ἐς τὴν ἤπειρον λαθόντες διεκομίσθησαν. 

 

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.  Να μεταφραστεί το τμήμα: Γενομένης δὲ τῆς τροπῆς...ἐν φυλακῇ ἦσαν.

 Μονάδες 30

2. Τι επιδιώκει ο Θουκυδίδης με τη χρήση σύνθετων ρημάτων; Να αναφέρετε ένα παράδειγμα.

Μονάδες 10

 

3. α) Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης με την αντώνυμή της στη Β΄στήλη (δύο λέξεις της Β΄ στήλης περισσεύουν):

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. νικῶ	α) πολλοὶ
2. τολμηρῶς	β) ἰδίας
3. ὀλίγοι	γ) ἐλάττονες
4. ἀλλοτρίας	δ) εὐθαρσῶς
5. παύομαι	ε) ἡττῶμαι
	στ) ἄρχομαι
	ζ) ἀτόλμως

Μονάδες 5

β) βάλλουσαι: Να γράψετε πέντε λέξεις, απλές ή σύνθετες, της νέας ελληνικής γλώσσας με το θέμα της λέξης που σας δίνεται.

Μονάδες 5

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Κι όταν έγινε υποχώρηση αργά το απόγευμα, επειδή οι ολιγαρχικοί φοβήθηκαν μήπως με τον πρώτο αλαλαγμό οι δημοκρατικοί, αφού επιτεθούν, κυριεύσουν τον ναύσταθμο και τους σκοτώσουν, πυρπολούν τα σπίτια που ήταν γύρω από την αγορά και τα σπίτια με πολλά διαμερίσματα, για να μην υπάρχει δρόμος, χωρίς να λυπούνται ούτε δικό τους ούτε ξένο (σπίτι), ώστε και πολλά εμπορεύματα των εμπόρων κατακάηκαν και η πόλη κινδύνευσε ολόκληρη να καταστραφεί, αν φυσούσε άνεμος τη φωτιά με κατεύθυνση προς αυτήν. Κι αυτοί, αφού σταμάτησαν τη μάχη, καθώς και τα δύο στρατόπεδα απείχαν από πολεμικές ενέργειες, τη νύχτα βρίσκονταν σε επιφυλακή.

2. Με τη χρήση σύνθετων ρημάτων (ενώ συνήθως χρησιμοποιούνται απλά, κατακληθείς 1.24.2) και με δύο ή και τρεις προθέσεις, ο Θουκυδίδης επιδιώκει να δηλώσει βραχυλογικά και πυκνά δύο ή περισσότερες επιρρηματικές σχέσεις του υποκειμένου, ή του αντικειμένου, με τη ρηματική ενέργεια: προκαταρχόμενοι (= διδόντες πρότερον ἤ τοῖς ἄλλοις τὰς καταρχάς).

3. α)  1. νικῶ - ε) ἡττῶμαι

          2. τολμηρῶς - ζ) ἀτόλμως

          3. ὀλίγοι - α) πολλοὶ

          4. ἀλλοτρίας - β) ἰδίας

          5. παύομαι - στ) ἄρχομαι

   β)  βάλλουσαι: αναβλητικός, συμβολή, βέλος, διάβολος, βλήμα.