ΘΕΜΑ 231ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 75, 2-5

ΘΕΜΑ 231ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 75, 2-5

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

 

      Kαὶ ὁ μὲν ταῦτα πράξας ἔμελλεν ἀποπλεύσεσθαι· οἱ δὲ τοῦ δήμου προστάται πείθουσιν αὐτὸν πέντε μὲν ναῦς τῶν αὐτοῦ σφίσι καταλιπεῖν, ὅπως ἧσσόν τι ἐν κινήσει ὦσιν οἱ ἐναντίοι, ἴσας δὲ αὐτοὶ πληρώσαντες ἐκ σφῶν αὐτῶν ξυμπέμψειν. Kαὶ ὁ μὲν ξυνεχώρησεν, οἱ δὲ τοὺς ἐχθροὺς κατέλεγον ἐς τὰς ναῦς. Δείσαντες δὲ ἐκεῖνοι μὴ ἐς τὰς Ἀθήνας ἀποπεμφθῶσι καθίζουσιν ἐς τὸ τῶν Διοσκόρων ἱερόν. Νικόστρατος δὲ αὐτοὺς ἀνίστη τε καὶ παρεμυθεῖτο. Ὡς δ᾽ οὐκ ἔπειθεν, ὁ δῆμος ὁπλισθεὶς ἐπὶ τῇ προφάσει ταύτῃ, ὡς οὐδὲν αὐτῶν ὑγιὲς διανοουμένων τῇ τοῦ μὴ ξυμπλεῖν ἀπιστίᾳ, τά τε ὅπλα αὐτῶν ἐκ τῶν οἰκιῶν ἔλαβε καὶ αὐτῶν τινὰς οἷς ἐπέτυχον, εἰ μὴ Νικόστρατος ἐκώλυσε, διέφθειραν ἄν. Ὁρῶντες δὲ οἱ ἄλλοι τὰ γιγνόμενα καθίζουσιν ἐς τὸ ῞Ηραιον ἱκέται καὶ γίγνονται οὐκ ἐλάσσους τετρακοσίων. Ὁ δὲ δῆμος δείσας μή τι νεωτερίσωσιν ἀνίστησί τε αὐτοὺς πείσας καὶ διακομίζει ἐς τὴν πρὸ τοῦ Ἡραίου νῆσον, καὶ τὰ ἐπιτήδεια ἐκεῖσε αὐτοῖς διεπέμπετο.

 

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.  Να μεταφραστεί το τμήμα: Ὡς δ᾽ οὐκ ἔπειθεν...αὐτοῖς διεπέμπετο.

 Μονάδες 30

2. Ποια γλώσσα χρησιμοποιεί στο έργο του ο Θουκυδίδης; Να αναφέρετε τρεις χαρακτηριστικές γλωσσικές ιδιομορφίες.

Μονάδες 10

 

3. α) επιμύθιο, κάθισμα, εκπομπή, αδιανόητος, ανθυγιεινός: Να συνδέσετε τις παραπάνω λέξεις της νέας ελληνικής γλώσσας με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια.

Μονάδες 5

   β) πείθουσιν, κατέλεγον, ἐπέτυχον, ἐκώλυσε, διέφθειραν: Να γράψετε από μία ομόρριζη λέξη, απλή ή σύνθετη, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου.

Μονάδες 5

 

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

 

1. Επειδή, όμως, δεν τους έπειθε (ενν. ο Νικόστρατος), οι δημοκρατικοί, αφού οπλίστηκαν με την πρόφαση αυτή, επειδή δήθεν αυτοί δεν είχαν κανένα καλό σκοπό κατά νου με τη δυσπιστία τους να μη θέλουν να αποπλεύσουν μαζί με τον Νικόστρατο, και τα όπλα πήραν από τα σπίτια τους και μερικούς από αυτούς, που κατά τύχη συνάντησαν, θα τους σκότωναν, αν ο Νικόστρατος δεν τους εμπόδιζε. Βλέποντας οι άλλοι αυτά που γίνονταν, κάθονται ικέτες στο Ηραίο και ήταν όχι λιγότεροι από τετρακόσιους. Οι δημοκρατικοί, επειδή φοβήθηκαν μήπως επιχειρήσουν πολιτικές μεταβολές, τους σήκωσαν, αφού τους έπεισαν, και τους μετέφεραν στο νησί απέναντι στο Ηραίο και τα τρόφιμα στέλνονταν εκεί σε αυτούς.

 

2. Η γλώσσα του Θουκυδίδη είναι η λεγόμενη «αρχαία αττική» του 5ου αι. Χαρακτηριστικές γλωσσικές ιδιομορφίες: η χρήση του τύπου της πρόθεσης ἐς αντί εἰς (ἐσπλέοντι, 1.24.1, ἐς τὴν Κέρκυραν, 24.6, ἐς τὴν Κόρινθον, 1.25.2), ξὺν αντί σύν (ξυνέγραψε, 1.1.1, ξυναλλάξαι, 1.24.6) και το αρχαϊκότερο σύμπλεγμα σσ αντί ττ (ἡσσῶντο, 1.49.6).

 

3. α) επιμύθιο: παρεμυθεῖτο

         κάθισμα: καθίζουσιν

         εκπομπή: ξυμπέμψειν / διεπέμπετο

         αδιανόητος: διανοουμένων

         ανθυγιεινός: ὑγιὲς

    β) πείθουσιν: πειθὼ / πειστικός

         κατέλεγον: διάλογος / δυσλεκτικός

         ἐπέτυχον: τυχαῖος / αποτυχία

         ἐκώλυσε: κώλυμα / παρακώλυση

         διέφθειραν: φθορὰ / φθοροποιός