ΘΕΜΑ 155ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 2, 3-4

ΘΕΜΑ 155ο: Ξενοφῶντος Ἑλληνικά, 2, 2, 3-4

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

    Ἐν δὲ ταῖς Ἀθήναις τῆς Παράλου ἀφικομένης νυκτὸς ἐλέγετο ἡ συμφορά, καὶ οἰμωγὴ ἐκ τοῦ Πειραιῶς διὰ τῶν μακρῶν τειχῶν εἰς ἄστυ διῆκεν, ὁ ἕτερος τῷ ἑτέρῳ παραγγέλλων· ὥστ’ ἐκείνης τῆς νυκτὸς οὐδεὶς ἐκοιμήθη, οὐ μόνον τοὺς ἀπολωλότας πενθοῦντες, ἀλλὰ πολὺ μᾶλλον ἔτι αὐτοὶ ἑαυτούς, πείσεσθαι νομίζοντες οἷα ἐποίησαν Μηλίους τε Λακεδαιμονίων ἀποίκους ὄντας, κρατήσαντες πολιορκίᾳ, καὶ Ἱστιαιέας καὶ Σκιωναίους καὶ Τορωναίους καὶ Αἰγινήτας καὶ ἄλλους πολλοὺς τῶν Ἑλλήνων. Τῇ δ’ ὑστεραίᾳ ἐκκλησίαν ἐποίησαν, ἐν ᾗ ἔδοξε τούς τε λιμένας ἀποχῶσαι πλὴν ἑνὸς καὶ τὰ τείχη εὐτρεπίζειν καὶ φυλακὰς ἐφιστάναι καὶ τἆλλα πάντα ὡς εἰς πολιορκίαν παρασκευάζειν τὴν πόλιν.

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: ὥστ’ ἐκείνης τῆς νυκτὸς...παρασκευάζειν τὴν πόλιν.

Μονάδες 30

 

2. Πώς δικαιολογείται ο χαρακτηρισμός του Ξενοφώντα ως "ρεπόρτερ" και πώς αποτυπώνεται στο έργο του η εικόνα των πολιτικών εξελίξεων του 4ου π.Χ. αι.;

Μονάδες 10

 

3. α) Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης με τη σημασία της στη Β΄ στήλη. Δύο στοιχεία της Β΄ στήλης περισσεύουν.

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. ἀπολωλότας	α) ακόμη
2. φυλακὰς	β) ότι θα πείθουν
3. οἰμωγὴ	γ) ότι θα πάθουν
4. ἔτι	δ) νεκρούς
5. πείσεσθαι	ε) φίλους
	στ) φρουρές
	ζ) θρήνος

 Μονάδες 5

  β) ἀφικομένης, παραγγέλλων, πενθοῦντες, πείσεσθαι, ἀποίκους: Να γράψετε από μία ομόρριζη λέξη, απλή ή σύνθετη, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου.

Μονάδες 5

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Εκείνη τη νύκτα, λοιπόν, κανένας δεν κοιμήθηκε, επειδή πενθούσαν όχι μόνο για αυτούς που χάθηκαν αλλά πολύ περισσότερο για τον ίδιο τους τον εαυτό, επειδή νόμιζαν ότι θα πάθουν ό,τι έκαναν και στους Μηλίους που ήταν άποικοι των Λακεδαιμονίων, αφού νίκησαν με πολιορκία, και στους Ιστιαιείς και στους Σκιωναίους και στους Τορωναίους και στους Αιγινήτες και σε πολλούς άλλους Έλληνες. Την επόμενη, όμως, ημέρα συγκάλεσαν συνέλευση του δήμου, στην οποία αποφάσισαν να φράξουν τα λιμάνια εκτός από ένα και να επισκευάσουν τα τείχη και να τοποθετήσουν φρουρές και ως προς όλα τα άλλα να προετοιμάσουν την πόλη όπως για πολιορκία.

 

2. Με τη σαφήνεια και την ακρίβεια στην έκφρασή του, με την απόλυτη ακρίβεια της περιγραφής των χώρων που εξελίχθηκαν τα γεγονότα, τη ζωντάνια της γραφής του, που θυμίζει ικανό «ρεπόρτερ» και την ιδεολογική του συνέπεια, ο Ξενοφών έδωσε μια ξεκάθαρη εικόνα των πολιτικών εξελίξεων του 4ου αι., της ενίσχυσης και της εξασθένησης της δύναμης της Σπάρτης και, στη συνέχεια, της Θήβας, της συνεχώς αυξανόμενης παρέμβασης του βασιλιά της Περσίας στα ελληνικά πράγματα ως την αμφίρροπη μάχη της Μαντινείας (362 π.Χ.) όπου φάνηκε καθαρά η αποδυνάμωση όλων των ιστορικών «πόλεων-κρατών» της Ελλάδας.

 

3. α) 1. ἀπολωλότας  - δ) νεκρούς

         2. φυλακὰς - στ) φρουρές

         3. οἰμωγὴ - ζ) θρήνος

         4. ἔτι - α) ακόμη

         5. πείσεσθαι - γ) ότι θα πάθουν

 

    β) ἀφικομένης: ἄφιξις - εφικτός

         παραγγέλλων: ἀγγελιαφόρος - καταγγελία

         πενθοῦντες: πένθιμος - απένθητος

         πείσεσθαι: πάθος - συμπάθεια

         ἀποίκους: ἀποικία - κάτοικος