ΘΕΜΑ 216ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 75, 2-5

ΘΕΜΑ 216ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 75, 2-5

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

 

      Kαὶ ὁ μὲν ταῦτα πράξας ἔμελλεν ἀποπλεύσεσθαι· οἱ δὲ τοῦ δήμου προστάται πείθουσιν αὐτὸν πέντε μὲν ναῦς τῶν αὐτοῦ σφίσι καταλιπεῖν, ὅπως ἧσσόν τι ἐν κινήσει ὦσιν οἱ ἐναντίοι, ἴσας δὲ αὐτοὶ πληρώσαντες ἐκ σφῶν αὐτῶν ξυμπέμψειν. Kαὶ ὁ μὲν ξυνεχώρησεν, οἱ δὲ τοὺς ἐχθροὺς κατέλεγον ἐς τὰς ναῦς. Δείσαντες δὲ ἐκεῖνοι μὴ ἐς τὰς Ἀθήνας ἀποπεμφθῶσι καθίζουσιν ἐς τὸ τῶν Διοσκόρων ἱερόν. Νικόστρατος δὲ αὐτοὺς ἀνίστη τε καὶ παρεμυθεῖτο. Ὡς δ᾽ οὐκ ἔπειθεν, ὁ δῆμος ὁπλισθεὶς ἐπὶ τῇ προφάσει ταύτῃ, ὡς οὐδὲν αὐτῶν ὑγιὲς διανοουμένων τῇ τοῦ μὴ ξυμπλεῖν ἀπιστίᾳ, τά τε ὅπλα αὐτῶν ἐκ τῶν οἰκιῶν ἔλαβε καὶ αὐτῶν τινὰς οἷς ἐπέτυχον, εἰ μὴ Νικόστρατος ἐκώλυσε, διέφθειραν ἄν. Ὁρῶντες δὲ οἱ ἄλλοι τὰ γιγνόμενα καθίζουσιν ἐς τὸ ῞Ηραιον ἱκέται καὶ γίγνονται οὐκ ἐλάσσους τετρακοσίων. Ὁ δὲ δῆμος δείσας μή τι νεωτερίσωσιν ἀνίστησί τε αὐτοὺς πείσας καὶ διακομίζει ἐς τὴν πρὸ τοῦ Ἡραίου νῆσον, καὶ τὰ ἐπιτήδεια ἐκεῖσε αὐτοῖς διεπέμπετο.

 

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.  Να μεταφραστεί το τμήμα: Ὡς δ᾽ οὐκ ἔπειθεν...αὐτοῖς διεπέμπετο.

 Μονάδες 30

2. Ποια είναι η αντίληψη του Θουκυδίδη για την αντιμετώπιση του προβλήματος της διαχείρισης της δύναμης από ένα κράτος, μια συμμαχία, μια πολιτική παράταξη;

Μονάδες 10

 

3. α) λῆμμα, λήπτης, πρᾶγμα, πράκτωρ, πρᾶξις: Να κατατάξετε τις παραπάνω ομόρριζες προς τους ρηματικούς τύπους ἔλαβε και πράξας λέξεις της αρχαίας ελληνικής γλώσσας στην κατάλληλη στήλη, ανάλογα με το τι σημαίνει η καθεμία.

ενέργεια ή κατάσταση	πρόσωπο που ενεργεί	αποτέλεσμα ενέργειας

Μονάδες 5

   β) ἱκέτης, προστάτης, κίνησις, ὑγιής, ἀπιστία:  Να γράψετε για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου ένα ομόρριζο ρήμα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας.

Μονάδες 5

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Επειδή, όμως, δεν τους έπειθε (ενν. ο Νικόστρατος), οι δημοκρατικοί, αφού οπλίστηκαν με την πρόφαση αυτή, επειδή δήθεν αυτοί δεν είχαν κανένα καλό σκοπό κατά νου με τη δυσπιστία τους να μη θέλουν να αποπλεύσουν μαζί με τον Νικόστρατο, και τα όπλα πήραν από τα σπίτια τους και μερικούς από αυτούς, που κατά τύχη συνάντησαν, θα τους σκότωναν, αν ο Νικόστρατος δεν τους εμπόδιζε. Βλέποντας οι άλλοι αυτά που γίνονταν, κάθονται ικέτες στο Ηραίο και ήταν όχι λιγότεροι από τετρακόσιους. Οι δημοκρατικοί, επειδή φοβήθηκαν μήπως επιχειρήσουν πολιτικές μεταβολές, τους σήκωσαν, αφού τους έπεισαν, και τους μετέφεραν στο νησί απέναντι στο Ηραίο και τα τρόφιμα στέλνονταν εκεί σε αυτούς.

 

2. Το πρόβλημα της δύναμης όπως μπορεί να την χρησιμοποιήσει ένα κράτος, μια συμμαχία, μια πολιτική παράταξη εξετάστηκε κατά τρόπο μοναδικό και συγκλονιστικό από τον Θουκυδίδη: Η εξόντωση των Πλαταιέων από τους Σπαρτιάτες, των Μηλιών από τους Αθηναίους, οι φρικαλεότητες στην εμφύλια σύγκρουση της Κέρκυρας και άλλες, απίστευτες σε καιρό ειρήνης, πράξεις οδήγησαν τον μεγάλο ιστορικό στο συμπέρασμα ότι η φύση των ανθρώπου δεν αλλάζει («ἕως ἄν ἡ αὐτὴ φύσις ἀνθρώπων ᾖ», 3.82.2), ότι οι άνθρωποι όταν βρεθούν σε αδιέξοδα και πιεστικές συγκυρίες («ἐς ἀκουσίους ἀνάγκας πίπτειν») εξαγριώνονται («ὁ πόλεμος... βίαιος διδάσκαλος καὶ πρὸς τὰ παρόντα τὰς ὀργάς τῶν πολλῶν ὁμοιοῖ», 3.82.2), ότι στον εμφύλιο, κυρίως, πόλεμο οι λέξεις χάνουν το νόημά τους (3.82.3), ότι οι αντίπαλοι δίνουν το λόγο τους, ενώ σκοπεύουν να μην τον τηρήσουν, και δίνουν όρκους, χωρίς να φοβούνται τους θεούς (3.83.2).

 

3. α) ενέργεια ή κατάσταση: πρᾶξις

          πρόσωπο που ενεργεί: λήπτης, πράκτωρ

          αποτέλεσμα ενέργειας: λῆμμα, πρᾶγμα

 

   β) ἱκέτης: ἱκετεύω

        προστάτης: προστατέω,-ῶ

        κίνησις: κινέω,-ῶ

        ὑγιής: ὑγιαίνω

        ἀπιστία: ἀπιστέω,-ῶ