ΘΕΜΑ 141ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 72-73

ΘΕΜΑ 141ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 72-73

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

 

     Έλθόντων δὲ οἱ Ἀθηναῖοι τούς τε πρέσβεις ὡς νεωτερίζοντας ξυλλαβόντες, καὶ ὅσους ἔπεισαν, κατέθεντο ἐς Αἴγιναν. Ἐν δὲ τούτῳ τῶν Κερκυραίων οἱ ἔχοντες τὰ πράγματα ἐλθούσης τριήρους Κορινθίας καὶ Λακεδαιμονίων πρέσβεων ἐπιτίθενται τῷ δήμῳ, καὶ μαχόμενοι ἐνίκησαν. Ἀφικομένης δὲ νυκτὸς ὁ μὲν δῆμος ἐς τὴν ἀκρόπολιν καὶ τὰ μετέωρα τῆς πόλεως καταφεύγει καὶ αὐτοῦ ξυλλεγεὶς ἱδρύθη, καὶ τὸν Ὑλλαϊκὸν λιμένα εἶχον· οἱ δὲ τήν τε ἀγορὰν κατέλαβον, οὗπερ οἱ πολλοὶ ᾤκουν αὐτῶν, καὶ τὸν λιμένα τὸν πρὸς αὐτῇ καὶ πρὸς τὴν ἤπειρον.Τῇ δ᾽ ὑστεραίᾳ ἠκροβολίσαντό τε ὀλίγα καὶ ἐς τοὺς ἀγροὺς περιέπεμπον ἀμφότεροι, τοὺς δούλους παρακαλοῦντές τε καὶ ἐλευθερίαν ὑπισχνούμενοι· καὶ τῷ μὲν δήμῳ τῶν οἰκετῶν τὸ πλῆθος παρεγένετο ξύμμαχον, τοῖς δ᾽ ἑτέροις ἐκ τῆς ἠπείρου ἐπίκουροι ὀκτακόσιοι.

 

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.  Να μεταφραστεί το τμήμα: Έλθόντων δὲ οἱ Ἀθηναῖοι...καὶ πρὸς τὴν ἤπειρον.

 Μονάδες 30

2. Με ποιον τρόπο προσπαθεί ο Θουκυδίδης να εξασφαλίσει τη χρονολογική ακρίβεια κατά την έκθεση των ιστορικών γεγονότων;

Μονάδες 10

 

3. α) πράγμα, διαφυγή, σύλληψη, πειστικότητα, μαχητής: Με καθεμία από τις λέξεις που σας δίνονται (οι οποίες είναι ομόρριζες λέξεων του κειμένου) να σχηματίσετε μία πρόταση στη νέα ελληνική γλώσσα.

Μονάδες 5 

β) πρέσβυς, πράγματα, μετέωρα, ἀγορά, ξύμμαχος: Να γράψετε για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου ένα ομόρριζο ρήμα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας.

Μονάδες 5

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Όταν ήλθαν (ενν. οι πρέσβεις), οι Αθηναίοι, αφού συνέλαβαν και τους πρέσβεις ως υποκινητές στάσης και όσους έπεισαν, τους συγκέντρωσαν για ασφάλεια στην Αίγινα. Στο μεταξύ, όσοι από τους Κερκυραίους ήταν κύριοι της πολιτικής κατάστασης (δηλ. οι ολιγαρχικοί), όταν ήρθε μία κορινθιακή τριήρης και Λακεδαιμόνιοι πρέσβεις, επιτέθηκαν στους δημοκρατικούς και τους νίκησαν σε μάχη. Όταν, όμως, νύχτωσε, οι δημοκρατικοί κατέφυγαν στην ακρόπολη και στα ψηλά και ισχυρά μέρη της πόλης και αφού συγκεντρώθηκαν εκεί, εγκαταστάθηκαν και κατείχαν το Υλλαϊκό λιμάνι. Οι άλλοι (δηλ. οι ολιγαρχικοί) κατέλαβαν και την αγορά, όπου κατοικούσαν οι περισσότεροι από αυτούς, και το λιμάνι που είναι κοντά σε αυτήν και βλέπει προς τη στεριά. 

2. Στην προσπάθειά του για χρονολογική ακρίβεια στην έκθεση των γεγονότων οι δυσκολίες ήταν μεγάλες. Οι ελληνικές πόλεις - κράτη δεν είχαν ενιαίο χρονολογικό σύστημα, ούτε είχαν κοινές ονομασίες για τους μήνες του σεληνιακού έτους. Η επιμονή του να καταγράψει με απόλυτη ακρίβεια το χρόνο των γεγονότων είναι σαφής στον καθορισμό του χρονικού σημείου της έκρηξης του πολέμου, με την εισβολή των Θηβαίων στις Πλαταιές: δέκα τέσσερα έτη μετά την υπογραφή της τριαντάχρονης ειρήνης (μεταξύ Αθηναίων και Πελοποννησίων), τη χρονιά που η Χρυσίς είχε συμπληρώσει σαράντα οκτώ έτη ιερωσύνης στο Άργος, και ο Αινήσιος ήταν έφορος στη Σπάρτη και ο Πυθόδωρος επώνυμος άρχων στην Αθήνα, έξι μήνες μετά τη μάχη της Ποτίδαιας, μόλις άρχιζε η άνοιξη... (2.2.1). Ακολουθώντας τον τρόπο χρονολογικής έκθεσης που χρησιμοποίησε ο Ελλάνικος ο Μυτιληναίος εξιστορεί τα γεγονότα κατά χρονολογική σειρά και όχι κατά θεματικές ενότητες, και μάλιστα χρόνο με χρόνο, διαιρώντας το έτος σε θέρος (8 μήνες στρατιωτικών επιχειρήσεων) και χειμώνα (4 μήνες που το κύριο σώμα των αντιπάλων στρατευμάτων αποσύρεται στις βάσεις του): «γέγραπται δὲ ἑξῆς ὡς ἕκαστα ἐγίγνετο κατὰ θέρος καὶ χειμῶνα» (2.1).

 

3. α) - πράγμα

Το υποκείμενο ενός ρήματος μπορεί να είναι πρόσωπο, ζώο ή πράγμα. 

         - διαφυγή

Οι κάμερες ασφαλείας κατέγραψαν τη διαφυγή των δραστών.

         - σύλληψη

Η αστυνομία προχώρησε στη σύλληψη δύο ανδρών με την κατηγορία της κατοχής και πώλησης ναρκωτικών ουσιών.

         - πειστικότητα

Ο κατηγορούμενος αθωώθηκε χάρη στην πειστικότητα των επιχειρημάτων του συνήγορου.

         - μαχητής

Λίγοι ήταν οι μαχητές που υπερασπίστηκαν την Κωνσταντινούπολη πριν από την άλωσή της.

 

β) πρέσβυς: πρεσβεύω

     πράγματα: πράττω

     μετέωρα: αἴρω

     ἀγορά: ἀγείρω

     ξύμμαχος: συμμαχέω,-ῶ