ΘΕΜΑ 138ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 72-73

ΘΕΜΑ 138ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 72-73

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

 

     Έλθόντων δὲ οἱ Ἀθηναῖοι τούς τε πρέσβεις ὡς νεωτερίζοντας ξυλλαβόντες, καὶ ὅσους ἔπεισαν, κατέθεντο ἐς Αἴγιναν. Ἐν δὲ τούτῳ τῶν Κερκυραίων οἱ ἔχοντες τὰ πράγματα ἐλθούσης τριήρους Κορινθίας καὶ Λακεδαιμονίων πρέσβεων ἐπιτίθενται τῷ δήμῳ, καὶ μαχόμενοι ἐνίκησαν. Ἀφικομένης δὲ νυκτὸς ὁ μὲν δῆμος ἐς τὴν ἀκρόπολιν καὶ τὰ μετέωρα τῆς πόλεως καταφεύγει καὶ αὐτοῦ ξυλλεγεὶς ἱδρύθη, καὶ τὸν Ὑλλαϊκὸν λιμένα εἶχον· οἱ δὲ τήν τε ἀγορὰν κατέλαβον, οὗπερ οἱ πολλοὶ ᾤκουν αὐτῶν, καὶ τὸν λιμένα τὸν πρὸς αὐτῇ καὶ πρὸς τὴν ἤπειρον.Τῇ δ᾽ ὑστεραίᾳ ἠκροβολίσαντό τε ὀλίγα καὶ ἐς τοὺς ἀγροὺς περιέπεμπον ἀμφότεροι, τοὺς δούλους παρακαλοῦντές τε καὶ ἐλευθερίαν ὑπισχνούμενοι· καὶ τῷ μὲν δήμῳ τῶν οἰκετῶν τὸ πλῆθος παρεγένετο ξύμμαχον, τοῖς δ᾽ ἑτέροις ἐκ τῆς ἠπείρου ἐπίκουροι ὀκτακόσιοι.

 

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.  Να μεταφραστεί το τμήμα: Έλθόντων δὲ οἱ Ἀθηναῖοι...καὶ πρὸς τὴν ἤπειρον.

 Μονάδες 30

2. Με ποιες μεθόδους ο Θουκυδίδης ερευνά τα γεγονότα του μακρινού παρελθόντος και της σύγχρονής του εποχής, στην πορεία αναζήτησης της αλήθειας;

Μονάδες 10

 

3. α) ξυλλαμβάνω, κατατίθεμαι, ἀφικνοῦμαι, ἀκρόπολις, περιπέμπω: Να αναλύσετε τις παραπάνω σύνθετες λέξεις του κειμένου στα συνθετικά τους.

Μονάδες 5 

    β) νεωτερίζοντας, ἐλθούσης, μαχόμενοι, ἠκροβολίσαντο, παρεγένετο: Να γράψετε για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου από μία ομόρριζη της αρχαίας ή νέας ελληνικής γλώσσας.

Μονάδες 5

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Όταν ήλθαν (ενν. οι πρέσβεις), οι Αθηναίοι, αφού συνέλαβαν και τους πρέσβεις ως υποκινητές στάσης και όσους έπεισαν, τους συγκέντρωσαν για ασφάλεια στην Αίγινα. Στο μεταξύ, όσοι από τους Κερκυραίους ήταν κύριοι της πολιτικής κατάστασης (δηλ. οι ολιγαρχικοί), όταν ήρθε μία κορινθιακή τριήρης και Λακεδαιμόνιοι πρέσβεις, επιτέθηκαν στους δημοκρατικούς και τους νίκησαν σε μάχη. Όταν, όμως, νύχτωσε, οι δημοκρατικοί κατέφυγαν στην ακρόπολη και στα ψηλά και ισχυρά μέρη της πόλης και αφού συγκεντρώθηκαν εκεί, εγκαταστάθηκαν και κατείχαν το Υλλαϊκό λιμάνι. Οι άλλοι (δηλ. οι ολιγαρχικοί) κατέλαβαν και την αγορά, όπου κατοικούσαν οι περισσότεροι από αυτούς, και το λιμάνι που είναι κοντά σε αυτήν και βλέπει προς τη στεριά. 

2. Ο Θουκυδίδης είχε πλήρη επίγνωση των δυσκολιών του έργου που αναλάμβανε. Στα κεφάλαια 1.2, 1.20-22 και 5.26 καταγράφεται η αγωνία του για την ανεύρεση της αλήθειας: η αυτοψία, η επίσκεψη των πεδίων των μαχών, η συλλογή και αξιολόγηση πληροφοριών, η μελέτη επισήμων κειμένων και κρατικών αρχείων. Για τα παλαιότερα γεγονότα, πριν από τα Μηδικά, παρά την κοπιαστική προσπάθειά του («ἐπὶ μακρότατον σκοποῦντί μοι» 1.1.3) οι δυσκολίες ήταν μεγάλες: οι άνθρωποι δέχονται ἀβασανίστως (= άκριτα, χωρίς έλεγχο, 1.20.1) ό,τι λέει ο ένας και ο άλλος ακόμη και για τη γενέτειρά τους. Δεν κουράζονται να αναζητήσουν την αλήθεια («ἀταλαίπωρος τοῖς πολλοῖς ἡ ζήτησις τῆς ἀληθείας» 1.20.3). Για τα γεγονότα της εποχής του, του Πελοποννησιακού πολέμου, δεν καταδέχτηκε να περιλάβει στο έργο του πληροφορίες από τον πρώτο τυχόντα («οὐκ ἐκ τοῦ παρατυχόντος πυνθανόμενος ἠξίωσα γράφειν», 1.22.2) ούτε ό,τι νόμιζε ο ίδιος («ὡς ἐμοὶ ἐδόκει»), αλλά κράτησε μόνο στοιχεία για όσα γεγονότα είχε προσωπική γνώση («οἷς τε αὐτὸς παρῆν», 1.22.2, «καὶ γενομένῳ παρ' ἄμφοτέροις τοῖς πράγμασι», 5.26.5) και για τα οποία είχε κάνει επίπονη έρευνα ακούγοντάς τα από άλλους («καὶ παρὰ τῶν ἄλλων ὅσον δυνατὸν ἀκριβείᾳ περὶ ἑκάστου ἐπεξελθών», 1.22.2).

3. α) ξυλλαμβάνω: σὺν και λαμβάνω

         κατατίθεμαι: κατὰ και τίθεμαι

         ἀφικνοῦμαι: ἀπὸ και ἱκνέομαι,-οῦμαι

         ἀκρόπολις: ἄκρον και πόλις

         περιπέμπω: περὶ και πέμπω

 

   β) νεωτερίζοντας: νεωτερισμὸς - νεωτεριστής

        ἐλθούσης: εἰσιτήριος - προσιτός

        μαχόμενοι: ναυμαχία - συμμαχία

        ἠκροβολίσαντο: ἀκροβολισμὸς - τοξοβολία

        παρεγένετο: γένεσις - συγγενικός