ΘΕΜΑ 108ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 71-72

ΘΕΜΑ 108ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 71-72

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

 

     Δράσαντες δὲ τοῦτο καὶ ξυγκαλέσαντες Κερκυραίους εἶπον ὅτι ταῦτα καὶ βέλτιστα εἴη καὶ ἥκιστ᾽ ἂν δουλωθεῖεν ὑπ᾽ Ἀθηναίων, τό τε λοιπὸν μηδετέρους δέχεσθαι ἀλλ᾽ ἢ μιᾷ νηὶ ἡσυχάζοντας, τὸ δὲ πλέον πολέμιον ἡγεῖσθαι. Ὡς δὲ εἶπον, καὶ ἐπικυρῶσαι ἠνάγκασαν τὴν γνώμην. Πέμπουσι δὲ καὶ ἐς τὰς Ἀθήνας εὐθὺς πρέσβεις περί τε τῶν πεπραγμένων διδάξοντας ὡς ξυνέφερε καὶ τοὺς ἐκεῖ καταπεφευγότας πείσοντας μηδὲν ἀνεπιτήδειον πράσσειν, ὅπως μή τις ἐπιστροφὴ γένηται. Έλθόντων δὲ οἱ Ἀθηναῖοι τούς τε πρέσβεις ὡς νεωτερίζοντας ξυλλαβόντες, καὶ ὅσους ἔπεισαν, κατέθεντο ἐς Αἴγιναν. Ἐν δὲ τούτῳ τῶν Κερκυραίων οἱ ἔχοντες τὰ πράγματα ἐλθούσης τριήρους Κορινθίας καὶ Λακεδαιμονίων πρέσβεων ἐπιτίθενται τῷ δήμῳ, καὶ μαχόμενοι ἐνίκησαν. Ἀφικομένης δὲ νυκτὸς ὁ μὲν δῆμος ἐς τὴν ἀκρόπολιν καὶ τὰ μετέωρα τῆς πόλεως καταφεύγει καὶ αὐτοῦ ξυλλεγεὶς ἱδρύθη, καὶ τὸν Ὑλλαϊκὸν λιμένα εἶχον· οἱ δὲ τήν τε ἀγορὰν κατέλαβον, οὗπερ οἱ πολλοὶ ᾤκουν αὐτῶν, καὶ τὸν λιμένα τὸν πρὸς αὐτῇ καὶ πρὸς τὴν ἤπειρον.

 

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.  Να μεταφραστεί το τμήμα: Δράσαντες δὲ τοῦτο...μή τις ἐπιστροφὴ γένηται.

 Μονάδες 30

2. Ποιο γνώρισμα σκέψης και μεθόδου χαρακτηρίζει τον Θουκυδίδη, όταν στοχάζεται για τα γεγονότα και τη συμπεριφορά του ανθρώπου; Ποια πορεία ακολουθεί ο ιστορικός;

Μονάδες 10

 

3. α) κατατίθεμαι, ἀφικνοῦμαι, ἀκρόπολις, ξυλλέγω, καταλαμβάνω: Να αναλύσετε τις παραπάνω σύνθετες λέξεις του κειμένου στα συνθετικά τους.

Μονάδες 5

β) δουλωθεῖεν, γνώμην, νεωτερίζοντας, ἐλθούσης, μαχόμενοι: Να γράψετε για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου από μία ομόρριζη της αρχαίας ή νέας ελληνικής γλώσσας.

Μονάδες 5

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Αφού έπραξαν αυτό και κάλεσαν σε συνέλευση τους Κερκυραίους, είπαν ότι αυτά (δηλ. ο φόνος των δημοκρατικών αρχηγών) ήταν και τα καλλίτερα και ότι δεν θα υποδουλώνονταν με κανέναν τρόπο πια από τους Αθηναίους, και στο εξής, μένοντας ουδέτεροι, να μη δέχονται ούτε τους μεν ούτε τους δε, παρά μόνο αν έρχονταν με ένα πλοίο, τα περισσότερα όμως να τα θεωρούν εχθρικά. Κι αφού μίλησαν, τους ανάγκασαν και να επικυρώσουν την πρόταση. Στέλνουν αμέσως πρέσβεις και στην Αθήνα, για να εξηγήσουν σχετικά με όσα είχαν γίνει ότι ήταν για το συμφέρον τους και για να πείσουν αυτούς που είχαν καταφύγει εκεί να μην κάνουν καμια εχθρική ενέργεια, για να μην υπάρξει καμια αντεκδίκηση.  

2. Ο βαθύς στοχασμός του ιστορικού πάνω στα γεγονότα και στη συμπεριφορά των ανθρώπων, φαίνεται, όπως και στους μεγάλους τραγικούς, στην τάση για γενίκευση που αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα της σκέψης και της μεθόδου του. Ανάγεται από το συγκεκριμένο γεγονός στο γενικό και πανανθρώπινο και θεμελιώνει την κρίση των πολιτικών στις δημηγορίες και τις δικές του προσωπικές παρατηρήσεις σε γενικές αρχές. Έτσι τα «γνωμικά» και τα «αποφθέγματα» στο έργο του δεν έχουν χαρακτήρα διδακτισμού και δεοντολογίας αλλά είναι το απόσταγμα της έρευνας και του συλλογισμού μιας συγγραφικής ιδιοφυίας που έχει αξιοποιήσει τη γνώση των αρχών και της μεθόδου της ιατρικής, των σοφιστών και της τραγωδίας.  

3. α) κατατίθεμαι: κατὰ και τίθεμαι

         ἀφικνοῦμαι: ἀπὸ και ἱκνέομαι,-οῦμαι

         ἀκρόπολις: ἄκρος και πόλις

         ξυλλέγω: σὺν και λέγω

         καταλαμβάνω: κατὰ και λαμβάνω

    β) δουλωθεῖεν: δουλοπρεπὴς - υποδούλωση

         γνώμην: γνωστικὸς - απόγνωση

         νεωτερίζοντας: νεωτεροποιὸς - νεωτερισμός

         ἐλθούσης: εἰσιτήριος - παρελθόν

         μαχόμενοι: μαχητικὸς - διαμάχη