ΘΕΜΑ 123ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 72-73

ΘΕΜΑ 123ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 72-73

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

 

     Έλθόντων δὲ οἱ Ἀθηναῖοι τούς τε πρέσβεις ὡς νεωτερίζοντας ξυλλαβόντες, καὶ ὅσους ἔπεισαν, κατέθεντο ἐς Αἴγιναν. Ἐν δὲ τούτῳ τῶν Κερκυραίων οἱ ἔχοντες τὰ πράγματα ἐλθούσης τριήρους Κορινθίας καὶ Λακεδαιμονίων πρέσβεων ἐπιτίθενται τῷ δήμῳ, καὶ μαχόμενοι ἐνίκησαν. Ἀφικομένης δὲ νυκτὸς ὁ μὲν δῆμος ἐς τὴν ἀκρόπολιν καὶ τὰ μετέωρα τῆς πόλεως καταφεύγει καὶ αὐτοῦ ξυλλεγεὶς ἱδρύθη, καὶ τὸν Ὑλλαϊκὸν λιμένα εἶχον· οἱ δὲ τήν τε ἀγορὰν κατέλαβον, οὗπερ οἱ πολλοὶ ᾤκουν αὐτῶν, καὶ τὸν λιμένα τὸν πρὸς αὐτῇ καὶ πρὸς τὴν ἤπειρον.Τῇ δ᾽ ὑστεραίᾳ ἠκροβολίσαντό τε ὀλίγα καὶ ἐς τοὺς ἀγροὺς περιέπεμπον ἀμφότεροι, τοὺς δούλους παρακαλοῦντές τε καὶ ἐλευθερίαν ὑπισχνούμενοι· καὶ τῷ μὲν δήμῳ τῶν οἰκετῶν τὸ πλῆθος παρεγένετο ξύμμαχον, τοῖς δ᾽ ἑτέροις ἐκ τῆς ἠπείρου ἐπίκουροι ὀκτακόσιοι.

 

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.  Να μεταφραστεί το τμήμα: Έλθόντων δὲ οἱ Ἀθηναῖοι...καὶ πρὸς τὴν ἤπειρον.

 Μονάδες 30

2. Από πού προκύπτει ότι ο Θουκυδίδης έζησε έως το τέλος του Πελοποννησιακού πολέμου;

Μονάδες 10

 

3. α) μαχόμενοι, πόλεως, περιέπεμπον, ἐλευθερίαν, πλῆθος: Να γράψετε από μία ομόρριζη λέξη, απλή ή σύνθετη, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου.

Μονάδες 5

  β) Να σχηματίσετε από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους ένα ομόρριζο ουσιαστικό (απλό ή σύνθετο) της αρχαίας ελληνικής, χρησιμοποιώντας την κατάληξη που σας δίνεται:

ρηματικοί τύποι	κατάληξη	ομόρριζα ουσιαστικά
νεωτερίζουσιν	-μὸς
ἐνίκησαν	-ὴς
κατέθεντο	-ις
ἱδρύθη	-μα
ᾤκουν	-ωρ

Μονάδες 5

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Όταν ήλθαν (ενν. οι πρέσβεις), οι Αθηναίοι, αφού συνέλαβαν και τους πρέσβεις ως υποκινητές στάσης και όσους έπεισαν, τους συγκέντρωσαν για ασφάλεια στην Αίγινα. Στο μεταξύ, όσοι από τους Κερκυραίους ήταν κύριοι της πολιτικής κατάστασης (δηλ. οι ολιγαρχικοί), όταν ήρθε μία κορινθιακή τριήρης και Λακεδαιμόνιοι πρέσβεις, επιτέθηκαν στους δημοκρατικούς και τους νίκησαν σε μάχη. Όταν, όμως, νύχτωσε, οι δημοκρατικοί κατέφυγαν στην ακρόπολη και στα ψηλά και ισχυρά μέρη της πόλης και αφού συγκεντρώθηκαν εκεί, εγκαταστάθηκαν και κατείχαν το Υλλαϊκό λιμάνι. Οι άλλοι (δηλ. οι ολιγαρχικοί) κατέλαβαν και την αγορά, όπου κατοικούσαν οι περισσότεροι από αυτούς, και το λιμάνι που είναι κοντά σε αυτήν και βλέπει προς τη στεριά.

2. Είναι βέβαιο ότι ο Θουκυδίδης έζησε ως το τέλος του πολέμου, π.χ. «ἐπεβίων δὲ διὰ παντὸς αὐτοῦ αἰσθανόμενός τε τῇ ἡλικίᾳ καί προσέχων τὴν γνώμην, ὅπως ἀκριβές τι εἴσομαι» (5.26.5). Το έργο του έμεινε ημιτελές. Στα πρώτα βιβλία υπάρχουν αναφορές για το τέλος του πολέμου και την τελική καταστροφή· η εξιστόρηση όμως των γεγονότων δεν φτάνει ως το 404 π.Χ. αλλά διακόπτεται στο 411 π.Χ. Ο θάνατος δεν άφησε τον μεγάλο ιστορικό να τελειώσει το έργο του.

  Οι ελάχιστες «εσωτερικές μαρτυρίες» στο έργο και οι υφολογικές παρατηρήσεις των μελετητών δεν αρκούν για να οδηγήσουν σε ακλόνητα συμπεράσματα για το πότε συνέθεσε ο Θουκυδίδης το έργο του. Η δήλωσή του ότι άρχισε να γράφει αμέσως μόλις ξέσπασε ο πόλεμος («ἀρξάμενος εὐθὺς καθισταμένου» 1.1.1) δεν ξεκαθαρίζει αν άρχισε να δίνει στο κείμενο του οριστική μορφή ή αν άρχισε να συγκεντρώνει το υλικό του και να κρατάει σημειώσεις. Μολονότι η εξιστόρηση των γεγονότων διακόπτεται στο 411 π.Χ. είναι βέβαιο ότι ορισμένα τμήματα έχουν γραφτεί μετά το 404 π.Χ. (βλ. 1.23. 1 και 5.26.1,5).

3. α) μαχόμενοι: συμμαχία - μαχητικότητα

         πόλεως: πολιοῦχος - συμπολίτης

         περιέπεμπον: ἐκπομπὴ - πομπός

         ἐλευθερίαν: ἐλευθερωτὴς - απελευθέρωση

         πλῆθος: πληθωρικὸς - πληθυσμός

    β) νεωτερίζουσιν: νεωτερισμὸς

         ἐνίκησαν:  νικητὴς

         κατέθεντο: κατάθεσις

         ἱδρύθη: ἵδρυμα

         ᾤκουν: οἰκήτωρ