ΘΕΜΑ 135ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 72-73

ΘΕΜΑ 135ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 72-73

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

 

     Έλθόντων δὲ οἱ Ἀθηναῖοι τούς τε πρέσβεις ὡς νεωτερίζοντας ξυλλαβόντες, καὶ ὅσους ἔπεισαν, κατέθεντο ἐς Αἴγιναν. Ἐν δὲ τούτῳ τῶν Κερκυραίων οἱ ἔχοντες τὰ πράγματα ἐλθούσης τριήρους Κορινθίας καὶ Λακεδαιμονίων πρέσβεων ἐπιτίθενται τῷ δήμῳ, καὶ μαχόμενοι ἐνίκησαν. Ἀφικομένης δὲ νυκτὸς ὁ μὲν δῆμος ἐς τὴν ἀκρόπολιν καὶ τὰ μετέωρα τῆς πόλεως καταφεύγει καὶ αὐτοῦ ξυλλεγεὶς ἱδρύθη, καὶ τὸν Ὑλλαϊκὸν λιμένα εἶχον· οἱ δὲ τήν τε ἀγορὰν κατέλαβον, οὗπερ οἱ πολλοὶ ᾤκουν αὐτῶν, καὶ τὸν λιμένα τὸν πρὸς αὐτῇ καὶ πρὸς τὴν ἤπειρον.Τῇ δ᾽ ὑστεραίᾳ ἠκροβολίσαντό τε ὀλίγα καὶ ἐς τοὺς ἀγροὺς περιέπεμπον ἀμφότεροι, τοὺς δούλους παρακαλοῦντές τε καὶ ἐλευθερίαν ὑπισχνούμενοι· καὶ τῷ μὲν δήμῳ τῶν οἰκετῶν τὸ πλῆθος παρεγένετο ξύμμαχον, τοῖς δ᾽ ἑτέροις ἐκ τῆς ἠπείρου ἐπίκουροι ὀκτακόσιοι.

 

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.  Να μεταφραστεί το τμήμα: Έλθόντων δὲ οἱ Ἀθηναῖοι...καὶ πρὸς τὴν ἤπειρον.

 Μονάδες 30

2. Ποια είναι, σύμφωνα με τον Θουκυδίδη, τα χαρακτηριστικά του υπεύθυνου πολίτη;

Μονάδες 10

 

3. α) Να σχηματίσετε για καθεμία από τις λέξεις της Α΄ στήλης ένα παράγωγο επίθετο της αρχαίας ελληνικής γλώσσας με την κατάληξη που δίνεται στη Β΄ στήλη. 

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ	Γ΄ ΣΤΗΛΗ
λέξεις	κατάληξη	παράγωγο επίθετο
ἀγορὰ	-αῖος
δῆμος	-ιος
δοῦλος	-ικὸς
πρᾶγμα	-ικὸς
νὺξ	-ινὸς

Μονάδες 5

  β) κατάληψη, ευπιστία, παράθεση, επινίκια, ίδρυμα: Να συνδέσετε τις παραπάνω λέξεις της νέας ελληνικής γλώσσας με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια.

Μονάδες 5

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Όταν ήλθαν (ενν. οι πρέσβεις), οι Αθηναίοι, αφού συνέλαβαν και τους πρέσβεις ως υποκινητές στάσης και όσους έπεισαν, τους συγκέντρωσαν για ασφάλεια στην Αίγινα. Στο μεταξύ, όσοι από τους Κερκυραίους ήταν κύριοι της πολιτικής κατάστασης (δηλ. οι ολιγαρχικοί), όταν ήρθε μία κορινθιακή τριήρης και Λακεδαιμόνιοι πρέσβεις, επιτέθηκαν στους δημοκρατικούς και τους νίκησαν σε μάχη. Όταν, όμως, νύχτωσε, οι δημοκρατικοί κατέφυγαν στην ακρόπολη και στα ψηλά και ισχυρά μέρη της πόλης και αφού συγκεντρώθηκαν εκεί, εγκαταστάθηκαν και κατείχαν το Υλλαϊκό λιμάνι. Οι άλλοι (δηλ. οι ολιγαρχικοί) κατέλαβαν και την αγορά, όπου κατοικούσαν οι περισσότεροι από αυτούς, και το λιμάνι που είναι κοντά σε αυτήν και βλέπει προς τη στεριά. 

2. Ο πολίτης έχει χρέος να συμπεριφέρεται υπεύθυνα· μπορεί να χρησιμοποιεί τη λογική και τη σύνεση στις κρίσιμες αποφάσεις και να μην παρασύρεται από δημαγωγικά πυροτεχνήματα και από παρορμήσεις της στιγμής («ὅπερ φιλεῖ ὅμιλος ποιεῖν», 2.65.4). Μπορεί να δείξει μαζί με το ενδιαφέρον για τα προσωπικά του συμφέροντα ενδιαφέρον για το συμφέρον της πόλης («...οἰκείων ἅμα καὶ πολιτικῶν ἐπιμέλεια», 2.40.2) Μέσα στο χάος του εμφυλίου πολέμου μπορεί να δείξει μετριοπάθεια («τὰ μέσα τῶν πολιτῶν») και ανώτερο ήθος («τὸ εὔηθες οὗ τὸ γενναῖον πλεῖστον μετέχει», 3.83.1). Ακόμη και μέσα στη γενική αναλγησία που προκάλεσε η γενική συμφορά του λοιμού, η «λοιμική των σωμάτων και των ψυχών» μερικοί, ελάχιστοι έστω, φέρθηκαν με ανθρωπιά και φιλότιμο και αδιαφορώντας μήπως προσβληθούν από τη φοβερή νόσο («αἰσχύνῃ ἠφείδουν σφῶν αὐτῶν», 2.51.5) τόλμησαν να προσφέρουν ένα ποτήρι νερό σε ετοιμοθάνατους συγγενείς και φίλους.

3. α) ἀγορὰ - ἀγοραῖος

        δῆμος - δήμιος / δημόσιος

         δοῦλος - δουλικὸς

         πρᾶγμα - πραγματικὸς

         νὺξ - νυκτερινὸς

   β) κατάληψη: ξυλλαβόντες / κατέλαβον

        ευπιστία: ἔπεισαν

        παράθεση: κατέθεντο / ἐπιτίθενται

        επινίκια: ἐνίκησαν

        ίδρυμα: ἱδρύθη