ΘΕΜΑ 158ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 2, 3-4

ΘΕΜΑ 158ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 2, 3-4

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

    Ἐν δὲ ταῖς Ἀθήναις τῆς Παράλου ἀφικομένης νυκτὸς ἐλέγετο ἡ συμφορά, καὶ οἰμωγὴ ἐκ τοῦ Πειραιῶς διὰ τῶν μακρῶν τειχῶν εἰς ἄστυ διῆκεν, ὁ ἕτερος τῷ ἑτέρῳ παραγγέλλων· ὥστ’ ἐκείνης τῆς νυκτὸς οὐδεὶς ἐκοιμήθη, οὐ μόνον τοὺς ἀπολωλότας πενθοῦντες, ἀλλὰ πολὺ μᾶλλον ἔτι αὐτοὶ ἑαυτούς, πείσεσθαι νομίζοντες οἷα ἐποίησαν Μηλίους τε Λακεδαιμονίων ἀποίκους ὄντας, κρατήσαντες πολιορκίᾳ, καὶ Ἱστιαιέας καὶ Σκιωναίους καὶ Τορωναίους καὶ Αἰγινήτας καὶ ἄλλους πολλοὺς τῶν Ἑλλήνων. Τῇ δ’ ὑστεραίᾳ ἐκκλησίαν ἐποίησαν, ἐν ᾗ ἔδοξε τούς τε λιμένας ἀποχῶσαι πλὴν ἑνὸς καὶ τὰ τείχη εὐτρεπίζειν καὶ φυλακὰς ἐφιστάναι καὶ τἆλλα πάντα ὡς εἰς πολιορκίαν παρασκευάζειν τὴν πόλιν.

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: ὥστ’ ἐκείνης τῆς νυκτὸς...παρασκευάζειν τὴν πόλιν.

Μονάδες 30

 

2. Ποιον χαρακτηρισμό απέδωσαν στον Ξενοφώντα οι θαυμαστές του έργου του στη ρωμαϊκή εποχή και γιατί;

Μονάδες 10

 

3. α) διανυκτέρευση, προάστιο, επάγγελμα, παροικία, διασκευή: Να συνδέσετε τις παραπάνω λέξεις με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια.

Μονάδες 5

 

    β) Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης με τη συνώνυμή της στη Β΄ στήλη. Δύο λέξεις της Β΄ στήλης περισσεύουν.

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. οἰμωγὴ	α) ἔρχομαι
2. κρατῶ	β) φρουρὰ
3. νομίζω	γ) θρῆνος
4. ἀφικνοῦμαι	δ) ἐλευθερία
5. φυλακὴ	ε) νικῶ
	στ) οἴομαι
	ζ) τέρψις

Μονάδες 5

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Εκείνη τη νύκτα, λοιπόν, κανένας δεν κοιμήθηκε, επειδή πενθούσαν όχι μόνο για αυτούς που χάθηκαν αλλά πολύ περισσότερο για τον ίδιο τους τον εαυτό, επειδή νόμιζαν ότι θα πάθουν ό,τι έκαναν και στους Μηλίους που ήταν άποικοι των Λακεδαιμονίων, αφού νίκησαν με πολιορκία, και στους Ιστιαιείς και στους Σκιωναίους και στους Τορωναίους και στους Αιγινήτες και σε πολλούς άλλους Έλληνες. Την επόμενη, όμως, ημέρα συγκάλεσαν συνέλευση του δήμου, στην οποία αποφάσισαν να φράξουν τα λιμάνια εκτός από ένα και να επισκευάσουν τα τείχη και να τοποθετήσουν φρουρές και ως προς όλα τα άλλα να προετοιμάσουν την πόλη όπως για πολιορκία.  

2. Στη ρωμαϊκή εποχή τον ξεχώρισαν από τους ιστορικούς του 4ου αι. π.Χ. και γιατί είχε συνδεθεί με τη φιλολογία γύρω από τον Σωκράτη αλλά και για την απλότητα του ύφους, την καθαρότητα των νοημάτων, την ποικιλία των θεμάτων και των ενδιαφερόντων του. Οι χαρακτηρισμοί «ἀττική μέλισσα» και «ἀττική μοῦσα» δείχνουν τον θαυμασμό των μελετητών του για τη γλώσσα του αλλά δεν είναι απόλυτα θεμελιωμένοι. Η παρεμβολή ποιητικών εκφράσεων στο κείμενό του και το απλοποιημένο αττικό ιδίωμα (στο λεξιλόγιο, στο τυπικό και στη σύνταξη) προετοιμάζουν την Κοινή της ελληνιστικής εποχής.  

3. α) διανυκτέρευση: νυκτὸς

         προάστιο: ἄστυ

         επάγγελμα: παραγγέλλων

         παροικία: ἀποίκους

         διασκευή: παρασκευάζειν

β) 1. οἰμωγὴ - γ) θρῆνος

     2. κρατῶ - ε) νικῶ

     3. νομίζω - στ) οἴομαι

     4. ἀφικνοῦμαι - α) ἔρχομαι

     5. φυλακὴ - β) φρουρὰ