ΘΕΜΑ 144ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 72-73

ΘΕΜΑ 144ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 72-73

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

 

     Έλθόντων δὲ οἱ Ἀθηναῖοι τούς τε πρέσβεις ὡς νεωτερίζοντας ξυλλαβόντες, καὶ ὅσους ἔπεισαν, κατέθεντο ἐς Αἴγιναν. Ἐν δὲ τούτῳ τῶν Κερκυραίων οἱ ἔχοντες τὰ πράγματα ἐλθούσης τριήρους Κορινθίας καὶ Λακεδαιμονίων πρέσβεων ἐπιτίθενται τῷ δήμῳ, καὶ μαχόμενοι ἐνίκησαν. Ἀφικομένης δὲ νυκτὸς ὁ μὲν δῆμος ἐς τὴν ἀκρόπολιν καὶ τὰ μετέωρα τῆς πόλεως καταφεύγει καὶ αὐτοῦ ξυλλεγεὶς ἱδρύθη, καὶ τὸν Ὑλλαϊκὸν λιμένα εἶχον· οἱ δὲ τήν τε ἀγορὰν κατέλαβον, οὗπερ οἱ πολλοὶ ᾤκουν αὐτῶν, καὶ τὸν λιμένα τὸν πρὸς αὐτῇ καὶ πρὸς τὴν ἤπειρον.Τῇ δ᾽ ὑστεραίᾳ ἠκροβολίσαντό τε ὀλίγα καὶ ἐς τοὺς ἀγροὺς περιέπεμπον ἀμφότεροι, τοὺς δούλους παρακαλοῦντές τε καὶ ἐλευθερίαν ὑπισχνούμενοι· καὶ τῷ μὲν δήμῳ τῶν οἰκετῶν τὸ πλῆθος παρεγένετο ξύμμαχον, τοῖς δ᾽ ἑτέροις ἐκ τῆς ἠπείρου ἐπίκουροι ὀκτακόσιοι.

 

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.  Να μεταφραστεί το τμήμα: Έλθόντων δὲ οἱ Ἀθηναῖοι...καὶ πρὸς τὴν ἤπειρον.

 Μονάδες 30

2. Ποια γλώσσα χρησιμοποιεί στο έργο του ο Θουκυδίδης; Να αναφέρετε τρεις χαρακτηριστικές γλωσσικές ιδιομορφίες.

Μονάδες 10

 

3. α) Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης με την αντώνυμή της στη Β΄ στήλη (δύο λέξεις της Β΄ στήλης περισσεύουν).

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. νικῶ	α) πολλά
2. ξύμμαχος	β) σήμερον
3. δοῦλος	γ) ἐλάττονα
4. ὀλίγα	δ) ἡττῶμαι
5. ὑστεραία	ε) ἀντίμαχος
	στ) ἐλεύθερος
	ζ) προτεραία

Μονάδες 5 

  β) δημόσιος, θετικός, τριηραρχία, σχεδόν, σύλλογος: Να συνδέσετε τις παραπάνω λέξεις της νέας ελληνικής γλώσσας με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια.

Μονάδες 5

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Όταν ήλθαν (ενν. οι πρέσβεις), οι Αθηναίοι, αφού συνέλαβαν και τους πρέσβεις ως υποκινητές στάσης και όσους έπεισαν, τους συγκέντρωσαν για ασφάλεια στην Αίγινα. Στο μεταξύ, όσοι από τους Κερκυραίους ήταν κύριοι της πολιτικής κατάστασης (δηλ. οι ολιγαρχικοί), όταν ήρθε μία κορινθιακή τριήρης και Λακεδαιμόνιοι πρέσβεις, επιτέθηκαν στους δημοκρατικούς και τους νίκησαν σε μάχη. Όταν, όμως, νύχτωσε, οι δημοκρατικοί κατέφυγαν στην ακρόπολη και στα ψηλά και ισχυρά μέρη της πόλης και αφού συγκεντρώθηκαν εκεί, εγκαταστάθηκαν και κατείχαν το Υλλαϊκό λιμάνι. Οι άλλοι (δηλ. οι ολιγαρχικοί) κατέλαβαν και την αγορά, όπου κατοικούσαν οι περισσότεροι από αυτούς, και το λιμάνι που είναι κοντά σε αυτήν και βλέπει προς τη στεριά. 

2. Η γλώσσα του Θουκυδίδη είναι η λεγόμενη «αρχαία αττική» του 5ου αι. Χαρακτηριστικές γλωσσικές ιδιομορφίες: η χρήση του τύπου της πρόθεσης ἐς αντί εἰς (ἐσπλέοντι, 1.24.1, ἐς τὴν Κέρκυραν, 24.6, ἐς τὴν Κόρινθον, 1.25.2), ξὺν αντί σύν (ξυνέγραψε, 1.1.1, ξυναλλάξαι, 1.24.6) και το αρχαϊκότερο σύμπλεγμα σσ αντί ττ (ἡσσῶντο, 1.49.6).  

3. α) 1. νικῶ - δ) ἡττῶμαι
         2. ξύμμαχος - ε) ἀντίμαχος
         3. δοῦλος - στ) ἐλεύθερος
         4. ὀλίγα - α) πολλά
         5. ὑστεραία - ζ) προτεραία

    β) δημόσιος: δήμῳ / δῆμος
         θετικός: κατέθεντο / ἐπιτίθενται
         τριηραρχία: τριήρους
         σχεδόν: ἔχοντες / εἶχον
         σύλλογος: ξυλλεγεὶς