ΘΕΜΑ 142ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 2, 1-2

ΘΕΜΑ 142ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 2, 1-2

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

    Ἐπεὶ δὲ τὰ ἐν τῇ Λαμψάκῳ κατεστήσατο, ἔπλει ἐπὶ τὸ Βυζάντιον καὶ Καλχηδόνα. Oἱ δ’ αὐτὸν ὑπεδέχοντο, τοὺς τῶν Ἀθηναίων φρουροὺς ὑποσπόνδους ἀφέντες· οἱ δὲ προδόντες Ἀλκιβιάδῃ τὸ Βυζάντιον τότε μὲν ἔφυγον εἰς τὸν Πόντον, ὕστερον δ’ εἰς Ἀθήνας καὶ ἐγένοντο Ἀθηναῖοι. Λύσανδρος δὲ τούς τε φρουροὺς τῶν Ἀθηναίων καὶ εἴ τινά που ἄλλον ἴδοι Ἀθηναῖον, ἀπέπεμπεν εἰς τὰς Ἀθήνας, διδοὺς ἐκεῖσε μόνον πλέουσιν ἀσφάλειαν, ἄλλοθι δ’ οὔ, εἰδὼς ὅτι ὅσῳ ἂν πλείους συλλεγῶσιν εἰς τὸ ἄστυ καὶ τὸν Πειραιᾶ, θᾶττον τῶν ἐπιτηδείων ἔνδειαν ἔσεσθαι. Καταλιπὼν δὲ Βυζαντίου καὶ Καλχηδόνος Σθενέλαον ἁρμοστὴν Λάκωνα, αὐτὸς ἀποπλεύσας εἰς Λάμψακον τὰς ναῦς ἐπεσκεύαζεν.

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Ἐπεὶ δὲ τὰ ἐν τῇ Λαμψάκῳ...ἔνδειαν ἔσεσθαι. 

Μονάδες 30

 

2. Πώς αναδεικνύεται η πίστη του Ξενοφώντα σε υψηλές αξίες;

Μονάδες 10

3. α) Να συνδέσετε τις λέξεις της Α΄ στήλης με τη λέξη της Β΄ στήλης με την οποία έχουν ετυμολογική συγγένεια. Δύο λέξεις της Α΄ στήλης περισσεύουν. 

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. άπλοια
2. χειραφέτηση	α) πλέουσιν
3. έφεση
4. πλεονέκτης
5. αφέλεια	β) ἀφέντες
6. αφετηρία
7. περίπλους

Μονάδες 5

β) φρουρούς, ἐγένοντο, ἀσφάλειαν, καταλιπὼν, ναῦς: Να γράψετε από μία ομόρριζη λέξη, απλή ή σύνθετη, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου.

Μονάδες 5

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Ο Λύσανδρος, αφού ρύθμισε την κατάσταση στη Λάμψακο τοποθετώντας δικούς του ανθρώπους, έπλεε εναντίον του Βυζαντίου και της Χαλκηδόνας. Αυτοί τον υποδέχθηκαν, αφού άφησαν τους Αθηναίους φρουρούς με επίσημη συμφωνία. Αυτοί που πρόδωσαν στον Αλκιβιάδη το Βυζάντιο κατέφυγαν τότε στον Πόντο και ύστερα στην Αθήνα και έγιναν Αθηναίοι πολίτες. Ο Λύσανδρος και τους Αθηναίους φρουρούς και όποιον άλλον Αθηναίο έβλεπε οπουδήποτε, τους έστελνε στην Αθήνα, δίνοντας ασφάλεια μόνο σε όσους έπλεαν για εκεί και όχι για αλλού, επειδή ήξερε ότι όσο περισσότεροι συγκεντρωθούν στην πόλη και στον Πειραιά τόσο γρηγορότερα θα υπάρξει έλλειψη εφοδίων. 

2. Σε όλη την περιπετειώδη ζωή του έμεινε σταθερός στις ιδέες του και στην πίστη του σε υψηλές αξίες. Παρά την αντιπάθειά του προς ό,τι θεωρούσε μειονεκτήματα ή ακρότητες της αθηναϊκής δημοκρατίας, περιγράφει με εντιμότητα τις αγριότητες του καθεστώτος των τριάκοντα τυράννων και καταδικάζει την αυθαιρεσία και την ανηθικότητα της εξουσίας. Επίσης παρά το θαυμασμό του για τους θεσμούς, την ιστορία και την πολιτική πρακτική της Σπάρτης, αποδοκιμάζει έντονα την κατάληψη της Καδμείας, της Ακρόπολης της Θήβας, από τους Σπαρτιάτες (382 π.Χ.) και αποδίδει σε θεϊκή τιμωρία την ήττα τους από τους Θηβαίους και την παρακμή της δύναμής τους· νικήθηκαν οι αήττητοι ως τότε Σπαρτιάτες, γιατί αθέτησαν το λόγο τους και παρέβησαν τους όρκους τους: «Πολλά παραδείγματα θα μπορούσε κανένας ν' αναφέρει από την ιστορία και των Ελλήνων και των βαρβάρων, για να δείξει ότι οι θεοί δεν αφήνουν ατιμώρητη την ασέβεια και τις ανόσιες πράξεις»· τώρα ωστόσο θα μιλήσω μόνο για την ακόλουθη περίπτωση. Οι Λακεδαιμόνιοι που είχαν ορκιστεί ν' αφήσουν τις πόλεις ανεξάρτητες και μολοτούτο είχαν καταλάβει την ακρόπολη της Θήβας, τιμωρήθηκαν —αυτοί, που ποτέ πριν δεν είχαν νικηθεί από κανένα— από μόνους εκείνους τους ίδιους ανθρώπους που είχαν αδικήσει» (5.4.1.). 

3. α) 1. άπλοια - α) πλέουσιν

          2. χειραφέτηση - β) ἀφέντες

        3. έφεση - β) ἀφέντες

        4. πλεονέκτης*

        5. αφέλεια**

        6. αφετηρία - β) ἀφέντες

        7. περίπλους - α) πλέουσιν

*πλεονέκτης = ὁ πλέον ἔχων

**αφέλεια - α στερητ. και φελλεύς, ὁ (= πετρώδες έδαφος)

 β) φρουρούς: φρούριον - φρούρηση

      ἐγένοντο: γένεσις - συγγενικός

      ἀσφάλειαν: σφαλερός - ανασφάλιστος

      καταλιπὼν: λιποταξία - εγκατάλειψη

      ναῦς: ναυάγιον - ναυτιλιακός