ΘΕΜΑ 234ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 75, 2-5

ΘΕΜΑ 234ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 75, 2-5

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ 

      Kαὶ ὁ μὲν ταῦτα πράξας ἔμελλεν ἀποπλεύσεσθαι· οἱ δὲ τοῦ δήμου προστάται πείθουσιν αὐτὸν πέντε μὲν ναῦς τῶν αὐτοῦ σφίσι καταλιπεῖν, ὅπως ἧσσόν τι ἐν κινήσει ὦσιν οἱ ἐναντίοι, ἴσας δὲ αὐτοὶ πληρώσαντες ἐκ σφῶν αὐτῶν ξυμπέμψειν. Kαὶ ὁ μὲν ξυνεχώρησεν, οἱ δὲ τοὺς ἐχθροὺς κατέλεγον ἐς τὰς ναῦς. Δείσαντες δὲ ἐκεῖνοι μὴ ἐς τὰς Ἀθήνας ἀποπεμφθῶσι καθίζουσιν ἐς τὸ τῶν Διοσκόρων ἱερόν. Νικόστρατος δὲ αὐτοὺς ἀνίστη τε καὶ παρεμυθεῖτο. Ὡς δ᾽ οὐκ ἔπειθεν, ὁ δῆμος ὁπλισθεὶς ἐπὶ τῇ προφάσει ταύτῃ, ὡς οὐδὲν αὐτῶν ὑγιὲς διανοουμένων τῇ τοῦ μὴ ξυμπλεῖν ἀπιστίᾳ, τά τε ὅπλα αὐτῶν ἐκ τῶν οἰκιῶν ἔλαβε καὶ αὐτῶν τινὰς οἷς ἐπέτυχον, εἰ μὴ Νικόστρατος ἐκώλυσε, διέφθειραν ἄν. Ὁρῶντες δὲ οἱ ἄλλοι τὰ γιγνόμενα καθίζουσιν ἐς τὸ ῞Ηραιον ἱκέται καὶ γίγνονται οὐκ ἐλάσσους τετρακοσίων. Ὁ δὲ δῆμος δείσας μή τι νεωτερίσωσιν ἀνίστησί τε αὐτοὺς πείσας καὶ διακομίζει ἐς τὴν πρὸ τοῦ Ἡραίου νῆσον, καὶ τὰ ἐπιτήδεια ἐκεῖσε αὐτοῖς διεπέμπετο.

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.  Να μεταφραστεί το τμήμα: Ὡς δ᾽ οὐκ ἔπειθεν...αὐτοῖς διεπέμπετο.

 Μονάδες 30

2. Τι γνωρίζετε για την καταγωγή και τη μόρφωση του Θουκυδίδη; 

Μονάδες 10

 

3. α) Να συνδέσετε κάθε λέξη της Α΄ στήλης με την αντώνυμή της στη Β΄ στήλη (δύο λέξεις της Β΄ στήλης περισσεύουν):

Α΄ ΣΤΗΛΗ	Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. πληρῶ	α) πλείων
2. ἐχθρὸς	β) ἀνίστημι
3. ἴσος	γ) καινῶ
4. ἐλάσσων	δ) ἄνισος
5. καθίζω	ε) φίλος
	στ) προσφιλής
	ζ) κενῶ

Μονάδες 5

   β) πιθανός, ελλιπής, πομπός, κατάληψη, φθαρτός: Να συνδέσετε τις παραπάνω λέξεις της νέας ελληνικής γλώσσας με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια.

Μονάδες 5

 

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

 

1. Επειδή, όμως, δεν τους έπειθε (ενν. ο Νικόστρατος), οι δημοκρατικοί, αφού οπλίστηκαν με την πρόφαση αυτή, επειδή δήθεν αυτοί δεν είχαν κανένα καλό σκοπό κατά νου με τη δυσπιστία τους να μη θέλουν να αποπλεύσουν μαζί με τον Νικόστρατο, και τα όπλα πήραν από τα σπίτια τους και μερικούς από αυτούς, που κατά τύχη συνάντησαν, θα τους σκότωναν, αν ο Νικόστρατος δεν τους εμπόδιζε. Βλέποντας οι άλλοι αυτά που γίνονταν, κάθονται ικέτες στο Ηραίο και ήταν όχι λιγότεροι από τετρακόσιους. Οι δημοκρατικοί, επειδή φοβήθηκαν μήπως επιχειρήσουν πολιτικές μεταβολές, τους σήκωσαν, αφού τους έπεισαν, και τους μετέφεραν στο νησί απέναντι στο Ηραίο και τα τρόφιμα στέλνονταν εκεί σε αυτούς.

 

2. Ο Θουκυδίδης (πιθ. 455-399 π.Χ.) γεννήθηκε στο δήμο Ἁλιμοῦντος (στο σημερινό Άλιμο της Αττικής) από πλούσια, αριστοκρατική οικογένεια. Ο πατέρας του είχε οικογενειακούς δεσμούς με το βασιλιά Όλορο της Θράκης, και τους μεγάλους στρατηγούς Μιλτιάδη και Κίμωνα. Η οικογένεια είχε στην κατοχή της χρυσωρυχείο στη Σκαπτή Ύλη της Θράκης και ασκούσε επιρροή στους κατοίκους της περιοχής («καὶ ἀπ' αὐτοῦ δύνασθαι ἐν τοῖς πρώτοις τῶν ἠπειρωτῶν», 4.105.1). Ο Θουκυδίδης έλαβε λαμπρή μόρφωση, με δασκάλους το φιλόσοφο Αναξαγόρα, στενό φίλο του Περικλή, και το ρήτορα Αντιφώντα. 

   Θεωρείται βέβαιο ὀτι είχε εξοικειωθεί με τη μέθοδο και την έκφραση των μεγάλων σοφιστών, του Γοργία από τους Λεοντίνους της Σικελίας και του Πρόδικου από την Ηλεία και με τις κατακτήσεις της νέας ιατρικής των ημερών του. Η παιδική και νεανική του ηλικία συμπίπτει με τα λαμπρότερα χρόνια της αθηναϊκής δύναμης, με τον Περικλή να δεσπόζει στην πολιτική ζωή του κράτους, την Αθήνα να στολίζεται με έργα τέχνης που θα έμεναν αριστουργήματα αξεπέραστα στους αιώνες και την πνευματική ζωή στην κορύφωσή της με τα μεγάλα επιτεύγματα του αρχαίου δράματος, του σοφιστικού κινήματος, της ιατρικής επιστήμης.

 

3. α) 1. πληρῶ - ζ) κενῶ

         2. ἐχθρὸς - ε) φίλος
         3. ἴσος - δ) ἄνισος
         4. ἐλάσσων - α) πλείων
         5. καθίζω - β) ἀνίστημι

β) πιθανός: πείθουσιν  / ἔπειθεν / πείσας
     ελλιπής: καταλιπεῖν
     πομπός: ξυμπέμψειν / ἀποπεμφθῶσι / διεπέμπετο
     κατάληψη: ἔλαβε
     φθαρτός: διέφθειραν